II SA/Łd 477/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2022 r. sprawy ze skargi B. B.-B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku o przeprowadzenie kontroli wykonania ścianki działowej na klatce schodowej oddala skargę. B.A. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2020r., poz. 256 ze zm.), zwanej k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania na wniosek B.B. – B. z dnia 24 stycznia 2020r. w sprawie przeprowadzenia kontroli w zakresie wykonania ścianki działowej przegradzającej korytarz klatki schodowej, wykonanej przez lokatorów mieszkań nr 9 i 10, zlokalizowanej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, dz. nr ewid. 614/181, obręb [...], m. B., pod adresem A 19. W uzasadnieniu tego postanowienia Wojewódzki Inspektor wskazał, że B.B. – B. w dniu 24 stycznia 2020r. skierowała do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wniosek o przeprowadzenia kontroli w bloku nr [...], II piętro, A w B. w zakresie ścianki działowej przegradzającej korytarz klatki schodowej, wykonanej przez lokatorów mieszkań nr 9 i 10. Organ I instancji postanowieniem nr [...] z dnia [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek B.B. – B., wskazując jako przyczynę brak przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie wykonania ścianki działowej przegradzającej korytarz klatki schodowej, wykonanej przez lokatorów mieszkań nr 9i 10. Organ I instancji ustalił, że zgodnie z informacją o działce z dnia 16 czerwca 2020r. B.B. – B. jest właścicielką działki nr ewid. 614/181 w części 367/10000, z kolei właścicielem obiektu w części 4977/10000 oraz zarządcą części wspólnej budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlok. na dz. nr ewid. 614/181 jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa. Zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] B.B. – B. jest właścicielką lokalu nr 11 znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na dz. nr ewid. 614/181, obręb [...], m. B. Wojewódzki Inspektor stwierdził, że ścianka działowa stanowiąca przedmiot wniosku znajduje się na klatce schodowej, będącej częścią wspólną budynku mieszkalnego wielorodzinnego, którego właścicielem i zarządcą jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa, która to jako właściciel obiektu może być stroną w ewentualnie prowadzonym postępowaniu w ww. sprawie. Wojewódzki Inspektor dodał przy tym, że w ocenie organu I instancji B.B. – B. nie posiada legitymacji do występowania w roli strony postępowania administracyjnego. Wojewódzki Inspektor podkreślił, że interesy właścicieli lokali wyodrębnionych w stosunku do nieruchomości wspólnej - w tym także skarżącej - reprezentuje [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa i to [...] Spółdzielni Mieszkaniowej przysługiwał będzie status strony w ewentualnie prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Inspektor wskazał, że co do zasady interesy właścicieli lokali wyodrębnionych w stosunku do nieruchomości wspólnej reprezentuje spółdzielnia mieszkaniowa. Możliwe są odstępstwa od zasady legitymacji procesowej spółdzielni mieszkaniowej i uznanie za stronę określonego członka spółdzielni lub właściciela wyodrębnionego lokalu. Jednakże wyjątki te będą miały miejsce w sytuacjach szczególnych, gdy z całokształtu okoliczności wynikać będzie bezspornie, iż określona osoba - inaczej niż cała spółdzielnia mieszkaniowa - może mieć interes prawny wywiedziony z prawa materialnego do występowania jako strona postępowania administracyjnego. Przy tym interes prawny strony postępowania administracyjnego powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek, żądanie, czy skargę. Oceniając sprawę Wojewódzki Inspektor podniósł, że skarżąca wskazała jedynie, że jest współwłaścicielką gruntu składającego się na nieruchomość wspólną, współwłaścicielem części wspólnych budynku w tym klatki schodowej i korytarza, w którym wykonano ściankę działową oraz jest właścicielką wyodrębnionego lokalu mieszkalnego usytuowanego bezpośrednio przy korytarzu, w którym wykonano ww. ściankę działową. Jednakże skarżąca nie wykazała zindywidualizowanego interesu prawnego wypływającego z przepisów prawa materialnego, który uzasadniałby możliwość występowania w charakterze strony. W ocenie zatem Wojewódzkiego Inspektora, brak przymiotu strony B.B. – B. jest oczywisty i potwierdza zasadność zastosowania przez organ I instancji regulacji art. 61a § 1 k.p.a. Skargę na to postanowienie złożyła B.B.-B., nie zgadzając się z zaskarżonym postanowieniem. Skarżąca podniosła, że organ nie wykonał swojego obowiązku polegającego na przeprowadzeniu oględzin. Dodała, że wszelkie dokonane zmiany, które nie zostały przewidziane w projekcie to samowola. Skarżąca stwierdziła, że brak jest jednoznacznej postawy Zarządcy, który pozwala na samowolę w postaci nielegalnego powiększenia powierzchni użytkowej bez opłaty. Zdaniem skarżącej, jest ona okradana, gdyż partycypuje w opłatach powierzchni wspólnej, której nie użytkuje. Skarżąca podniosła, że nie na wszystkich poziomach występuje takie wygrodzenie. Dodała przy tym, że wygrodzony w ten sposób przedpokój (szafa odzieżowa, wieszaki, półki) jest oświetlany energią klatki schodowej. Skarżąca wniosła o usunięcie przedmiotowej ścianki. W odpowiedzi na tę skargę Wojewódzki Inspektor wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na oddalenie. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 ustawy p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a., skarga, zgodnie z art. 151 ustawy p.p.s.a., podlega oddaleniu odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na oddalenie. W tym miejscu wyjaśnić należy, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z regulacją art. 119 pkt 3 ustawy p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] (Nr [...]) utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] (Nr [...]), którym organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie kontroli w bloku nr [...], II piętro, A w B. w zakresie ścianki działowej przegradzającej korytarz klatki schodowej, wykonanej przez lokatorów mieszkań 9 i 10, z przyczyn podmiotowych - braku interesu prawnego po stronie wnoszącej o wszczęcie postępowania. Rozstrzygnięcie to opiera się na założeniu, że skarżąca nie ma przymiotu strony. Podstawę stanowi przepis art. 61a § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należy ustalić, jaki charakter ma pismo skarżącej z dnia 24 stycznia 2020 r., w którym domaga się przeprowadzenia kontroli przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.. Postępowanie kontrolne, prowadzone przez organ nadzoru budowlanego, nie jest bowiem zawsze równoznaczne z wszczęciem postępowania administracyjnego. Zasadna jest zatem ocena wniosku pod względem merytorycznym, czy jest to konkretny wniosek o wszczęcie postępowania w indywidualnej sprawie, dotyczącej interesu prawnego wnioskodawcy, czy też skarga obywatela o charakterze ogólnym. Jeżeli wniosek wyraźnie wskazuje na przedmiot postępowania, określa naruszenie przepisów prawa budowlanego, wówczas należy ocenić przede wszystkim, czy wnioskodawca ma interes prawny w złożeniu takiego wniosku, jeżeli nie - wówczas należy skorzystać z możliwości zastosowania przepisu art. 61a k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2013 r., II OSK 2806/12, LEX nr 1559678). Skarżąca, we wniosku z dnia 24 stycznia 2020 r. żądała przeprowadzenia kontroli w zakresie ścianki działowej przegradzającej korytarz klatki schodowej, wykonanej przez lokatorów mieszkań nr 9 i 10, zlokalizowanej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w B. pod adresem A 19. Skarżąca wskazała, że ścianka działowa nie była przewidziana w projekcie budowlanym, odwołała się także do swojej wcześniejszej korespondencji z [...] Spółdzielnią Mieszkaniową. Przywołała jako tytuł prawny numery ksiąg wieczystych [...] oraz [...]. Wobec takiej treści wniosku organ prawidłowo przyjął, że jest to konkretny wniosek o wszczęcie postępowania w indywidualnej sprawie. Z mocy art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z zastosowanym w sprawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Co przy tym istotne, ugruntowane jest już stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym przepis ten - w zakresie, w jakim wskazuje na podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną - ma zastosowanie, jeżeli już z samego żądania wszczęcia postępowania wynika w sposób oczywisty, że podmiot je wnoszący nie ma interesu prawnego, którego mogłoby dotyczyć postępowanie. Natomiast gdy ustalenie istnienia interesu prawnego bądź związków takiego interesu z postępowaniem, którego wszczęcia domaga się żądający wymaga dokonania procesu wykładni czy podjęcia określonych czynności, to mogą być one dokonane wyłącznie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, po jego wszczęciu. Właściwe rozumienie unormowania zawartego w art. 61a § 1 k.p.a. musi więc prowadzić do wniosku, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego następuje wówczas, gdy brak interesu prawnego wnioskodawcy jest oczywisty. W piśmiennictwie wskazuje się, że "oczywistość" ta (co do osoby niebędącej stroną) albo wynika już z podania zawierającego żądanie wszczęcia postępowania, albo została stwierdzona w wyniku jednostkowych i prostych czynności organu administracji publicznej. Odnośnie interesu prawnego skarżącej należy wskazać, że stosownie do art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1208), zwanej dalej u.s.m., zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1048), z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. Przepisów ustawy o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z wyjątkiem art. 22 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio. W świetle utrwalonego orzecznictwa, członkowie spółdzielni i właściciele odrębnych lokali nie mając interesu prawnego nie mają przymiotu strony a w postępowaniu administracyjnym podmioty te są reprezentowane przez statutowo właściwe organy spółdzielni. Uznanie właściciela lokalu za stronę postępowania dotyczącego nieruchomości wspólnej, stanowiącej współwłasność spółdzielni, jest wyjątkiem. Może nastąpić w sytuacji, gdy właściciel lokalu wskaże swój własny, indywidualny interes prawny, odrębny od interesu spółdzielni mieszkaniowej, wykazując przy tym, że określona decyzja administracyjna rozstrzyga o kwestiach mających istotny wpływ na jego prawa do korzystania z lokalu mieszkalnego, które są chronione przepisami prawa materialnego. Interes prawny uzasadniający przyznanie skarżącej przymiotu strony musiałby być odrębny od interesu prawnego spółdzielni mieszkaniowej. Innymi słowy własny, indywidualny, odrębny od spółdzielni mieszkaniowej interes prawny skarżącej, chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego, powinien odnosić się do takich okoliczności, które wyróżniają jej sytuację prawną od sytuacji prawnej pozostałych właścicieli lokali, a których interesy prawne są chronione przez zapewnienie udziału w postępowaniu spółdzielni mieszkaniowej. (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 października 2015 r., II OPS 2/15, ONSAiWSA 2016/2/16, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2010 r., II OSK 1255/09, LEX nr 693526; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2017 r., VII SA/Wa 1103/16, LEX nr 2357287). W niniejszej sprawie skarżąca jako podstawę żądania dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu w charakterze strony wskazała jedynie na fakt, iż jest właścicielką lokalu nr 11 znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na dz. nr ewid. 614/181, obręb [...], m. B. oraz działki nr ewid. 614/181 w części 367/10000, której właścicielem w części 4977/10000 oraz zarządcą części wspólnej budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlok. na dz. nr ewid. 614/181 jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa. Okoliczność, ta nie może być jednak podstawą uznania skarżącej za stronę postępowania. Właścicielami lokali stanowiących odrębny przedmiot własności są bowiem także inne osoby. Ścianka działowa, której dotyczy wniosek skarżącej znajduje się w części wspólnej budynku. Nie jest to zatem okoliczność szczególnie wyróżniająca skarżącą, z której można byłoby wywieść istnienie indywidualnego, odrębnego interesu skarżącej. Konkluzja ta wynika w sposób oczywisty z treści wniosku skarżącej z dnia 24 stycznia 2020 r. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. k.ż.