II SA/Łd 487/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Asesor Arkadiusz Blewązka, Protokolant Referent-stażysta Izabela Wędrak, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. II SA/Łd 487/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]), wydaną na podstawie przepisów art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał H. K. i B. G. (współwłaścicielkom nieruchomości) dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanych ścian i fundamentów pomieszczeń kotłowni, wiatrołapu i spiżarni zlokalizowanych od strony zachodniej budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości położonej w miejscowości O. nr 1, gmina D.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że zgodnie z przepisem art. 65 § l k.p.a. Starostwo Powiatowe w P. – Wydział Architektury i Budownictwa pismem z dnia 7 września 2002 r. przekazało według kompetencji akta sprawy dotyczące wydania pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego dwurodzinnego na dz. nr ewid. 107 w O. nr l, gmina D.. Po wszczęciu postępowanie w tej sprawie, w dniu [...] dokonano oględzin w/w nieruchomości, podczas których ustalono, iż na nieruchomości znajduje się m.in. budynek mieszkalny użytkowany od strony wschodniej przez B. G., od strony zachodniej przez H. K.. Nieruchomość nie jest podzielona geodezyjnie i stanowi współwłasność w/w osób - budynek mieszkalny dwukondygnacyjny wybudowany został wg oświadczenia obecnej przy oględzinach H. K. - cześć wschodnia w latach 50-tych XX-go wieku, część zachodnia na istniejących już fundamentach na przełomie lat 1979-80, natomiast parterowa przybudówka od strony zachodniej z cegły silikatowej wybudowana była na początku lat 80-tych. Obiekty te wybudowane zostały przez A. S. - dziadka H. K., która nie posiada projektów i dokumentów związanych z budową i oddaniem do użytkowania w/w budynków. W stosunku do w/w budynku mieszkalnego prowadzone jest odrębne postępowanie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wskazał, że w 1996 r. H. K. stała się współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości – według jej oświadczenia, w latach 1996-2001 nie były prowadzone żadne roboty budowlane związane z rozbudową obiektu, natomiast w roku 2002 H. K. opracowała dokumentację projektową i we wrześniu 2002 r. złożyła wniosek o pozwolenie na budowę – do dnia oględzin decyzja o pozwoleniu na budowę nie została wydana. Na początku września H. K. rozpoczęła roboty budowlane związane z dobudową pomieszczeń kotłowni, wiatrołapu i spiżarni zlokalizowanych od strony zachodniej budynku mieszkalnego – wykonane zostały fundamenty i ściany przyziemia. Według oświadczenia H. K. przybudówka wybudowana została bez kierownika budowy, sposobem gospodarczym. W dniu oględzin roboty nie były prowadzone, a wykonane fragmenty ścian zabezpieczono folią. Wobec rozpoczęcia robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem wbrew treści przepisu art. 28 Prawa budowlanego, konieczne było orzeczenie nakazu rozbiórki stosownie do treści przepisu art. 48 tejże ustawy. W odwołaniu od powyższej decyzji H. K. wniosła o jej zmianę podając, że planowany zakres robót budowlanych zleciła w czerwcu, a projekt miał być gotowy na 30 lipca 2002 r., ale został wykonany z pewnym opóźnieniem, co z kolei spowodowało, że do Starostwa Powiatowego w P. został złożony na początku września. Równocześnie rozpoczęto rozbudowę domu zgodnie z projektem, ponieważ odwołującej się bardzo zależało na wykonaniu zadaszenia i rozbudowy przed nadejściem zimy, a w jej przekonaniu uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę miało trwać zaledwie kilka dni. H. K. podkreśliła, że prowadzona rozbudowa nie zmierzała do obejścia przepisów prawa budowlanego, ale do przyspieszenia prac. Chęć rozbudowy odwołująca się uzasadniła faktem, że nie mogła razem z rodziną (w skład której wchodzą dzieci w wieku szkolnym, nie mające własnego pokoju) korzystać z pokoi na piętrze budynku, ze względu na dojście do nich nie posiadające zadaszenia. Wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji będzie wiązało się dla niej ze znacznym uszczerbkiem finansowym. Decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]), wydaną na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że inwestor nie dopełnił obowiązku uzyskania pozwolenia na dobudowę pomieszczeń kotłowni, wiatrołapu i spiżarni, czym naruszył przepisy art. 28 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem przepisów art. 29 i art. 30 tejże ustawy. Organ I instancji, po stwierdzeniu, że roboty budowlane przy wykonanej dobudowie zostały wykonane bez wymaganego prawem pozwolenia, zasadnie wydał skarżone rozstrzygnięcie w trybie przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane, który stanowi sankcję rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie, albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Podkreślono przy tym, że przepis został tak skonstruowany, iż nakaz rozbiórki jest obligatoryjny i organ nadzoru budowlanego bez względu na okoliczności nie może dokonać legalizacji budowy, a organ administracji architektoniczno – budowlanej wydać pozwolenia na użytkowanie. Decyzja organu administracyjnego w tym przedmiocie nie ma charakteru uznaniowego, co oznacza, że w razie zaistnienia przesłanek wymienionych w przytoczonym przepisie, właściwy organ ma bezwzględny obowiązek podjęcia określonego rozstrzygnięcia, tj. nakazania rozbiórki obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę bądź też zgłoszenia. W ocenie organu odwoławczego, bez wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie jest opracowanie przez inwestora dokumentacji i przedłożenie jej w Starostwie w P., gdyż dokumentacja ta została złożona w organie administracji architektoniczno-budowlanej równocześnie z rozpoczęciem robót budowlanych – fakt ten wynika ze zgromadzonego postępowania dowodowego, jak również stwierdzenia skarżącej zawartego w odwołaniu. Zdaniem organu odwoławczego, okoliczności dotyczące poniesienia strat materialnych nie mają znaczenia prawnego dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Sprawa legalności budowy budynku mieszkalnego, do którego dobudowano kotłownię, wiatrołap i spiżarnię jest rozstrzygana w odrębnym postępowaniu i nie ma wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. K. wniosła o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] podając, że w jej ocenie, w przedmiotowej sprawie nie były spełnione przesłanki do zastosowania przepisu art. 28 Prawa budowlanego. W opinii skarżącej powinny mieć zastosowanie zastrzeżenia wskazane w treści przepisu art. 29 powołanej ustawy, który stanowi, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie wskazując, że faktyczne i prawne podstawy rozstrzygnięcia zostały wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skarżącej, organ odwoławczy podał, że z treści przepisu art. 29 Prawa budowlanego wynika, że wyłącznie budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną o powierzchni zabudowy do 35 m2 na działkach siedliskowych jest zwolniona z uzyskania pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy podkreślił, że w takiej sytuacji inwestor obowiązany jest dokonać zgłoszenia robót w trybie wskazanym w przepisie art. 30 ust. 1a powołanej ustawy, a zaniedbanie tego obowiązku również skutkuje koniecznością wykonania rozbiórki na mocy przepisu art. 48 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej jako ustawa o p.s.a.). Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie została wydana z uchybieniami, która spowodowałyby konieczność jej uchylenia. Nie jest trafny argument, że budowa wykonana przez skarżącą zwolniona jest z rygorów określonych w przepisach art.28, 30 prawa budowlanego. Skarżąca jest zresztą niekonsekwentna, złożyła bowiem wniosek o pozwolenie na budowę, a w skardze podnosi zarzut, iż wznoszone przez nią obiekty nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę czy dokonania zgłoszenia. Sąd w pełni podziela pogląd organu nadzoru, iż obiekt wznoszony przez skarżącą nie jest obiektem gospodarczym związanym z produkcją rolną, uzupełniającym zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, co zwalniałoby H.K. z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt. 1 ustawy prawo budowlane). Z pism samej skarżącej bowiem wynika w sposób jednoznaczny, iż rozbudowa dotyczyła budynku mieszkalnego i była związana z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych. Nawet zresztą, gdyby była to inwestycja, o której stanowi przepis art. 29ust.1 pkt.1 prawa budowlanego, okoliczność ta nie miałaby znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W takiej bowiem sytuacji, zgodnie z dyspozycją art. 30 ust.1 pkt. 1 prawa budowlanego skarżąca winna dokonać zgłoszenia budowy właściwemu organowi. Zgłoszenia należy dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu (art. 30 ust.2 prawa budowlanego). Bezsporne jest, że skarżąca na początku września 2002r. rozpoczęła realizację inwestycji. Jest to zatem ewidentny przykład samowoli budowlanej. Niezależnie od tego, czy inwestycja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, czy tylko dokonania zgłoszenia, rozpoczęcie jej wykonania przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu, czy przed zakreślonym w art. 30 prawa budowlanego terminem obliguje organ nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki w trybie art. 48 prawa budowlanego Wobec powyższego Sąd stosownie do treści art. 151 ustawy o p.s.a. orzekł jak w sentencji.