II SA/Łd 485/19
WyrokWSA w Łodzi2019-08-20
Skład orzekający: Agnieszka Grosińska, Paweł Janicki, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę budynku garażowo-gospodarczego wraz z wiatą, usytuowanego bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej, jest zgodna z przepisami prawa budowlanego i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uwzględniając zarzuty dotyczące odległości od sąsiednich budynków, bezpieczeństwa pożarowego oraz analizy zacienienia i nasłonecznienia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja o pozwoleniu na budowę jest zgodna z prawem. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza sytuowanie budynków garażowych i gospodarczych bezpośrednio przy granicy działki, niezależnie od jej szerokości, co stanowi lex specialis wobec ogólnych przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Projekt budowlany spełnia wymogi formalne i techniczne, a zarzuty dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, zacienienia i nasłonecznienia nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym ani w przepisach prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D.B. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę budynku garażowo-gospodarczego wraz z wiatą, wydane I.G. i R.G. na działce nr 1653. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w szczególności w zakresie odległości projektowanego budynku od jej nieruchomości (działka nr 1654), bezpieczeństwa pożarowego, analizy zacienienia i nasłonecznienia, a także naruszeń proceduralnych. Po wielokrotnych postępowaniach przed organami administracji i sądowymi, sprawa trafiła ponownie do WSA w Łodzi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 sierpnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Grosińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2019 roku sprawy ze skargi D. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. a.bł.
Decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "k.p.a." – utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą I.G. i R.G. pozwolenia na budowę budynku garażowo-gospodarczego wraz z wiatą, na nieruchomości w K. przy ul. A (działka nr ewid. 1653 - obręb Ś.).
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności podkreślił, że sprawa była już przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ I jak i II instancji. Przedstawiając stan faktyczny Wojewoda wskazał, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił I.G. i R.G. pozwolenia na budowę w ww. zakresie, na działce o nr 1653, położonej w K., obręb Ś. Wojewoda [...] po przeprowadzeniu postępowania, wszczętego odwołaniem D.B., właścicielki sąsiedniej nieruchomości o nr ewid. 1654, decyzją z dnia [...] października 2013r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Starosta [...] rozpatrując ponownie niniejszą sprawę, w dniu [...] lutego 2014r. decyzją nr [...] ponownie zatwierdził projekt budowlany i udzielił I.G. i R.G. pozwolenia na budowę powyższej inwestycji. Od powyższej decyzji odwołała się D.B., a Wojewoda [...] po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Starosta [...] prowadząc ponownie postępowanie z wniosku I. i R.G. z dnia 2 lipca 2013r. powtórnie ustalił krąg stron postępowania i dopełniając wymogów prawa materialnego i procesowego wydał w dniu [...] decyzję nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą I.G. i R.G. pozwolenia na budowę budynku garażowo-gospodarczego wraz z wiatą na nieruchomości w K. przy ul. A (działka nr ewid. 1653 - obręb Ś.).
Następnie organ II instancji wskazał, że w odwołaniu od ww. decyzji Starosty [...] z dniu [...]. D.B. podtrzymała zarzuty stawiane w dotychczas prowadzonym postępowaniu. W jej ocenie, organ I instancji dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, określonego m.in. w art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity z 2013r., poz. 1409 ze zm.) w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.) – zwanego również: "rozporządzeniem MI z 2002 r." – jak również naruszenia prawa procesowego określonego w przepisie art. 123 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i 2, art. 78 § 1, art. 80, art. 85 § 1 k.p.a., poprzez brak rozstrzygnięcia wniosku dowodowego w przedmiocie zobowiązania inwestorów do przedstawienia uzupełniającej ekspertyzy technicznej. Ponadto skarżąca zarzuciła także przedmiotowej decyzji naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w jej uzasadnieniu faktów, które organ I instancji uznał za udowodnione oraz przyczyn, dla których odmówił wiarygodności innym dowodom nie wskazując w ogóle, które uznał za wiarygodne lub pozbawione mocy dowodowej. Odwołująca podniosła, że w zaskarżonej decyzji brak jest należytego uzasadnienia podstawy prawnej co do niezastosowania przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia MI z 2002 r.
Wojewoda wskazał także, że w dniu 14 listopada 2014r. wpłynęło pismo R.G., który po zapoznaniu się z odwołaniem D.B. odparł ze swej strony podnoszone w odwołaniu zarzuty. Do pisma zostało załączone pismo PWiK w K. kierowane do inwestora i sześć zdjęć mających dowodzić stanu istniejącego. Natomiast w dniu 8 grudnia 2014r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo skarżącej zawierające szereg kolejnych uwag i zarzutów. Głównym i podstawowym spośród nich była odległość projektowanego obiektu od nieruchomości stanowiącej własność skarżącej.
Organ odwoławczy podkreślił, że powtarzającym się zarzutem ze strony odwołującej jest posadowienie projektowanego budynku w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego budynku na działce nr 1654, której jest właścicielką. Jednakże obowiązujące przepisy prawa nie przewidują sytuacji, w której realizacja zamierzeń inwestora byłaby uzależniona od uzyskania zgody właściciela sąsiedniej działki, ale w każdej sytuacji winna być zgodna z przepisami prawa materialnego, które w zależności od rodzaju tej inwestycji wskazują stosowny tryb postępowania administracyjnego. Teren objęty inwestycją znajduje się w obszarze, na którym obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w K. (...) zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta K. nr [...]. Działka nr ewid. 1653 usytuowana jest w obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem 14MN. Dla tej jednostki planistycznej w zakresie sposobu zagospodarowania terenu ustalono w § 22 ust. 4 pkt 8, że dopuszcza się sytuowanie budynków bezpośrednio przy granicy działki w przypadku działki istniejącej o szerokości frontu mniejszej niż 14m. Jak wskazano w projekcie zagospodarowania terenu przedłożonym przez inwestora działka nr ewid. 1653 posiada szerokość frontu 13,86m, zatem fakt ten umożliwia wzniesienie projektowanego budynku w granicy z działką sąsiednią. W przedmiotowej sprawie, z uwagi na posadowienie istniejącego na działce nr 1654 budynku mieszkalnego w części na działce sąsiedniej - nr 1653 (czego dowodzi mapa do celów projektowych, na której sporządzony został projekt zagospodarowania), możliwe jest jednak tylko maksymalne zbliżenie do ściany szczytowej tego budynku mieszkalnego.
Wobec powyższego Wojewoda stwierdził, że usytuowanie projektowanego budynku w stosunku do granicy z działką nr 1654 jest zgodne z prawem - z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który stanowi, że sytuowanie budynku, zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy, dopuszcza się w odległości 1,5m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto plan dopuszcza powierzchnię zabudowy nieprzekraczającą 40% powierzchni działki (w niniejszej sprawie powierzchnia zabudowy wynosi 24,1 %), powierzchnię biologicznie czynną nie niniejszą niż 50% powierzchni działki (w niniejszej sprawie powierzchnia biologicznie czynna wynosi około 56%). Zgodnie z § 22 ust. 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie kształtowania zabudowy plan ustala wysokość budynków garażowych i gospodarczych nie więcej niż jedną kondygnację nadziemną, nieprzekraczającą 4,5 m (w niniejszej sprawie budynek gospodarczo-garażowy zaprojektowano o wysokości 4,06 m), dopuszcza się dachy jednospadowe o kącie nachylenia do 25° (w mniejszej sprawie dach jednospadowy o kącie nachylenia 5°).
Organ II instancji podniósł, że w odniesieniu do podnoszonej w odwołaniu kwestii braku rozstrzygnięcia przez organ I instancji sprawy ekspertyzy technicznej zawartej w tym projekcie przypomnieć należy, że zagadnie to zostało wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Za wszystkie przedstawione w projekcie rozwiązania techniczne, a także przedłożoną ekspertyzę odpowiada autor opracowania, a organ prowadzący postępowanie nie ma podstaw prawnych by je podważać. Odwołująca nie przedstawiła natomiast sporządzonej na swój wniosek ekspertyzy technicznej, a jedynie neguje zawartą w aktach badanej sprawy.
Wojewoda wyjaśnił także, że powzięcie przez organ I instancji wiadomości w toku postępowania, o szerszym kręgu osób będących, w świetle ustaleń przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stroną w odniesieniu do działki nr ewid. 1650, zobowiązało organ I instancji do podjęcia działań wyjaśniających tę sprawę, co też uczynił przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
W ocenie organu odwoławczego, niezasadnym był zarzut odwołującej, dotyczący naruszenia przez organ I instancji art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ uzasadnienie decyzji Starosty [...] z dnia [...] odpiera podniesione zarzuty i przeprowadza analizę dokumentów zgodnie z wymogiem wskazanym w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Uzupełniony i przedłożony ponownie projekt budowlany spełnia wymogi obowiązującego prawa, tj. został wykonany przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia budowlane, legitymującą się wpisem na listę właściwej izby samorządu zawodowego aktualnym na dzień opracowania projektu. Do projektu budowlanego zostało dołączone oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej.
Zdaniem organu II instancji, w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie wymagania, zatem brak było podstaw prawnych, by odmówić inwestorom udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji objętej wnioskiem z dnia 2 lipca 2013r.
Na ostateczną decyzję Wojewody [...] skargę do sądu administracyjnego złożyła D.B., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 35 ust. 1 w zw. z art. 61 pkt 1 i 2 w zw. z art. 91a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w zw. z § 12 pkt 2 w zw. z § 207 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 209 ust. 1 w zw. z 2 pkt 4 w zw. z § 209 ust. 3 i ust. 5, § 226 ust. 1 w zw. § 232 ust. 1, § 235 ust. 1 i 2, § 271, § 272 ust. 1, § 280 ust. 1, § 309 pkt 6 i 9 w zw. z § 315, § 316 ust. 1 i 2 w zw. z § 317 ust. 2 w zw. z § 321 ust. 1 w zw. z § 322 ust. 1 i 2, § 323 ust. 1, ust. 2 pkt 2, 3 i 4 w zw. z § 324 w zw. z § 325 ust. 2 w zw. z § 327, § 328 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w zw. z § 22 ust. 4 pkt 6-8 i 10-12, § 22 ust. 6 pkt 1a i 1b uchwały Rady Miasta K. z dnia 8 września 2009r., nr [...], w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w K. pomiędzy ulicami: B, C, D, E, F i torami PKP poprzez bezzasadne przyjęcie, że budynek został zaprojektowany zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, spełnia podstawowe wymagania dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, ochrony przed hałasem i drganiami, możliwości utrzymania właściwego stanu technicznego, odpowiedniego usytuowania na działce, poszanowania interesów osób trzecich, podczas gdy prawidłowa ich interpretacja i zastosowanie przepisów odrębnych, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 2 Ustawy Zasadniczej w zw. z art. 144 Kodeksu cywilnego oraz uwzględnienie uwarunkowań terenowych prowadzi do wniosku, że przedmiotowy budynek należy sytuować zgodnie z treścią § 12 ust. 2 w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia MI z 2002 r., tj. w odległości co najmniej 1,5m od granicy.
Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 rozporządzenia MI z 2002 r. poprzez przyjęcie, że projekt zagospodarowania działki nr 1653, położonej w K. przy ulicy A 25 jest zgodny z przepisami, pomimo tego, że ww. będzie znajdował się w odległości 2,25m, a zgodnie z powołanymi przepisami odległość ta winna wynosić co najmniej 3m na odcinku od linii ściany wschodniej istniejącego budynku do ściany zachodniej budynku projektowanego i przebiegać w linii prostej, a nie pod kątem, w porównaniu z linią wyznaczoną przez ścianę południową budynku mieszkalnego na działce nr 1654, a nad dachem budynku gospodarczo-garażowego z wiatą, który winien znajdować się na wysokości 4,36m, pozostanie wolna przestrzeń różnej wysokości, zważywszy że w najwyższym punkcie od strony północnej i wschodniej budynek mieszkalny posiada wysokość ok 6m, a tym samym za bezzasadne ustalenie, że projektowany budynek będzie przylegał całą powierzchnią swojej ściany do budynku mieszkalnego, skoro jego długość (8, z wiatą ok. 14m) przekracza długość budynku mieszkalnego (ok 5,85m), a więc przesłanka przylegania w całości do ściany budynku istniejącego nie zaistniała. Dotyczy to również części usytuowanej w granicy północnej, poczynając od granicy z działką nr 1650 (w granicy z działką 1640 nic się nie znajduje), gdyż jest on w części znaczeni wyższy od istniejącego na ostatnio wymienionej nieruchomości.
Skarżąca zarzuciła także rażące naruszenie przepisów postępowania, określonych w przepisach: art. 7, art. 8 w zw. z art. 123 § 1 i § 2 w zw. z art. 77 § 1 i § 2, art. 78 § 1, art. 80 i art. 58 k.p.a., co miało istotny wpływ na treść orzeczenia, kiedy przy braku rozstrzygnięcia wniosku dowodowego skarżącej w przedmiocie zobowiązania inwestorów do przedłożenia uzupełniającej ekspertyzy technicznej i nieprzeprowadzenia oględzin nieruchomości nr 1653 na podstawie niepełnego materiału dowodowego i wskutek niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy przyjęto, że szerokość działki inwestorów od frontu wynosi 13,8m, nastąpiło przekroczenie granicy przez właścicieli działki nr 1654 o 75 cm, dach budynku gospodarczo-garażowego z wiatą będzie nachylony pod kątem 5°, mimo tego, że w wyniku rozpoznania odwołania od poszczególnych decyzji, organ I instancji nie przeprowadził postępowania zgodnie z wytycznymi Wojewody [...], co legło u podstaw stwierdzenia, że projekt techniczny i zagospodarowanie działki są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i obowiązującym prawem, braku podstaw do koniecznego przeprowadzenia dowodu z oględzin, jak też kwestionowania ekspertyzy technicznej i uznania, że przedmiotowa budowa nie zagraża w żaden sposób bezpieczeństwu użytkowania budynku mieszkalnego i jego właścicielom, choć powinien prowadzić do wniosku przeciwnego, co należy ocenić jako dowolne w świetle zebranego materiału dowodowego, jego niezupełności albo wbrew faktom.
Zdaniem skarżącej, naruszenie norm procesowych przejawiło się także w tym, że organ I instancji nie wezwał projektanta do ustosunkowania się do zarzutów skarżącej i nie zobowiązał do przestawienia analizy zacienienia, nasłonecznienia, możliwości powstania wilgoci i zagrzybienia, a w szczególności dotyczących bezpieczeństwa pożarowego. Nie zainteresował się także, dlaczego inwestor zamierza sytuować budynek w narożniku zachodnio-północnym tuż przy dwóch mieszkalnych i zobowiązał go do zajęcia stanowiska odnośnie uwag stron, co do takiej lokalizacji, czym nie dopełnił obowiązku uwzględnienie w toku rozpoznania sprawy usprawiedliwionych interesów właścicieli sąsiednich nieruchomości, nie tylko wnoszącej skargę, naruszając zarazem w ten sposób art. 34 § 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
W ocenie skarżącej, Wojewoda naruszył art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu decyzji faktów, które zarówno organ I jak i II instancji uznał za udowodnione oraz przyczyn, dla których odmówił wiarygodności innych dowodów, nie wskazując w ogóle tych, które przyjął za wiarygodne lub pozbawił mocy dowodowej, a także brak należytego uzasadnienia podstawy prawnej orzeczenia, w tym co do niezastosowania § 12 ust. 1 pkt 2, ust. 3 oraz ust. 5 pkt 1 rozporządzenia MI z 2002 r. przy zupełnym pominięciu w rozważaniach § 13, § 57 w zw. z § 60, § 317 ust. 2 i , 321 ust. 1, 2 i 3 oraz § 271 i 273 tegoż aktu prawnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 14 września 2015r. uczestnik postępowania R.G. wyjaśnił, że wzniesiony budynek od budynku skarżącej oddzielony jest prasowaną 10 cm wełną jako dylatacja. Również zewnętrzne ocieplenie jest wykonane z tej wełny mineralnej. Wełna ta spełnia wszystkie wymogi dotyczące zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Uczestnik postępowania przyznał, że dokonano zmiany grubości styropianu z 10 cm na 2 cm stanowiącego dylatacje ziemną między istniejącym budynkiem skarżącej, a nowo wylewanymi fundamentami. W jego ocenie prace budowlane przy fundamentach zostały wykonane zgodnie z projektem oraz wytyczone przez geodetę zgodnie z projektem. Ponadto, by zapewnić bezpieczeństwo, prace ziemne wykonano ręcznie, w tym zalano narożniki, a pozostałe części fundamentu w następnych etapach. Fundament ten w całości posiada izolację środkami bitumicznymi jak i dylatacje ze styropianu grubości 2cm. Zmiana grubości styropianu została zmieniona przez kierownika budowy i została udokumentowana w dzienniku budowy za zgodą projektanta.
R.G. zakwestionował także zasadność zarzutów skarżącej, dotyczących przebiegu granic, uznając je za bezzasadne. Stwierdził, że pomiary geodezyjne zostały wykonane przez geodetę precyzyjnym sprzętem elektronicznym i pozwoliły nanieść właściwy zarys granic w tym odległości służące do zaprojektowania budynku, jak i jego wytyczenia na działce. Wszystkie instytucje dokonujące sprawdzenia załączonej mapy do projektu uznały ją za właściwą i zgodną z wytycznymi.
Uczestnik postępowania oświadczył również, że budowa została zrealizowana i zakończona. W dniu 9 marca 2015 roku kierownik budowy R.S. potwierdził wpisem w dzienniku budowy zakończenie na obiekcie robót budowlanych, które zostały wykonane zgodnie z decyzją nr [...]. Ponadto potwierdził, że użyte materiały do budowy posiadają oznaczenia B.CG i są dopuszczone do stosowania w budownictwie powszechnym - budynek nadaje się do użytku. Tego samego dnia złożono do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zawiadomienie o zakończeniu budowy. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie wniósł sprzeciwu do użytkowania obiektu.
Przy piśmie z dnia 14 września 2015r. uczestnik R.G. przedłożył dokumentację techniczną oraz fotograficzną wraz z opinią na temat zacienienia budynku skarżącej.
Wyrokiem z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 163/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę D.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W motywach ww. orzeczenia sąd wojewódzki zwrócił uwagę, że regulacja § 12 ust. 3 rozporządzenia MI z 2002 r. odnosi się do sytuacji, gdy nie ma uregulowań planistycznych w tym zakresie albo gdy w decyzji o warunkach zabudowy nie wprowadzono zapisu wprost, że dopuszcza się lokalizację w granicy, a np. możliwości zagospodarowania działki budowlanej są ograniczone jej szerokością (<16m). W świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2026/10 trzeba bowiem przyjąć, że nawet, gdy szerokość działki przekracza 16 m, to i tak można budować w granicy budynek gospodarczy i garażowy jeżeli jego wysokość i długość nie przekracza parametrów przyjętych w § 12 ust. 3 pkt 4 tegoż rozporządzenia. Z powyższego sąd I instancji wywnioskował, że jeżeli plan albo decyzja o warunkach zabudowy wyraźnie dopuszcza budowę w granicy, to o dopuszczalnych parametrach budynku decydują zapisy planu albo tej decyzji, a nie § 12 ust. 3 rozporządzenia MI z 2002 r.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi WSA w Łodzi wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącej projekt przedmiotowego budynku nie musiał być opiniowany przez rzeczoznawcę z zakresu zabezpieczeń przeciwpożarowych. Analiza przedłożonego przez inwestorów i zatwierdzonego projektu budowanego - zdaniem tegoż sądu - nie wskazuje natomiast na jego wady tego rodzaju, które uniemożliwiałyby udzielenie pozwolenia na budowę na jego podstawie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła D.B., zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, ewentualnie o jego uchylenie oraz uchylenie decyzji organów I i II instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie:
1. na podstawie art. 183 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – w skrócie: "p.p.s.a." – nieważność postępowania poprzez pozbawienie skarżącej możności obrony swoich praw, polegającej na naruszeniu przepisów:
a) art. 109 p.p.s.a., art. 67 § 1 p.p.s.a. i art. 73 § 1-4 p.p.s.a. wobec wyznaczenia terminu rozprawy i doręczaniu zawiadomienia w przedmiocie w czasie nieobecności w miejscu zamieszkania, o czym informowała WSA w Łodzi w piśmie z dnia 19 marca 2015 r., co spowodowało niestawiennictwo na rozprawie, brak wiedzy o zapadłym orzeczeniu, skutkujące koniecznością składania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wskutek czego postępowanie znacznie się przedłużyło;
b) art. 113 § 1 p.p.s.a., art. 109 w zw. z art. 65 § 2 p.p.s.a., polegające na braku doręczenia stronom i uczestnikom postępowania pisma procesowego R.G. z dnia 14 września 2015 r., co uniemożliwiało ustosunkowanie się do jego twierdzeń i zgłoszonych dowodów.
Oba te uchybienia spowodowały, że skarżąca została pozbawiona możności obrony swoich praw.
Z ostrożności procesowej w razie uznania, że nieważność postępowania nie zachodzi zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca kasacyjnie zarzuca także:
2. na podstawie "art. 174 § 1" p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez:
a) błędną wykładnię art. 35 ust. 1 pkt 2, art. 4, art. 5 ust. 1 "pkt b c", art. 5 ust. 1 pkt 3, 8 i 9, art. 5 ust. 1 2 z zw. z art. 61 pkt 1 i 2 w zw. z art. 91a uPb w zw. z "art. § 12 pkt 2 w zw. z art:
b) § 207 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 209 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 4 w zw. z § 209 ust. 3 i 5, § 226 ust. 1 w zw. z § 232 ust. 1, § 235 ust. 1 i 2, § 271, § 272 ust. 1, § 280 ust. 1;
c) § 309 pkt 6 i 9 w zw. z § 315, § 316 ust. 1 i 2 w zw. z art. 317 ust. 2 w zw. z § 232 ust. 1 w zw. z art. 322 ust. 1 i 2;
d) § 323 ust. 1, ust. 2 pkt 2, 3 i 4 w zw. z § 324 w zw. z § 325 ust. 2 w zw. z 327;
e) § 328 ust. 2 rozp. MI z 2002 w zw. z "§ 22 ust. 4 pkt 6-8 i 10-12, § 22 ust. 6 pkt 1a i b MPZP" poprzez bezzasadne przyjęcie, że budynek został zaprojektowany zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i spełnia podstawowe wymagania dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, itp. Interpretacja i zastosowanie przepisów odrębnych, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 2 "Ustawy Zasadniczej" w zw. z art. 144 K.c. oraz uwzględnienia warunków terenowych prowadziłaby do wniosku, że przedmiotowy budynek należy sytuować zgodnie z treścią przepisu art. § 12 ust. 2 w zw. z § 3 ust. 1 (?), tj. w odległości co najmniej 1,5 m od granicy;
f) art. 35 ust. 1 pkt 2 uPb w zw. z "art. 12 ust. 2, § 12 ust. 3 pkt 2 rozp. MI z 2002 poprzez przyjęcie, że projekt zagospodarowania działki nr 1653, położonej w K. przy ul. A 25 jest zgodny z przepisami, pomimo tego że nie spełnia on wymaganych odległości,
g) niewłaściwe zastosowanie art. 34 ust. 1 w zw. z ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1-3 uPb polegające na przyjęciu, że nastąpiło przekroczenie granicy o 75 cm przez skarżącego jedynie na podstawie mapy geodezyjnej do celów projektowych bez jakiekolwiek dokumentu uprawdopodobniającego, że tak jest;
3. naruszenie przepisów postępowania określonych w art. 145 § 1 "pkt c" p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., które miały istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi, pomimo że organy I jak i II instancji nie przeprowadziły prawidłowo postępowania dowodowego, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia poprzez:
a) uznanie ekspertyzy technicznej za pełną, choć brak w niej rozważań dotyczących przesłaniania, nasłonecznienia, itp.;
b) brak ustalenia rzeczywistej szerokości działki nr 1653, od frontu;
c) nierozstrzygnięcie wniosków dowodowych, mimo tego, że w wyniku rozpoznawania odwołań od poszczególnych decyzji, organ I instancji nie przeprowadził postępowania zgodnie z wytycznymi Wojewody [...];
d) art. 145 § 1 "pkt 1c" p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja administracyjna została należycie uzasadniona w sytuacji, kiedy brak w uzasadnieniu stwierdzeń, które zarówno organ I, jak i II instancji uznał za udowodnione oraz przyczyn, dla których odmówił wiarygodności innym dowodom;
e) art. 145 § 1 "pkt 1c" p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że dokumentacja projektowa przewiduje, że ściany oddzielenia przeciwpożarowego są obłożone materiałem niepalnym, choć założono w niej 10 cm warstwy styropianu, a także iż wiata ma wysokość 2,65 m, choć w projekcie wpisano 3 m, odjęto 75 cm, tuż przy dachu; nadto skarżąca kasacyjnie podniosła, że rzeczywista odległość od granicy to 2,25 m a nie 3 m; skarżąca kasacyjnie podnosi dalej, że powyższe ustalenia nie mają oparcia w dokumentacjach i w akcie prawa miejscowego;
f) art. 145 § 1 "pkt 1c" w zw. z art. 67 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 73 § 1-4 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zawiadomienie skarżącej o rozprawie wyznaczonej na dzień 6 października 2015 r. oraz braku doręczenia pisma uczestnika R.G. z dnia 14 września 2015 r.,
g) art. 145 § 1 "pkt 1c" p.p.s.a. poprzez powołanie w ustaleniach pisma z dnia 14 września 2015 r. znanego tylko i wyłącznie sądowi.
Na podstawie art. 193 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. D.B. wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci mapy pochodzącej z roku 1930, z której bezsprzecznie wynikać ma, że działka nr 18/2 (obecnie nr 1654) i nr 18/13 (obecnie nr 1653), posiadają od frontu szerokość 14 m.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną R.G. wyjaśnił, że izolacja przeciwpożarowa jest założona o grubości 10 cm jako dylatacja między budynkami, jak i na wszystkich ścianach od zewnątrz i tym samym nie stwarza zagrożenia przeciwpożarowego.
W dalszej części pisma uczestnik wskazuje, że w dniu 2 marca 2015 r. został powiadomiony przez Urząd Miasta K. o złożeniu przez skarżącą wniosku o rozgraniczenie. Do obecnej chwili nie ma jednak żadnych informacji co do zakończenia tych czynności, jak i faktycznych ustaleń w tej sprawie. Oświadczył ponadto, że wnosi o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Wyrokiem z 15 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1627/17, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 6 października 2015 r. i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.
NSA uznał, że skarżąca kasacyjnie trafnie wywiodła o ziszczeniu się przesłanki nieważności postępowania polegającej na pozbawieniu możności obrony swych praw, co w realiach kontrolowanej sprawy przejawiło się w pozbawieniu możliwości udziału strony w istotnej części postępowania na skutek wadliwego działania sądu.
NSA stwierdził jednocześnie, że przedwczesne jest rozpoznanie pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, skoro sprawa musi raz jeszcze być przedmiotem rozstrzygnięcia sądu wojewódzkiego.
Z tych samych powodów NSA uznał, że nie było uzasadnione przeprowadzanie dowodu z mapy oferowanej przez skarżącą kasacyjnie, albowiem nie było to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie ze skargi kasacyjnej, a tylko to uzasadniałoby rozważenie zasadności przeprowadzenia takiego dowodu (art. 106 § 3 p.p.s.a.).
W piśmie procesowym z 24 lipca 2019 r. skarżąca ponownie wniosła o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z dokumentu w postaci załączonej do skargi kasacyjnej mapy zatwierdzonej przez Magistrat Miasta K. 6 listopada 1930 r.
Skarżąca wniosła ponadto o "zdjęcie niniejszej sprawy z wokandy wyznaczonej na 20 sierpnia 2019 r. oraz niewyznaczanie terminu rozprawy i niedoręczanie korespondencji w terminach: 17 sierpnia – 15 września i 1 października – 29 października 2019 r. oraz 22 marca – 15 marca 2020 r." Skarżąca umotywowała swój wniosek tym, że w podanych wyżej okresach będzie przebywała poza miejscem zamieszkania. Wyjazd został zaplanowany wcześniej i wpłacone zostały zaliczki. Charakter wyjazdu nie pozwala na doręczenie pism w miejscu zamieszkania poza miejscem stałego pobytu.
W odpowiedzi na wniosek o odroczenie rozprawy zarządzeniem sędziego z 29 lipca 2019 r. poinformowano skarżącą, że wniosek ten nie może zostać uwzględniony z uwagi na fakt, że sprawa podlega rozpoznaniu przez skład losowany. Jednocześnie pouczono skarżącą, że zgodnie z art. 34 p.p.s.a. ma prawo ustanowić pełnomocnika do reprezentowania jej interesów w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Stawiając się na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2019 r. skarżąca poparła skargę i wniosła o uchylenie decyzji obu instancji. Podtrzymała również wniosek dowodowy zawarty w piśmie z 24 lipca 2019 r.
Obecny na rozprawie uczestnik postępowania R.G. wniósł o oddalenie skargi.
Postanowieniem z 20 sierpnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dopuścił dowód w postaci mapy z 1930 r., dołączony do skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono zasad postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonym orzeczeniu tego rodzaju naruszeń prawa, które uzasadniałoby jego uchylenie.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że stosownie do art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W niniejszej sprawie przyczyną uchylenia przez NSA wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 6 października 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 163/15 i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia było uwzględnienie podstawowego zarzutu skargi kasacyjnej, jakim był zarzut nieważności postępowania sądowego, wynikający z pozbawienia skarżącej możności obrony swych praw. Jednocześnie NSA nie wypowiedział się na temat zarzutów dotyczących wadliwej oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji, uznając je za przedwczesne, skoro sprawa musi raz jeszcze być przedmiotem rozstrzygnięcia sądu wojewódzkiego.
W związku z tym, że NSA nie sformułował żadnych ocen prawnych w zakresie zaskarżonego do sądu aktu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podtrzymuje w całej rozciągłości motywy, jakimi kierował się skład orzekający w dniu 6 października 2015 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 163/15.
Na wstępie należy odnieść się do zgłoszonych w toku postępowania wniosków dowodowych. Zgodnie z treścią art. 133 p.p.s.a., Sąd orzeka na podstawie akt sprawy, a więc na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W drodze wyjątku, po myśli art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, nie jest natomiast jego rolą uzupełnianie materiału dowodowego. Zakres postępowania dowodowego, prowadzonego przez sąd administracyjny jest więc ściśle wyznaczony przez podstawową funkcję sądowej kontroli administracji, jaką jest ocena zaskarżonego aktu zgodnie z kryterium legalności.(por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2016r., sygn. akt I GSK 1792/14, z dnia 9 sierpnia 2016r., sygn. akt II OSK 2929/14,dnia 26 lipca 2016r., sygn. akt I FSK 147/15 wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Dokonując przeto kontroli zaskarżonej decyzji, oparto się na materiale dowodowym, znajdującym się w nadesłanych aktach administracyjnych, nie znajdując podstaw do dopuszczania dowodów z przedłożonych przez strony (skarżącą i uczestnika postępowania R.G.) ekspertyz i opinii. Opracowania te sporządzone zostały bowiem po dacie wydania zaskarżonej decyzji, z oczywistych względów nie mogły być znane organom orzekającym w niniejszej sprawie. Ich dopuszczenie, jako dowodu w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie miałoby więc charakteru uzupełniającego, lecz ustalający. Sąd administracyjny nie jest natomiast powołany do dokonywania ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy, załatwionej zaskarżonym orzeczeniem. Może on dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem tego rozstrzygnięcia.
Sąd na wniosek skarżącej postanowił natomiast dopuścić dowód w postaci mapy z 1930 r., dołączony do skargi kasacyjnej, bowiem w odróżnieniu od pozostałych wniosków dowodowych dokument ten istniał w dacie wydawania decyzji organów obu instancji. W ocenie skarżącej dowód ten ma świadczyć o tym, że szerokość działki inwestora wynosi 14 metrów, co jej zdaniem wyklucza możliwość zastosowania § 12 ust. 2 rozp. MI z 2002 r. w zw. z § 22 ust. 4 pkt 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Analizując mapę Sąd uznał jednak, że ponieważ pochodzi ona z lat 30. ubiegłego wieku, z uwagi na ówczesne przybory miernicze i możliwości techniczne, posiada znacznie mniejszą wartość dowodową niż mapy sporządzane aktualnie, w XXI wieku, w tym na cele udzielenia pozwolenia na budowę. Załączony projekt zagospodarowania terenu został przedstawiony zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2012r., poz. 462 ze zm.), tj. na mapie do celów projektowych, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287). Jak wynika z treści owej mapy jest ona aktualna na dzień 13 lipca 2012 r. i została sporządzona przez uprawnione osoby. Naniesiona na tej mapie przez projektanta szerokość działki nr 1653 wynosi 13,86 m. Ponadto, nawet gdyby przyjąć, że szerokość działki będącej terenem inwestycji jest równa albo przekracza 14 m, to i tak w świetle zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie miałoby to żadnego znaczenia, bowiem ograniczenie budowy w granicy z działką sąsiednią, dla działek o szerokości powyżej 14 m, dotyczy wyłącznie budynków mieszkalnych, a nie garażowych czy gospodarczych, o czym będzie mowa niżej.
Przechodząc natomiast do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem żądania inwestora jest budowa budynku garażowo – gospodarczego z wiatą, położonego w K., przy ul. A 25. Przedłożona dokumentacja projektowa, w szczególności zaś projekt zagospodarowania działki, wbrew zarzutom skargi, odpowiada wymogom, określonym w art. 34 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z treścią cytowanego przepisu Projekt budowlany powinien zawierać:
1) projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich;
2) projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, a w stosunku do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - również opis dostępności dla osób niepełnosprawnych;
3) stosownie do potrzeb:
a) oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych,
b) oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną zgodnie z przepisami o drogach publicznych;
4) w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych.
W myśl natomiast § 8 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (ust. 1). Część opisowa powinna przy tym określać m.in. przedmiot inwestycji, projektowane zagospodarowanie działki lub terenu, w tym urządzenia budowlane związane z obiektami budowlanymi, układ komunikacyjny, sieci uzbrojenia terenu. Część rysunkowa zaś - granice działki budowlanej lub terenu, usytuowanie, obrys i układ istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, w tym urządzeń budowlanych z nimi związanych, z oznaczeniem wejść i wjazdów oraz liczby kondygnacji, układ komunikacji wewnętrznej przedstawiony w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej komunikacji zewnętrznej; układ sieci i przewodów uzbrojenia terenu, przedstawiony z przyłączami do odpowiednich sieci zewnętrznych i wewnętrznych oraz urządzeń budowlanych, w tym: wodociągowych (§ 8 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia). Zgodność projektu zagospodarowania działki jest zaś przedmiotem sprawdzenia organu architektoniczno-budowanego w procesie decyzyjnym, związanym z udzieleniem pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 1 pkt 2). Z przedłożonego projektu zagospodarowania działki wynika natomiast, że usytuowanie projektowanego budynku w ostrych granicach nieruchomości nie naruszy obowiązujących przepisów prawa.
Z § 22 ust. 4 pkt 10 i 11 uchwały Rady Miejskiej w K. nr [...] z dnia 8 września 2009 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jednoznacznie wynika, że dopuszcza się samodzielne budynki garażowe, sytuowane na działce lub bezpośrednio przy granicy działki oraz dopuszcza się samodzielne budynki gospodarcze lub zintegrowane z budynkami garażowymi, sytuowane na działce lub bezpośrednio przy granicy działki. Zapisy te stanowią, w odniesieniu do budynków garażowych i gospodarczych, lex specialis w stosunku do § 22 ust. 4 pkt 8 uchwały (odnoszącej się generalnie do sytuowania budynków na działkach o szerokości frontu mniejszej niż 14 m), dopuszczając sytuowanie tychże budynków na działce lub bezpośrednio przy granicy działki, bez względu na rozmiary działki. Skoro bowiem zapisy § 22 ust. 10 i 11 formułują samodzielne wymagania co do lokalizacji garaży i budynków gospodarczych w granicy, nie uzależniając ich usytuowania od rozmiarów działki, przyjmując zasadę racjonalności prawodawcy, za uzasadnioną uznano konkluzję o dopuszczalności takiej lokalizacji w kontrolowanym postępowaniu. W tym kontekście zatem, zarzuty skargi, dotyczące nieprawidłowego pomiaru działki inwestorów, pozbawione są jakiegokolwiek znaczenia. Niezależnie od tego wskazać należy, że poza powoływaniem się na mapę z 1930 r., skarżąca nie przedłożyła żadnego innego dowodu, który potwierdzałby wadliwość sporządzonej przez uprawnionego geodetę mapy dla celów projektowych, stanowiącej podstawę projektowania w niniejszej sprawie. Również przedstawione na tej mapie poszczególne wymiary przez projektanta nie zostały przez skarżącą skutecznie podważone. Organ nadzoru budowlanego nie jest natomiast uprawiony do dokonywania pomiarów działki, objętej inwestycją i dokonywania w tym zakresie korekt map, sporządzonych przez uprawnionych geodetów. Przepis art. 12 b ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2015r., poz. 520 ze zm.) określa tryb weryfikacji wyników prac geodezyjnych lub kartograficznych i dokonywany jest przez właściwy organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej. Nie oznacza to oczywiście, iż pozytywny wynik wspomnianej weryfikacji czyni z tychże materiałów rodzaj superdowodu, którego prawidłowość i prawdziwość może być podważana jedynie w toku postępowania przed takimi organami. Wszelkie dane zawarte w bazach danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego mają bowiem jedynie charakter informacyjny, nie zaś prawotwórczy. (por. np. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Bydgoszczy z dnia 14 stycznia 2014r., sygn. akt II SA/Bd 118/15 i w Łodzi z dnia 25 października 2016r., sygn. akt II SA/Łd 480/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Nie jest zatem wykluczone kwestionowanie ich prawdziwości w toku postępowania administracyjnego czy sądowego. Jakkolwiek bowiem zewidencjonowana i uwierzytelniona mapa geodezyjna stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., brak jest przeszkód do prowadzenia dowodów przeciwko jej treści w ramach postępowania, w którym jest jako dowód przedkładana (art. 76 § 3 k.p.a.).
Domniemanie zgodności z prawdą dokumentu urzędowego może być obalone wszelkimi środkami dowodowymi, jednakże strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego, powinna tę okoliczność udowodnić. W odniesieniu do dokumentacji geodezyjnej, sporządzonej przez osoby legitymujące się stosownymi umiejętnościami i uprawnieniami zawodowymi, konieczne jest jednakże dysponowanie inną dokumentacją geodezyjno-kartograficzną o treści odmiennej od wskazanej mapą. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2012r., sygn. akt II OSK 2399/10 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 sierpnia 2014r., sygn. akt II SA/Bk 342/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Jak już wyżej wskazano powoływana przez skarżącą mapa z 1930 r. nie może być wystarczającą podstawą do obalenia domniemania zgodności projektu zagospodarowania spornej inwestycji ze stanem rzeczywistym.
Z kolei § 22 ust. 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi, że w zakresie kształtowania zabudowy, ustala się:
1) wysokość budynków: b) garażowych i gospodarczych nie więcej niż 1 kondygnacja nadziemna, nieprzekraczającą 4,5 m;
2) (...) dopuszcza się dachy jednospadowe o kącie nachylenia do 25°, dla budynków garażowych i gospodarczych oraz budynków mieszkalnych sytuowanych bezpośrednio przy granicy działki.
Zgodnie natomiast z treścią § 12 ust. 2 rozp. MI z 2002 r., sytuowanie budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Warunek ten uznać należy zatem za spełniony. Wprawdzie ust. 3 § 12 rozp. MI z 2002 r. również określa warunki sytuowania budynków w granicy (i tak w pkt 1 stanowi, że sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m; w pkt 2 stanowi, że sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej; natomiast w pkt 4 stanowi, że sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych), jednakże regulacja ta nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, bowiem § 12 ust. 2 i 3 powołanego rozporządzenia określają niezależne od siebie szczególne warunki sytuowania obiektów budowlanych. Regulacja § 12 ust. 3 odnosi się do sytuacji, gdy nie ma uregulowań planistycznych w tym zakresie albo gdy w decyzji o warunkach zabudowy nie wprowadzono zapisu wprost, że dopuszcza się lokalizację w granicy, a np. możliwości zagospodarowania działki budowlanej są ograniczone jej szerokością (<16m). W świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2012r., sygn. akt II OSK 2026/10 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.p) trzeba bowiem przyjąć, że nawet, gdy szerokość działki przekracza 16 metrów, to i tak można budować w granicy budynek gospodarczy i garażowy jeżeli jego wysokość i długość nie przekracza parametrów przyjętych w § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia MI z 2002 r. Z tego wniosek, że jeżeli plan albo decyzja o warunkach zabudowy wyraźnie dopuszcza budowę w granicy, to o dopuszczalnych parametrach budynku decydują zapisy planu albo tej decyzji, a nie § 12 ust. 3 rozp. MI z 2002 r.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że projekt przedmiotowego budynku nie musiał być opiniowany przez rzeczoznawcę z zakresu zabezpieczeń przeciwpożarowych. Z § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 16 czerwca
2003 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. nr 121, poz. 1137 ze zm.) wynika, że zarówno ze względu na budynek skarżącej (o klasie ZL IV), jak i sporny garaż z wiatą nie podlega on uzgodnieniu pod względem bezpieczeństwa przeciwpożarowego.
Niemniej jednak projekt budowlany powinien określać rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe podstawowych elementów konstrukcji obiektu, jak również rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe wewnętrznych i zewnętrznych przegród budowlanych, co wynika z § 11 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Ponadto § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia stanowi, że część rysunkowa powinna być zaopatrzona w niezbędne oznaczenia graficzne i wyjaśnienia opisowe umożliwiające jednoznaczne odczytanie projektu budowlanego. Dotyczy to także klas odporności ogniowej elementów budowlanych, stanowiących oddzielenia przeciwpożarowe oraz obudowy dróg ewakuacyjnych. Projekt budowlany powinien zatem określać, jakiej klasy ogniowej (w świetle § 209 rozp. MI z 2002 r.) budynek jest przedmiotem projektowania oraz zawierać informacje, jakie parametry budynek ten musi posiadać, aby spełniać wymogi tego rozporządzenia. Nie jest zatem konieczne wskazanie na konkretny produkt, który znajdzie zastosowanie w procesie inwestycyjnym, a jedynie określenie jaki rodzaj materiału i jakiej klasy odporności ogniowej będzie użyty. Dopiero na etapie oddawania obiektu do użytku sprawdzenie powinno obejmować to, czy faktycznie użyto takich, a nie innych materiałów. Pamiętać również trzeba, że zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane projektant, a także sprawdzający, o którym mowa w ust. 2 do projektu budowlanego dołącza oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej i art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Prawo budowlane - do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami. Ponadto stosownie do art. 12 ust. 6 ustawy Prawo budowlane osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, w tym projektant i sprawdzający, są odpowiedzialne za wykonywanie tych funkcji zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz za należytą staranność w wykonywaniu pracy, jej właściwą organizację, bezpieczeństwo i jakość.
Analiza przedłożonego przez inwestorów i zatwierdzonego projektu budowanego nie wskazuje natomiast na jego wady tego rodzaju, które uniemożliwiałyby udzielenie pozwolenia na budowę na jego postawie. Odnosząc się do zarzutów skargi w tym zakresie wskazać należy, że elementy oddzielenia pożarowego to ściany i stropy, ale już nie dachy (§ 232 rozporządzenia MI z 2002 r.). Do przekryć dachowych odnosi się natomiast § 218-219 ww. rozporządzenia oraz jego § 235 ust. 3. W budynku z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, bezpośrednio pod pokryciem; przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia. Z kolei § 271 ust. 2 rozp. MI z 2002 r. stanowi, że jeżeli jedna ze ścian zewnętrznych usytuowana od strony sąsiedniego budynku lub przekrycie dachu jednego z budynków jest rozprzestrzeniające ogień, wówczas odległość określoną w ust. 1 należy zwiększyć o 50%, a jeżeli dotyczy to obu ścian zewnętrznych lub przekrycia dachu obu budynków - o 100%, zaś ust. 9: odległości, o których mowa w ust. 1, dla budynków wymienionych w § 213, bez pomieszczeń zagrożonych wybuchem, można zmniejszyć o 25 %, jeżeli są zwrócone do siebie ścianami i dachami z przekryciami nierozprzestrzeniającymi ognia, niemającymi otworów i wreszcie § 272 ust. 2 i 3: budynki mieszkalne jednorodzinne, rekreacji indywidualnej oraz budynki mieszkalne zagrodowe i gospodarcze, ze ścianami i dachami z przekryciami nierozprzestrzeniającymi ognia, powinny być sytuowane w odległości nie mniejszej od granicy sąsiedniej, niezabudowanej działki, niż jest to określone w § 12. Budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5.
Jednakże w świetle § 213 rozp. MI z 2002 r. wymagania dotyczące klasy odporności pożarowej budynków określone w § 212 nie dotyczą budynków:
1) do trzech kondygnacji nadziemnych włącznie:
a) mieszkalnych: jednorodzinnych, zagrodowych i rekreacji indywidualnej,
b) mieszkalnych i administracyjnych w gospodarstwach leśnych,
2) wolno stojących do dwóch kondygnacji nadziemnych włącznie:
a) o kubaturze brutto do 1.500 m3 przeznaczonych do celów turystyki i wypoczynku,
b) gospodarczych w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej oraz w gospodarstwach leśnych,
c) o kubaturze brutto do 1.000 m3 przeznaczonych do wykonywania zawodu lub działalności usługowej i handlowej, także z częścią mieszkalną,
3) wolno stojących garaży o liczbie stanowisk postojowych nie większej niż 2.
Z dokumentacji projektowej wynika, że ściany oddzielenia przeciwpożarowego są obłożone wełną mineralną (materiałem niepalnym). Styropian, zgodnie z oświadczeniem inwestora, użyty był jedynie do izolacji fundamentów, a zatem znajduje się w gruncie, z kolei przekrycia dachowe są wykonane z drewna zaimpregnowanego odpowiednim preparatem zmniejszającym jego właściwości palne (FOBOS M2), zatem sporny garaż z wiatą nie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa budynków, do których przylega. Zgodnie bowiem z aprobatą techniczną dla preparatu do stosowania w budownictwie - AT – 15-3039/98 - (dostępną na stronie internetowej www.impregnatyfobos.pl), pokryte nim powierzchniowo elementy z drewna i materiałów drewnopochodnych o grubości co najmniej 18 mm stanowią wyrób niezapalny, niekapiący, nieodpadający pod wypływem ognia i nierozprzestrzeniający ognia (aprobata Zakładu Badań Ogniowych ITB – Klasyfikacja ogniowa w zakresie stopnia palności materiałów budowlanych NP – 917 i opinia NP – 917/96). Ponadto zgodnie z projektem dach jest pokryty blachą dachówkową, przy czym obróbki blacharskie ogniomurów wykonano z blachy powlekanej.
W kwestii granic nieruchomości należy wskazać, że z map, znajdujących się w aktach sprawy wynika, że to budynek skarżącej, podobnie jak budynek J. R., narusza granicę z działką inwestorów. Zatem to inwestorzy zmuszeni zostali do dostosowania się do "ingerencji" sąsiadów w ich własność i takiego zaprojektowania budynku, żeby "dopasować się" do zastanego stanu faktycznego.
Jeśli natomiast chodzi o okno w ścianie szczytowej budynku skarżącej, legalność wybicia którego nie została przez skarżąca dowiedziona, to nie może ono stać na przeszkodzie zamiarom inwestycyjnym małżonków G. Innymi słowy, to budynek skarżącej, ze względu na usytuowanie okien w ścianie granicznej, stwarza niebezpieczeństwo pożarowe - położony jest w trzech ostrych granicach działki, a przynajmniej jedna ze ścian szczytowych posiada okno (§ 272 ust.3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). Wskazać w tym kontekście również wypada, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, właściciel nieruchomości, który przez zabudowę własnej działki zmierza następnie do uzyskania korzystnych dla siebie rozstrzygnięć w zakresie prawa zabudowy, nie może skutecznie domagać się ochrony własności z powołaniem się na wyjątkowość jego sytuacji (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2014r., sygn. akt II OSK 3031/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skoro zatem budynek skarżącej wzniesiony jest w granicach nieruchomości, nie może ona kwestionować możliwości podobnego usytuowania budynku przez sąsiada (po spełnieniu warunków, wymaganych przepisami prawa), argumentując to koniecznością zapewnienia dostępu do ściany jej budynku, usytuowanej w granicy.
Kwestia nasłonecznienia i dostępu światła dziennego do pomieszczeń skarżącej jest oczywista z uwagi na odległość najbliżej położonego okna w ścianie frontowej w budynku skarżącej od granicy (2 m), odległość wiaty od granicy (3 m) i wysokość samej wiaty (2,65 m). Ponadto w mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania, dotyczącego naturalnego doświetlenia pomieszczeń co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia (§ 60 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych).
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy natomiast, że:
1. Wbrew zarzutom skargi wiata usytuowana jest w odległości 3 m od granicy działki skarżącej. Przekroczenie granicy przez budynek skarżącej (o 0,75 m.) nie przybliża bowiem tejże do projektowanego obiektu;
2. Ekspertyza techniczna budynków istniejących, sporządzona zgodnie z treścią § 206 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stanowi część składową projektu budowlanego. W sposób wyczerpujący przedstawia stan techniczny obiektów istniejących, do których wznoszony budynek będzie przylegał, uwzględniając oddziaływanie wywołane wzniesieniem nowego obiektu. Nieuwzględnienia przez organ wniosków dowodowych o przeprowadzenie opinii uzupełniającej, uzasadnione jedynie brakiem zgody skarżącej na konkluzje zeń płynące, nie można uznać na naruszenie przepisów postępowania.
3. Budowa wiaty, połączonej z garażem na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej nie oznacza sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Okoliczność, że w regulacji dla jednostki planistycznej 11-38 MN, brak jest expressis verbis mowy o wiacie (podobnie zresztą jak np. o obiektach małej architektury, ogrodzeniach etc.), nie oznacza, że zabudowa tego rodzaju nie może być wznoszona jeżeli służy realizacji funkcji podstawowej (w tym wypadku mieszkaniowej, realizowanej przez inwestorów na sąsiedniej działce, oddzielonej od działki objętej inwestycją jedynie drogą);
4. Kwestia obowiązku podłączenia projektowanego budynku do kanalizacji, wymagana przepisem § 12 ust. 2 pkt 3 ppkt 3 uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego winna być natomiast, w ocenie Sądu, oceniana przy uwzględnieniu charakteru tego obiektu. Wskazana wyżej regulacja planistyczna dotyczy bowiem "odprowadzenia ścieków komunalnych". Skoro zaś ścieki komunalne to ścieki bytowe lub mieszanina ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi, odprowadzane urządzeniami do realizacji zadań własnych gminy w zakresie kanalizacji oczyszczania ścieków komunalnych, zaś ścieki bytowe to ścieki z budynków mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego oraz użyteczności publicznej, powstające w wyniku ludzkiego metabolizmu lub funkcjonowania gospodarstw domowych oraz ścieki o zbliżony składzie pochodzące z tych budynków (art. 2 pkt 9 i 10 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków – tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 139 ze zm.), to oczywistym jest, że korzystanie z budynku garażowego produkcji ścieków komunalnych generować nie musi (brak w nim bowiem elementu ścieków bytowych).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło