II SA/Łd 485/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie NSA Krzysztof Szczygielski (spr.), p.o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi Z. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. bg/ [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. - po rozpatrzeniu odwołania Z. L. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...], znak [...] nie uznającej rozpoznanych schorzeń za chorobę zawodową - decyzją z dnia [...] znak [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że podstawą jej wydania było orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. nr [...] z dnia [...]. Pani Z. L. została zbadana w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. , gdzie przebywała w okresie od 26 listopada do 3 grudnia 2001 r. Badanie wykonano na wniosek Państwowego Inspektora Sanitarnego w B. w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Adminstracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 19 kwietnia 2001 r. sygn. akt II SA/Łd 948/98, uchylającym wcześniej wydane decyzje. Badania dermatologiczne w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. ustaliły zmiany chorobowe o charakterze tarczek łuszczycowych. Próby naskórkowe z alergenami zawodowymi wypadły ujemnie. W surowicy krwi nie wykryto przeciwciał przeciwko lateksowi. W wyniku obserwacji w klinice rozpoznano łuszczycę, nadciśnienie tętnicze i kamicę pęcherzyka żółciowego. Nie stwierdzono jednak u badanej uczulenia zawodowego. Instytut Medycyny Pracy w wydanym orzeczeniu podkreślił, iż łuszczyca jest jednym z najczęstszych schorzeń dermatologicznych. W etiologii choroby niewątpliwą rolę odgrywa podłoże genetyczne. Wyróżnia się 2 typy łuszczycy: typ I i typ II. Instytut Medycyny Pracy Ł. stwierdza, iż u Z. L. rozpoznana łuszczyca należy do typu II, na co wskazuje początek choroby oraz jej przebieg. Rozpoznane choroby są chorobami samoistnymi, nie pozostającymi w związku z pracą zawodową. Podobne stanowisko zajął już Instytut po przeprowadzeniu badań w 1995 i 1997 roku. W powyższej sprawie wypowiadał się również Instytut Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. W orzeczeniu lekarskim z dnia 25 lutego 1998 r. instytut stwierdza, iż rozpoznana łuszczyca nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej skóry. Z. L. w dniu 16 kwietnia 2002 r. wniosła skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł., żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi podała, okoliczności związane z wykonywaną pracą, a także przedstawiła przebieg postępowania prowadzonego przez organy administracyjne. Podniosła jednocześnie, iż nie zna orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Ł. nr [...] z dnia [...], na które powołują się w uzasadnieniach swych decyzji organy administracyjne. Takiego orzeczenia nie otrzymała. W 2002 r. przekazano jej drogą pocztową kartę informacyjną leczenia klinicznego /z dnia 3 grudnia 2001 r./ w Klinice Chorób Zawodowych - Instytucie Medycyny Pracy. Skarżąca zgłosiła szereg uwag do zapisów zawartych w karcie informacyjnej. Stwierdził, że nie wie dlaczego, nie zbadano odczynników Drabkina i jego wpływu na powstanie zgłoszonych chorób zawodowych. Ponadto podniosła, że w klinice podjęto badania z alergenami, na które się nie uskarżała. Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi. Wyjaśniła, iż w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2001 r., który uchylił wydane już decyzje, uzupełniona została istniejąca dokumentacja o dokumenty wskazane w uzasadnieniu wyroku. Skarżącą poddano badaniom w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. w okresie od 26 listopada do 3 grudnia 2001 r. Z epikryzy zawartej w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego wynika, iż poddano analizie środowisko pracy, które w sposób szczegółowy zostało opisane w dochodzeniu epidemiologicznym. Okoliczność niedoręczenia pani Z. L. odpisu orzeczenia lekarskiego nie ma wpływu na istotę sprawy, gdyż wydane zostało w oparciu o kartę informacyjną leczenia klinicznego z dnia 3 grudnia 2001 r. Karta ta zawierała wyniki badań i zajęte przez Instytut stanowisko w sprawie choroby zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1271/ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1259/ sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Stosownie do postanowień § 1 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U Nr 65, poz.294 ze zm./ za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych, występujących w środowisku pracy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2001 r. sygn. akt II SA/Łd 948/98 uchylił wcześniej wydane przez organy decyzje w przedmiocie choroby zawodowej Z. L., zobowiązując organ by przy ponownym rozpoznaniu sprawy uzupełnił postępowanie dowodowe przez uzyskanie opinii lekarskiej co do etiologii choroby. Ponadto organ przeprowadzić miał postępowanie co do występowania innych zaburzeń wewnętrznych zgłaszanych przez skarżącą. NSA w uzasadnieniu w/w wyroku zwrócił uwagę, że w wykazie chorób zawodowych stanowiących załączniki do powołanego rozporządzenia pod pozycją 10 figurują "choroby skóry". Łuszczyca jak się wydaje jest chorobą skóry, a zatem organ orzekający powinien wyjaśnić dlaczego łuszczyca nie może być uważana z chorobę zawodową. Organ administracyjny I instancji wykonując zalecenia zawarte w wyroku NSA uzupełnił postępowanie dowodowe w zakresie etiologii łuszczycy i innych chorób zgłaszanych przez skarżącą. Z. L. przebadano na przełomie listopada i grudnia 2001 r. w Klinice chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Odpis karty informacyjnej leczenia klinicznego został przesłany skarżącej. Natomiast nie udostępniono skarżącej celem zapoznania się orzeczenia [...] wydanego [...] przez w/w Instytut. Obowiązek przesłania orzeczenia pracownikowi wynika z § 8 ust.2 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Orzeczenie jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego (v. wyrok NSA z 6.8.1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1980/97 - niepublikowany). Inspektora sanitarnego, prowadzącego postępowanie w sprawie choroby zawodowej obowiązują wszystkie reguły dotyczące przebiegu postępowania. Tym samym zobowiązany jest do przestrzegania, określonego w art.10 § 1 kpa, obowiązku umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Tymczasem organy administracyjne nie udostępniły Z. L. dowodu stanowiącego podstawę wydania orzeczeń, to jest orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...] Nr [...]. Orzeczenie to zawierało ustalenia dotyczące stanu zdrowia skarżącej i źródła pochodzenia jej chorób. Było ono niekorzystne dla skarżącej. Wobec niemożności poznania treści orzeczenia, skarżąca w trakcie postępowania administracyjnego nie była w stanie odnieść się do ustaleń i wniosków zawartych w orzeczeniu. Uchybienia postępowania, polegającego na uniemożliwieniu stronie zapoznania się z istotnym dowodem w sprawie, nie może konwalidować doręczenie karty informacyjnej leczenia klinicznego. Zapisy zamieszczone w karcie nie mogą być traktowane na równi z opinią biegłego. Przede wszystkim treść opinii (orzeczenia [...]) jest obszerniejsza niż adnotacje poczynione w karcie informacyjnej. W opinii zawarto, np. uzasadnienie przyczyn uzyskania badań z alergenami typowymi dla środowiska pracy skarżącej. W skardze, która została napisana bez zapoznania się przez stronę z opinią, pojawił się zarzut dotyczący bezzasadności przeprowadzenia tych badań. Powyższy zarzut wywołany został niewyjaśnieniem w karcie informacyjnej przyczyn przeprowadzenia badań z alergenami. W niniejszej sprawie naruszony został przez organy administracyjne przepis art.10 § 1 kpa gwarantujący stronie prawo czynnego udziału w postępowaniu we wszystkich jego czynnościach. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych naruszenie zagwarantowanej stronie ustawowo zasady czynnego udziału w postępowaniu we wszystkich jego istotnych czynnościach stanowi wadę procesową tego postępowania, niezależnie od tego, czy miało, czy też nie wpływ na treść decyzji (v. wyrok NSA z dnia 4.04.1997 r., III SA 1795/95 - Lex 29916). Art.10 § 2 kpa przewiduje możliwość odstąpienia od zasady określonej w § 1 tego artykułu, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na niepowetowaną szkodę materialną. Jednakże w rozpatrywanej przez organy sprawie dotyczącej uznania schorzeń pracownika za chorobę zawodową, nie wystąpiły okoliczności określone w art.10 § 2 kpa uzasadniające pozbawienie strony jej prawa do czynnego udziału we wszystkich czynnościach procesowych. W myśl art.7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. W postępowaniu administracyjnym naruszony został interes strony, która pozbawiona została prawa czynnego udziału w postępowaniu poprzez zapoznanie się z opinią biegłego i wypowiedzenie się co do treści niekorzystnej dla niej opinii. Naruszenie przez organy przepisów art.7 i 10 § 1 kpa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ administracyjny przed ponownym wydaniem decyzji doręczy skarżącej odpis orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...] Nr [...] i umożliwi ustosunkowanie się do jego treści. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ uchylił zaskarżoną decyzję. Mając na uwadze treść art.152 powołanej ustawy sąd stwierdza, iż wobec braku przymiotu wykonalności - orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest bezprzedmiotowe.