II SA/Łd 480/08
PostanowienieWSA w Łodzi2008-10-10
Skład orzekający: Referendarz sądowy: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego w zakresie częściowym, pomimo uiszczenia kwoty 2.000 zł tytułem wpisu sądowego i nieprzedłożenia wymaganych dokumentów?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób dostateczny swojej trudnej sytuacji materialnej. Pomimo twierdzeń o niskich dochodach i wysokich wydatkach, uiściła znaczną kwotę wpisu sądowego i nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej stan zdrowia i majątkowy, co uniemożliwiło ocenę jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Brak realizacji obowiązków nałożonych przez sąd dowodzi, że skarżąca nie udowodniła, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca H. H. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. dotyczącej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Mimo twierdzeń o niskich dochodach (emerytura 801 zł) i wysokich wydatkach na leki, uiściła 2.000 zł wpisu sądowego. Sąd wezwał do przedłożenia dokumentów potwierdzających stan majątkowy i zdrowotny, jednak skarżąca nie zastosowała się do wezwania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej – H. H. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy: Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 10 października 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku H. H. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. H. i M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – H. H. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. ls
H.H., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokat E. A-G., zawarła w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wniosek o zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości, w tym od wpisu sądowego od skargi.
Jednocześnie skarżąca uiściła kwotę 2.000 zł tytułem wpisu sądowego od skargi.
Następnie w złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych H.H. wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 801 zł. Skarżąca podała przy tym, że nie posiada majątku, za wyjątkiem mieszkania o pow. 37 m2 oraz nieruchomości przy ul. A, o którą toczy się postępowanie.
Z kolei w uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że z uwagi na fakt, iż jedynym jej dochodem jest emerytura w wysokości 801 zł, a stan jej zdrowia (nadciśnienie i schorzenia kręgosłupa) rodzi konieczność ponoszenia wydatków na zakup lekarstw w wysokości 300-400 zł, nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Dodała przy tym, że posiadana przez nią nieruchomość nie przynosi żadnych dochodów.
Mając na uwadze fakt, że skarżąca mimo braku dostatecznych środków i znacznych - jak wskazała - wydatków na zakup lekarstw, uiściła tytułem wpisu od skargi kwotę 2.000 zł, Sąd dokonując analizy oświadczeń zawartych w przedłożonym wniosku doszedł do przekonania, że powyższe oświadczenia nie dają wystarczających podstaw umożliwiających ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej.
W tej sytuacji, Sąd korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwał stronę skarżącą do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych i lokat bankowych H.H. za ostatnie 3 miesiące, wskazania źródła dochodu skarżącej umożliwiającego uiszczenie kwoty 2.000 zł tytułem wpisu sądowego od skargi oraz złożenia zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego stan zdrowia skarżącej powodujący konieczność ponoszenia przez skarżącą wydatków na zakup lekarstw rzędu 300-400 zł miesięcznie, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
Następnie zarządzeniem z dnia 27 sierpnia 2008 roku, w wyniku uwzględnienia wniosku pełnomocnika skarżącej o przedłużenie terminu do złożenia powyższych dokumentów i informacji, przedłużono termin złożenia dokumentów i informacji wskazanych w zarządzeniu z dnia 31 lipca 2008 roku do dnia 5 września 2008 roku.
W zakreślonym terminie strona skarżąca nie nadesłała wymaganych dokumentów i informacji dotyczących stanu majątkowego wnioskodawczyni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Przede wszystkim należy jednak zauważyć, że stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Podkreślić przy tym należy, iż ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym w sposób bezsporny wynika jedynie, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 801 zł. Majątek skarżącej stanowi zaś mieszkanie o pow. 37 m2 oraz prawo majątkowe w postaci użytkowania wieczystego nieruchomości przy ul. A o pow. 2.634 m2.
Gdy zaś idzie o pozostałe okoliczności przedstawione w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd w pierwszej kolejności zwraca uwagę na fakt, że skarżąca nie wskazała źródła dochodu umożliwiającego uiszczenie kwoty 2000 zł tytułem wpisu sądowego. Z zestawienia zaś kwoty dochodu uzyskiwanego przez skarżącą (801 zł) i podanej kwoty wydatków, w żadnej mierze nie wynika, aby dochód ten umożliwiał uiszczenie kwoty 2.000 zł. Dodatkowo w tym względzie podkreślić należy, że skarżąca nie nadesłała wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące.
W dalszej kolejności wskazać przyjdzie, że wnioskodawczyni nie przedłożyła zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego stan zdrowia powodujący konieczność ponoszenia znacznych wydatków na zakup lekarstw, rzędu kwoty 300-400 zł miesięcznie.
Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, Sąd uznał, iż wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Fakt bowiem uiszczenia kwoty 2.000 zł tytułem wpisu sądowego (który w niniejszej sprawie stanowi kwotę jedynie 200 zł) i towarzyszący mu brak realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem, uniemożliwiających ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej dowodzą, że skarżąca nie wykazała dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Co więcej, powyższe okoliczności pozwalają sądzić, że skarżąca jest w stanie ponieść koszty postępowania zainicjowanego wniesioną skargą.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i
art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło