II SA/Łd 475/17

Dnia 27 września 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2017 roku sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane i zwrotu świadczenia rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję. LS Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] orzekającą o uznaniu za nienależnie pobrane oraz zwrocie świadczenia w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o: 1. uznaniu za nienależnie pobrane świadczenia w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dziecko B. S. za okres od 1 stycznia 2007r. do 31 października 2009r. w wysokości 170,00 zł miesięcznie, za okres od 1 czerwca 2011r. do 30 listopada 2014r. w wysokości 170,00 zł miesięcznie, za okres od 1 grudnia 2014r. do 31 października 2015r. w wysokości 250,00 zł miesięcznie, za okres od 1 listopada 2015r. do 29 lutego 2016r. w wysokości 265,00 zł miesięcznie, za okres od 1 marca 2016r. do 31 lipca 2016r. w wysokości 185,00 zł miesięcznie; 2. zwrocie nienależnie pobranego świadczenia w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dziecko B. S. za okres od 1 stycznia 2007r. do 31 października 2009r., za okres od 1 czerwca 2011r. do 30 listopada 2014r., za okres od 1 grudnia 2014r. do 31 października 2015r., za okres od 1 listopada 2015r. do 29 lutego 2016r., za okres od 1 marca 2016r. do 31 lipca 2016r. w łącznej wysokości 17.655,00 zł wraz z odsetkami naliczonymi do dnia wydania decyzji w kwocie 8.956,08 zł, co łącznie stanowi kwotę 26.611,08 zł. W terminie prawem przewidzianym odwołanie od powyższej decyzji złożyła K. S., zarzucając naruszenie prawa materialnego i zasady należytego poinformowania uczestnika postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Powołaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 24 sierpnia 2006r. K. S. złożyła w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko B. S.. Decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] przyznano stronie prawo do zasiłku rodzinnego na dziecko B. S. w wysokości 48,00 zł miesięcznie na okres od 1 września 2006r. do 31 sierpnia 2007r., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko B. S. na okres od 1 września 2006r. do 31 sierpnia 2007r. w wysokości 400,00 zł miesięcznie oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dziecko B. S. w wysokości 170,00 zł miesięcznie na okres od 1 września 2006r. do 31 sierpnia 2007r., uznając, że spełnione zostały kryteria określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003r. Nr 228 poz. 2255 ze zm., obecnie Dz.U. z 2016r. poz. 1518), dalej powoływanej również jako "u.ś.r.". W dalszej kolejności w dniu 7 września 2007r. strona złożyła w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko B. S.. Decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr: [...] przyznano stronie prawo do zasiłku rodzinnego na dziecko B. S. w wysokości 48,00 zł miesięcznie na okres od 1 września 2007r. do 31 sierpnia 2008r., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko B. S. na okres od 1 września 2007r. do 31 sierpnia 2008r. w wysokości 400,00 zł miesięcznie oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dziecko B. S. w wysokości 170,00 zł miesięcznie na okres od 1 września 2007r. do 31 sierpnia 2008r., uznając, że spełnione zostały kryteria określone w u.ś.r. Następnie w dniu 8 września 2008r. K. S. złożyła w organie I instancji kolejny wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dziecko B. S.. Decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] przyznano prawo do zasiłku rodzinnego na dziecko B. S. w wysokości 48,00 zł miesięcznie na okres od 1 września 2008r. do 31 sierpnia 2009r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dziecko B. S. w wysokości 170,00 zł miesięcznie na okres od 1 września 2008r. do 31 sierpnia 2009r. uznając, że spełnione zostały kryteria określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Następnie decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr: [...] zmieniono decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr: [...] w ten sposób, że przyznano stronie prawo do zasiłku rodzinnego na dziecko B. S. w wysokości 48,00 zł miesięcznie na okres od 1 września 2008r. do 31 października 2009r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dziecko B. S. w wysokości 170,00 zł miesięcznie na okres od 1 września 2008r. do 31 października 2009r. Dalej w dniu 28 czerwca 2011r. K. S. złożyła w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dziecko B. S.. Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. przyznał prawo do zasiłku rodzinnego na dziecko B. S. w wysokości 91,00 zł miesięcznie na okres od 1 czerwca 2011r. do 31 października 2011r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dziecko B. S. w wysokości 170,00 zł miesięcznie na okres od 1 czerwca 2011r. do 31 października 2011r. uznając, że spełnione zostały kryteria określone w u.ś.r. Kolejno w dniu 23 listopada 2011r. strona złożyła w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa o zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2012/2013 na dziecko B. S.. Decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] przyznano prawo do zasiłku rodzinnego na dziecko B. S. w wysokości 91,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2011r. do 31 października 2012r., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dziecko B. S. w wysokości 170,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2011r. do 31 października 2012r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2012/2013 na dziecko B. S. w wysokości 150,00 zł w miesiącu wrześniu 2012r., uznając, że spełnione zostały kryteria określone w u.ś.r. Następnie w dniu 21 listopada 2012r. strona złożyła w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2013/2014 na dziecko B. S.. Decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] przyznano stronie prawo do zasiłku rodzinnego na dziecko B. S. w wysokości 106,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2012r. do 31 października 2013r., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dziecko B. S. w wysokości 170,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2012r. do 31 października 2013r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2013/2014 na dziecko B. S. w wysokości 150,00 zł w miesiącu wrześniu 2013r., uznając, że spełnione zostały kryteria określone w u.ś.r. Z kolei w dniu 18 września 2013r. strona złożyła w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2014/2015 na dziecko B. S.. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydenta Miasta Ł. przyznano stronie prawo do zasiłku rodzinnego na dziecko B. S. w wysokości 106,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2013r. do 31 października 2014r., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dziecko B. S. w wysokości 170,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2013r. do 31 października 2014r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2014/2015 na dziecko B. S. w wysokości 150,00 zł w miesiącu wrześniu 2014r., uznając, że spełnione zostały kryteria określone w u.ś.r. Następnie w dniu 26 listopada 2014r. strona złożyła w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2015/2016 na dziecko B. S.. Decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] przyznano prawo do zasiłku rodzinnego na dziecko B. S. w wysokości 106,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2014r. do 31 października 2015r., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dziecko B. S. w wysokości 170,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada.2014r. do 31 października 2015r. 31.10.2015r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2015/2016 na dziecko B. S. w wysokości 150,00 zł w miesiącu wrześniu 2015r., uznając, że spełnione zostały kryteria określone w u.ś.r. Następnie decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] zmieniono decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej wysokości dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dziecko B. S. w ten sposób, że przyznano prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dziecko B. S. w wysokości 170,00 zł na okres od 1 listopada 2014r. do 30 listopada 2014r. w wysokości 250,00 zł miesięcznie na okres od 1 grudnia 2014r. do 31 października 2015r. Kolejno w dniu 29 października 2015r. K. S. złożyła w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2016/2017 na dziecko B. S.. Decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] przyznano stronie prawo do zasiłku rodzinnego w wysokości 118,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2015r. do 31 października 2016r., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dziecko B. S. w wysokości 265,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2015r. do 29 lutego 2016r. oraz na okres od 1 marca 2016r. do 31 października 2016r. w wysokości 185,00 zł miesięcznie, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na dziecko B. S. w wysokości 180,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2015r. do 29 lutego 2016r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2016/2017 na dziecko B. S. w wysokości 150,00 zł w miesiącu wrześniu 2016r. uznając, że spełnione zostały kryteria określone w u.ś.r. W dniu 18 sierpnia 2016r. do Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. wpłynął odpis zupełny aktu urodzenia dziecka B. S. z dnia [...] nr [...] z adnotacją, iż orzeczeniem Sądu Rejonowego dla Łodzi Widzewa w Łodzi z dnia 12 września 2006r. ustalono, że ojcem dziecka B. S. jest R.S.. Dziecko nosi nazwisko S.. Następnie w dniu 26 sierpnia 2016r. do organu I instancji wpłynął wyrok Sądu Rejonowego dla Ł. W. w Ł. z dnia 12 września 2006r. sygn. akt. VIRC [...] ustalający, iż ojcem dziecka B. S. jest R. S. oraz zasądzający alimenty na rzecz ww. dziecka od R. S. w wysokości 200,00 zł miesięcznie. W dalszej części decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało, że ubiegając się po raz pierwszy o przyznanie prawa do świadczeń, K. S. przedłożyła dokument w postaci aktu zupełnego urodzenia dziecka wystawiony w dniu 19 stycznia 2006r. Zgodnie z treścią tego dokumentu ojciec dziecka był nieznany, a dane ojca wpisano w akcie na zasadzie art. 42 ust. 2 prawa o aktach stanu cywilnego. Jak dalej stwierdził organ odwoławczy, organ I instancji działał w sprawie prawidłowo, pozostając w zaufaniu do aktualności i kompletności składanej co rok przez stronę dokumentacji. Organ nie miał podstaw do wątpliwości co do sytuacji rodzinnej strony, skoro przedłożyła ona dokument sytuację tę obrazujący, tj. odpis zupełny aktu urodzenia dziecka, z którego wynika, iż ojciec dziecka jest nieznany. Tymczasem strona była w posiadaniu innych dokumentów, z których wynika fakt ustalenia ojcostwa dziecka oraz zasądzenia od niego alimentów, jak również odpisu zupełnego aktu urodzenia dziecka wystawiony w dniu 19 stycznia 2006r. wskazującego na fakt ustalenia ojcostwa. Dokumenty te nie zostały nigdy przez stronę przy składaniu wniosków ujawnione. Zdaniem Kolegium niesłusznym zatem jest zarzut powoływany w odwołaniu, iż nienależna wypłata świadczeń jest wynikiem zaniedbania Prezydenta Miasta Ł., czy też działających w jego imieniu pracowników. Następnie Kolegium wskazało, że w związku z powyższym, niezwłocznie po uzyskaniu wiedzy o wydanym wyroku, wznowiono postępowania w sprawach zakończonych decyzjami w przedmiocie przyznania prawa do świadczeń. W wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z dnia [...] nr: [...] Prezydent Miasta Ł. uchylił swoją własną decyzję nr [...] z dnia [...] i orzekł o przyznaniu zasiłku rodzinnego na okres od 1 września 2006r. do 31 sierpnia 2007r. w kwocie 48,00 zł miesięcznie, odmawiając jednocześnie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w okresie od 1 października 2006r. Decyzją z dnia [...] nr: [...] Prezydent Miasta Ł. uchylił decyzję z dnia [...] nr [...] i orzekł o przyznaniu zasiłku rodzinnego na okres od dnia 1 września 2007r. do 31 sierpnia 2008r. w kwocie 48,00 zł miesięcznie, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na okres od 1 września 2007r. do 31 lipca 2008r. w kwocie 400,00 zł miesięcznie oraz odmówił przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres od 1 września 2007r. Decyzją z dnia [...] nr: [...] Prezydent Miasta Ł. uchylił swoją własną decyzję nr: [...] z dnia [...] zmienioną decyzją nr: [...] z dnia [...] i orzekł o przyznaniu zasiłku rodzinnego na okres od dnia 1 września 2008r. do 31 października 2009r. w kwocie 48,00 zł miesięcznie, oraz odmówił przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres od 1 września 2008r. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. uchylił swoją decyzję z dnia [...] nr [...] i orzekł o przyznaniu zasiłku rodzinnego na okres od dnia 1 czerwca 2011r. do 31 października 2011r. w kwocie 91,00 zł miesięcznie, oraz odmówił przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres od 1 czerwca 2011r. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. uchylił swoją własną decyzję z dnia [...] nr [...] i orzekł o przyznaniu zasiłku rodzinnego na okres od 1 listopada 2011r. do 31 października 2012r. w kwocie 91,00 zł miesięcznie oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2012/2013 w kwocie 150,00 zł jednorazowo we wrześniu 2012r., odmawiając przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres od 1 listopada 2011r. Kolejną decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. uchylił swoją własną decyzję nr [...]z dnia [...] i orzekł o przyznaniu zasiłku rodzinnego na okres od 1 listopada 2012r. do 31 października 2013r. w kwocie 106,00 zł miesięcznie oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2013/2014 w kwocie 150,00 zł jednorazowo we wrześniu 2013r., odmawiając przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres od 1 listopada 2012r. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. uchylił swoją decyzję nr [...] z dnia [...] i orzekł o przyznaniu zasiłku rodzinnego na okres od dnia 1 listopada 2013r. do 31 października 2014r. w kwocie 106,00 zł miesięcznie oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2014/2015 w kwocie 150,00 zł jednorazowo we wrześniu 2014r., odmawiając przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres od dnia 1 listopada 2013r. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. uchylił swoją decyzję nr [...] z dnia [...] i orzekł o przyznaniu zasiłku rodzinnego na okres od 1 listopada 2014r. do 31 października 2015r. w kwocie 106,00 zł miesięcznie oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2015/2016 w kwocie 150,00 zł jednorazowo we wrześniu 2015r., odmawiając przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres od dnia 1 listopada 2014r. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. uchylił swoją decyzję nr [...] z dnia [...] i orzekł o przyznaniu zasiłku rodzinnego na okres od dnia 1 listopada 2015r. do 31 października 2016r. w kwocie 118,00 zł miesięcznie, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na okres od 1 listopada 2015r. do 29 lutego 2016r. w kwocie 180,00 zł miesięcznie oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2016/2017 w kwocie150,00 zł jednorazowo we wrześniu 2016r., odmawiając przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres od dnia 1 listopada 2015r. W konsekwencji powyższego Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] nr: [...] orzekł o uznaniu świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane oraz o konieczności zwrotu nienależnie pobranego przez K. S. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dziecko B. S. za okres od 1 listopada 2006r. do 31 października 2009r., za okres od 1 czerwca 2011r. do 30 listopada 2014r., za okres od 1 grudnia 2014r. do 31 października 2015r., za okres od 1 listopada 2015r. do 29 lutego 2016r., za okres od 1 marca 2016r. do 31 lipca 2016r. w łącznej wysokości 17.995,00 zł wraz z odsetkami naliczonymi do dnia wydania ww. decyzji w kwocie 9.056,12 zł, co łącznie stanowiło kwotę 27.051,12 zł. Od powyższej decyzji K. S. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., które decyzją z dnia [...] nr: [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] nr: [...] orzekł jak na wstępie. Powołaną wyżej decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwołał się do treści art. 11a ust.1 oraz art. 3 pkt 17a u.ś.r. i wskazał, że w sprawie bezspornym jest, iż we wskazanym w decyzji okresie K. S. nie była uprawniona do pobierania świadczeń w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Podkreślił, iż zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego dla Ł.-W. w Ł. z dnia 12 września 2006r. sygn. akt [...] zostało ustalone ojcostwo dziecka B. S. oraz zasądzono alimenty na rzecz ww. dziecka. Zdaniem Kolegium w sytuacji, gdy rodzic dysponuje sądowym wyrokiem ustalającym alimenty na dziecko, nie ma prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, bo powództwo o ich ustalenie nie zostało oddalone. Nie ma znaczenia to, że nie są one płacone przez zobowiązanego, a ich egzekucja przez komornika okazała się bezskuteczna, a sam fakt, iż zostały zasądzone. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że w związku z tym, iż wyrokiem Sądu Rejonowego dla Ł.-W. w Ł. z dnia 12 września 2006r. sygn. akt [...] zostało ustalone ojcostwo dziecka B. S. oraz zasądzono alimenty na rzecz ww. dziecka, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dziecko B. S. nie przysługuje K. S. od dnia 1 października 2006r. Jednocześnie organ podkreślił, iż ubiegając się o świadczenia rodzinne w dniu 24 sierpnia 2006r. K. S. przedłożyła odpis zupełny aktu urodzenia dziecka B. S. z dnia 19 stycznia 2006r. wydany przez Urząd Stanu Cywilnego Ł., z treści którego wynika, iż ojciec dziecka B. S. był nieznany i nigdy nie ujawniła faktu posiadania ww. wyroku z dnia 12 września 2006r. sygn. akt [...], a co za tym idzie nie poinformowała organu I instancji, iż zostało ustalone ojcostwo dziecka B.S.. Kolegium dodało, że rzeczony wyrok z dnia 12 września 2006r. wpłynął do organu I instancji w dniu 26 sierpnia 2016r. Zdaniem Kolegium K. S. świadomie zataiła fakt posiadania wyroku Sądu Rejonowego dla Ł.-W. w Ł. z dnia 12 września 2006r. sygn. akt [...] w celu pobierania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dziecko B. S.. Organ wskazał przy tym, iż o przypadkach, w których nie przysługuje dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, jak również o obowiązku niezwłocznego poinformowania organu wypłacającego świadczenie o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń, K. S. była pouczona we wnioskach o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz w decyzjach przyznających świadczenia. W końcowej części decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w związku z faktem, iż decyzji o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych nie wydaje się, jeżeli od terminu ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat, nie orzeczono o uznaniu świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane oraz o konieczności zwrotu nienależnie pobranego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na dziecko B. S. za okres od dnia 1 października 2006r. do dnia 31 grudnia 2006r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wywiodła K. S., podnosząc zarzut naruszenia prawa poprzez nieuwzględnienie okoliczności wskazujących na brak świadomości co do wprowadzania organu w błąd; nieuwzględnienie zasad naczelnych postępowania administracyjnego, w tym obowiązku informowania strony oraz nieuwzględnienie, iż nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu skargi jej autorka podniosła, że zarówno organ I instancji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając swoje decyzje nie uwzględniły okoliczności wskazujących na to, że nie miała wiedzy, iż jej małoletni syn posiada ojca. Wyjaśniła, że w przypadku gdyby wiedziała, że definicja osoby samotnie wychowującej dziecko dotyczy wyłącznie przypadków, kiedy małoletni nie ma ojca, nie składałaby wniosków o zasiłki przyznawane osobie samotnie wychowującej dziecko. Pierwotny wniosek składała w dniu 24 sierpnia 2006r. przedkładając akt urodzenia dziecka z adnotacją, że ojciec dziecka jest nieznany. Jednakże nikt nie wyjaśnił, że w jej sytuacji zasiłek nie przysługuje. Podczas składania wniosków w następnych latach nikt nie zapytał ją o tę kwestię i nie wziął pod uwagę dokumentów składanych corocznie o ten sam wniosek, a ich rodzaj nigdy się nie zmienił. Co roku musiała składać te same dokumenty i fakt, iż składa kolejny wniosek nie zwalniał ją od tego obowiązku. Zarówno pierwszy raz i później zawsze pytała, jakie dokumenty są wymagane i stosowała się do wyjaśnień przyjmującego wnioski. Skarżąca podkreśliła, że z racji wykształcenia nie posiada wiedzy profesjonalnej w tym zakresie, nie wie nawet, gdzie takiej wiedzy szukać. W jej ocenie organ winien poinstruować ją, jakie dokumenty ma dostarczyć. Organy nie wzięły pod uwagę okoliczności, że działała nieświadomie podając nieprawdziwe dane. Skarżąca wyjaśniła, że organ odwoławczy wywodził jej świadomość wyłącznie z tego faktu, że pierwotnie złożyła wniosek wraz z dokumentem poświadczającym, że jej dziecko nie ma ojca, a przy następnych wnioskach nie informowała o tym, że sytuacja się zmieniła. Tymczasem sytuacja się nie zmieniła, bowiem jej dziecko miało ojca i ma go do dzisiaj, choć nie realizuje on obowiązków rodzica, gdyż nie łoży na dziecko, nie interesuje się nim, nie spotyka się z nim, nie uczestniczy w jego życiu. Skarżąca podkreśliła, że mieszka tylko z synem i wychowuje go samotnie. Zdaniem skarżącej nie jest to jednak dowód, że świadomie wprowadzała organ w błąd składając kolejne wnioski, ponieważ za każdym razem musiała dołączyć właściwe załączniki. Następnie skarżąca podkreśliła, że nikt nigdy nie wskazał jej, że pobiera świadczenie nienależne i nie pouczył o skutkach jego pobierania. Jednocześnie wskazała, że nigdy nie ukrywała faktu, że wyrokiem sądowym ojciec dziecka został uznany i zasądzone zostały alimenty. Wyrok ten został wydany w 2006r., a więc nie w ostatnich latach, czy miesiącach. Organ administracyjny wydający decyzje o przyznaniu jej tego świadczenia przez prawie 10 lat miał inicjatywę kontrolną. Nie skorzystał z tego uprawnienia przez cały ten okres. Jak dalej wyjaśniła K. S. przez ten cały okres organ administracyjny nigdy nie dokonał sprawdzenia sytuacji w jakiej się znajdowała, w tym nie przeprowadził żadnego wywiadu środowiskowego. Zdaniem autorki skargi jest to niedochowanie należytej staranności przy rozpatrywaniu wniosku o przedmiotowe świadczenia, a także brak ochrony przysługujących jej praw jako samotnej matce i rodzicowi osoby niepełnosprawnej. Nikt nie pouczył jej o tym, że świadczenie to pobiera nienależnie lub świadczenie nie przysługuje tylko z tego powodu, iż ojciec dziecka jest znany i orzeczony został obowiązek alimentacyjny. Przez cały okres pobierania zasiłku była przekonana, iż pobiera zasiłek ponieważ on jej przysługuje. Zatem – zdaniem skarżącej – organ administracji nie wykazał w należyty sposób z zaistnienia elementu subiektywnego w postaci intencjonalnego działania nakierowanego na uzyskanie przez nią nienależnego świadczenia. Skarżąca wskazała równocześnie, że to na organach administracji spoczywa obowiązek znajomości prawa i to one powinny były się zorientować, że wnioskodawcy nie przysługuje prawo do zasiłku. Nadto – w ocenie autorki skargi – organy nie wykazały faktu prawidłowego pouczenia jej o konsekwencjach wynikających ze złożonego przez nią wniosku o przyznanie zasiłku. Nie stanowi bowiem przedmiotowego pouczenia wyjaśnienie zamieszczone u dołu wniosku o ustalenie prawa do zasiłku, gdyż nie było ono dla skarżącej na tyle zrozumiałe, aby mogła dowiedzieć się z niego w sposób niebudzący wątpliwości, że zasiłek ten jej nie przysługuje. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca podkreśliła, że dla zaistnienia przesłanki odpowiedzialności z art. 30 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 8 u.ś.r. istotne znaczenie oprócz elementu obiektywnego, oznaczającego rzeczywiste pobranie nienależnego świadczenia, łączne zaistnienie przesłanki subiektywnej, tj. świadomości adresata przedmiotowego świadczenia, że to świadczenie mu nie przysługuje. Żeby można na skarżącą nałożyć obowiązek zwrotu świadczenia, należy w sposób niebudzący wątpliwości wykazać, że wiedziała on o tym, że pobierając określone świadczenie działała niezgodnie z prawem. Z kolei należyte poinformowanie skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków stanowi jedną z podstawowych zasad każdego toczącego się postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej jest obowiązany z urzędu udzielać informacji stronie, a jego bierność w tym zakresie stanowi naruszenie prawa. Skarżąca dodała, że organ orzekając o zwrocie nienależnego świadczenia, nie przeanalizował jej sytuacji materialnej i możliwości zwrotu tak wielkiej sumy. Wyjaśniła, że utrzymuje się wyłącznie z wynagrodzenia za pracę i ma na utrzymaniu niepełnosprawnego małoletniego syna, przy czym ojciec jego nie płaci alimentów i nie ma możliwości ustalenia gdzie przebywa, co również oznacza, że egzekucja alimentów nie jest skuteczna. Zdaniem skarżącej dodatkowym argumentem przemawiającym za tym, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie przeanalizował całości sprawy jest fakt, iż pierwotnie decyzja obejmowała świadczenie przyznane decyzją za 2016r., a w wyniku odwołania i zarzutu przedawnienia i weryfikacji materiałów organ uznał, iż roszczenie o zwrot zasiłku przyznanego decyzją z 2016r. zostało uznane przez organ jako rzeczywiście objęte przedawnieniem. Takie postępowanie organu zasługuje na określenie jako działania bez zachowania należytej staranności oraz bez uwzględnienia i ochrony praw strony postępowania. Z powyższych względów skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji z powodu wskazanego w skardze naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na wynik postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego określających prawa i obowiązki stron oraz przepisów postępowania regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja o uznaniu za nienależnie pobrane i zwrocie dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka. W przedmiotowej sprawie kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest stwierdzenie, czy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka pobrany przez skarżącą za okres od 1 stycznia 2007r. do 31 października 2009r. w wysokości 170,00 zł miesięcznie, za okres od 1 czerwca 2011r. do 30 listopada 2014r. w wysokości 170,00 zł miesięcznie, za okres od 1 grudnia 2014r. do 31 października 2015r. w wysokości 250,00 zł miesięcznie, za okres od 1 listopada 2015r. do 29 lutego 2016r. w wysokości 265,00 zł miesięcznie, za okres od 1 marca 2016r. do 31 lipca 2016r. w wysokości 185,00 zł miesięcznie, można uznać za świadczenie nienależnie pobrane. Rozstrzygając to zagadnienie w pierwszej kolejności przypomnieć należy, że art. 30 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. stanowi, że za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia. "Świadczenie nienależnie pobrane" to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). Obowiązek zwrotu świadczenia nienależnie pobranego obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze wiedząc, że mu się nie należy, co dotyczy zarówno osoby, która została pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać świadczeń, jak też osoby, która uzyskała świadczenie na podstawie nieprawdziwych zeznań, dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd instytucji zobowiązanej do wypłaty świadczenia (vide wyroki WSA: w Rzeszowie z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 80/17, z dnia 16 maja 2017r. sygn. akt IV SA/Gl 1073/16, w Lublinie z dnia 9 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 80/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Z akt sprawy wynika, że K. S. ubiegając się o świadczenia rodzinne przedłożyła odpis zupełny aktu urodzenia dziecka B. S. z dnia 19 stycznia 2006r. wydany przez Urząd Stanu Cywilnego Ł., z treści którego wynikało, iż ojciec dziecka B. S. był nieznany. Podkreślić należy, że we wnioskach o przyznanie świadczeń rodzinnych, za wyjątkiem pierwszego wniosku który wpłynął do organu dnia 24 sierpnia 2006r., oraz w treściach decyzji przyznających świadczenia skarżąca była informowana o przypadkach, w których nie przysługuje dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, jak również o obowiązku niezwłocznego informowania o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń. Organ orzekający w sprawie świadczeń informował m.in. o treści art. 11a ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ drugi z rodziców dziecka nie żyje; ojciec dziecka jest nieznany; powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone. W tym miejscu wyjaśnić należy, że z powyższego przepisu wynika, iż dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka pod warunkiem jednak, że nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców. Tymczasem – jak wynika z akt sprawy – w dniu 26 sierpnia 2016r. do organu I instancji w okolicznościach niniejszej sprawy wpłynął wyrok Sądu Rejonowego dla Ł. W. w Ł. z dnia 12 września 2006r. sygn. akt. [...] ustalający, iż ojcem dziecka B. S. jest R. S. oraz zasądzający alimenty na rzecz ww. dziecka od R. S. w wysokości 200,00 zł miesięcznie. Skarżąca, pomimo pouczenia – jak już wcześniej wskazano – o obowiązku niezwłocznego informowania o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń i przypadkach, w których nie przysługuje dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, ubiegając się o świadczenia rodzinne nie poinformowała organu orzekającego o wydaniu ww. wyroku. Powyższe uprawnia do stwierdzenia, że skarżąca pobierała dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka mając świadomość, że świadczenie to jej nie przysługuje. Wbrew twierdzeniom skarżącej pouczenie zamieszczone we wnioskach o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami oraz w decyzjach przyznających świadczenia stanowi wystarczający dowód tego, iż skarżąca powinna mieć świadomość, iż skoro na dziecko zasądzone zostało świadczenie alimentacyjne od drugiego z rodziców to świadczenie w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka jej się nie należy. W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że strona składając podpis pod wnioskiem o przyznanie świadczenia czy potwierdzając odbiór decyzji w przedmiocie świadczeń rodzinnych, oświadczała, że zapoznała się z warunkami uprawniającymi do otrzymywania świadczenia i zobowiązuje się powiadomić o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Zamieszczenie zatem we wnioskach oraz decyzjach stosownego pouczenia w powyższym zakresie oznacza, odmiennie niż twierdzi skarżąca, wywiązanie się organu z obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, o którym to obowiązku mowa w art. 9 K.p.a. Nie można również zgodzić się z twierdzeniem skargi, iż organy orzekające w sprawie powinny zorientować się, że wnioskodawcy nie przysługuje świadczenie rodzinne. W tym miejscu podkreślić należy, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek podawania informacji zgodnych z prawdą. Nie zwalnia to wprawdzie organu z obowiązku podjęcia wszelkich czynność niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, stosownie do art. 7 K.p.a., jednakże organ nie ma obowiązku automatycznego weryfikowania wszystkich podanych informacji, w szczególności badania aktualności i kompletności dokumentacji składanej corocznie przez wnioskodawcę. Niezasadny jest ponadto argument skargi, że organ orzekając o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia nie przeanalizował sytuacji materialnej skarżącej i możliwości zwrotu tak znacznej kwoty pieniężnej. Okoliczności te nie podlegają ocenie w postępowaniu w sprawie uznania za nienależnie pobrane i zwrotu świadczeń rodzinnych. Dopiero w ewentualnym postępowaniu w przedmiocie umorzenia kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, odroczenia terminu ich płatności bądź rozłożenia na raty organ rozpatruje ww. kwestie oceniając, czy zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. W tym stanie rzeczy należało uznać, że zasadnie organ przyjął, iż K. S. w warunkach określonych w art. 30 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. pobrała dodatek rodzinny z tytułu samotnego wychowywania dziecka za okres od 1 września 2007r. do 31 października 2009r. w wysokości 170,00 zł miesięcznie, za okres od 1 czerwca 2011r. do 30 listopada 2014r. w wysokości 170,00 zł miesięcznie, za okres od 1 grudnia 2014r. do 31 października 2015r. w wysokości 250,00 zł miesięcznie, za okres od 1 listopada 2015r. do 29 lutego 2016r. w wysokości 265,00 zł miesięcznie, za okres od 1 marca 2016r. do 31 lipca 2016r. w wysokości 185,00 zł miesięcznie. Natomiast, jak wynika z akt sprawy, w pierwszym wniosku o przyznanie przedmiotowego dodatku z dnia 24 sierpnia 2006r. brak było pouczenia skarżącej o treści art. 11a ust. 1 u.ś.r., wobec czego w zakresie świadczenia pobranego od dnia 1 stycznia 2007r. do dnia 31 sierpnia 2007r. organ nie poczynił przekonywujących wyjaśnień dlaczego także dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka za ten okres uznał za świadczenie nienależnie pobrane. Ponadto organ odwoławczy nie wskazał właściwej daty zakreślającej okres, za jaki możliwe jest wydanie decyzji o zwrocie świadczeń nienależnie pobranych. Mając na względzie, iż terminu 10-letni, o którym mowa w art. 30 ust. 5 u.ś.r., do wydania decyzji w tym przedmiocie winien być liczony wstecz od dnia wydania ostatecznej decyzji rozstrzygającej kwestię zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, ta za wadliwe uznać wypadało stanowisko organu odwoławczego liczące ów termin od daty decyzji organu I instancji. Z powyższych względów – uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nienależycie oceniło zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w odniesieniu do przedmiotowego dodatku przyznanego na podstawie wniosku skarżącej z dnia 24 sierpnia 2006r., uchybiając w tym zakresie zasadom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a nadto z naruszeniem art. 30 ust. 5 u.ś.r. zakreśliło okres wydania decyzji o zwrocie świadczeń nienależnie pobranych – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę organ prawidłowo określi wyłącznie datę 10-letniego okresu umożliwiającego wydanie decyzji określającej nienależnie pobrane świadczenia, bowiem kwestia uznania za nienależnie pobrane świadczeń wypłaconych na podstawie wniosku z dnia 24 sierpnia 2006r. wykracza poza 10-letni okres, o którym mowa w art. 30 ust. 5 u.ś.r. B.A.