II SA/Łd 486/05

WyrokWSA w Łodzi2005-10-18

Skład orzekający: Zygmunt Zgierski, Czesława Nowak-Kolczyńska, Barbara Rymaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo rozpoznał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który nie zawierał podpisu strony, bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia tego braku?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który rozpoznał merytorycznie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy niepodpisany przez stronę, nie wzywając jej uprzednio do uzupełnienia tego braku w trybie art. 64 § 2 k.p.a., wydał decyzję z rażącym naruszeniem prawa. Taka decyzja obarczona jest wadą nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Stan faktyczny
L. I. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej. Organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że praca była wykonywana na terytorium Polski w granicach sprzed 1 września 1939 r. Organ utrzymał w mocy swoją decyzję po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący podniósł, że został wywieziony z miejsca zamieszkania i zmuszony do pracy. Sąd administracyjny stwierdził nieważność decyzji organu.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. 2. Zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz L. I. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.), Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 18 października 2005 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi L. I. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz L. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępo- wania. II SA/Łd 486/05 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 7 grudnia 2004 r. o odmowie przyznania L. I. uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że L. I. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z treścią art. 2 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) represją w rozumieniu ustawy jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Wobec faktu, iż L. I. wykonywał w latach 1942-1944 pracę przymusową na terytorium Polski (w miejscowości G., pow. Ł.), w jej granicach sprzed dnia 1 września 1939r., uprawnienie do świadczenia pieniężnego mu nie przysługuje. Na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł L. I. Podniósł, iż został wraz z rodziną wywieziony z miejsca zamieszkania i zmuszony do pracy w gospodarstwie rolnym należącym do niemieckiego gospodarza. Dlatego uważa, iż uprawnienie do świadczenia pieniężnego mu przysługuje. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują, wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Stosownie zaś do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu orzekającego w składzie niniejszym, w toku postępowania administracyjnego wystąpiły wady, o których mowa w cytowanym wyżej przepisie. Przedmiotem niniejszego postępowania i rozważań sądu jest legalność decyzji z dnia [...]. Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, utrzymującej w mocy decyzję tego samego organu z dnia 7 grudnia 2004 r. o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przyjęły zasadę ograniczonego formalizmu w zakresie form i treści podania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Przestrzeganie ograniczonych wymagań formalnych powinno uwzględniać zasadę ochrony słusznego interesu strony. Wymagania formalne co do treści podania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) reguluje art. 63 § 2 i 3 k.p.a., stanowiąc, że podanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz podpis. Podpis warunkuje, iż podanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) pochodzi od osoby określonej jako wnosząca podanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy). Ponadto, stosownie do treści art. 128 zd. 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Brak podpisu strony, gdy nie zostanie usunięty, uniemożliwia wywołanie skutku prawnego wniesionego podania, tj. w przypadku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - niemożność jego rozpoznania. Tę ostatnią problematykę reguluje art. 64 § 2 k.p.a. stanowiący, iż jeżeli podanie nie czyni zadość innym, niż wymienione w § 1 art. 64 k.p.a., wymaganiom ustalonym w przepisach prawa należy wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) bez rozpoznania. W rozpatrywanej przez Sąd sprawie pismo z dnia 27 grudnia 2004 r. i zatytułowane "Odwołanie od Decyzji Nr [...]" nie zawiera podpisu strony. Mimo to Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie wezwał strony, pod rygorem z art. 64 § 2 k.p.a. (pozostawienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy bez rozpoznania) do uzupełnienia braku i rozpoznał merytorycznie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, mimo, iż nie wywoływał on skutków prawnych. Sytuacja zaś taka wypełnia normę art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji z dnia 14 marca 2005 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, rozpatrując ponownie sprawę, powinien wezwać L. I., w trybie art. 64 § 2 k.p.a., do uzupełnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy poprzez jego podpisanie, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Dopiero po uzupełnieniu owego braku Kierownik Urzędu może rozpoznać wniosek i wydać stosowną decyzję. W przypadku nieuzupełnienia przez stronę wniosku organ administracji winien pozostawić go bez rozpoznania. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, z mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - pkt 2 wyroku. Z uwagi na brak przymiotu wykonalności, orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji jest bezprzedmiotowe (art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło