II SA/Łd 487/10

Dnia 11 sierpnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2010 roku sprawy ze skargi F. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]. nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu A. L. prowadzącej Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. ul. A kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług według obowiązującej stawki przewidzianej dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącemu F. M.. Dyrektor [...] Regionalnego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpoznaniu odwołania F. M., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] roku, Nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji decyzją z dnia [...] roku odmówił przyznania F. M. jednolitej płatności obszarowej. Po rozpoznaniu odwołania F. M., Dyrektor [...] Regionalnego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że zgodnie z art. 4 ust 1 ustawy z dnia 17 lutego 2010 roku o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 36 poz. 197), do postępowań w sprawach dotyczących płatności bezpośrednich, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do plantacji trwałych oraz pomocy do rzepaku, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Do płatności do upraw roślin energetycznych, pomocy do rzepaku i pomocy do plantacji trwałych przyznanych przed dniem wejścia w życie ustawy, również stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 4 ust. 2 w/w ustawy). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że postępowanie w sprawie przyznania płatności na rok 2008 zostało wszczęte przez stronę wnioskiem o przyznanie płatności w dniu 30 kwietnia 2008 roku i do dnia 15 marca 2010 roku (tj. do dnia wejścia w życie ustawy) nie zostało zakończone decyzją ostateczną. W tej sytuacji w postępowaniu zastosowanie ma ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz. U. z 2008 roku Nr 170, poz. 1051), w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 17 lutego 2010 roku. Po zapoznaniu się z całokształtem zebranego w sprawie materiału dowodowego, organ odwoławczy ustalił, iż składając wniosek w sprawie o przyznanie płatności na rok 2007 strona wnioskowała do płatności na rok 2008 dwie działki rolne "A" i "B" do jednolitej płatności obszarowej o łącznej powierzchni 1,83 ha. Płatność ta przysługuje do całej powierzchni gruntów rolnych, czyli do obszaru 1,83 ha w stawce 339,31 zł za 1 ha. Kwota jednolitej płatności obszarowej za rok 2008 wyniosła więc 620,94 zł (1,83 ha x 339,31 zł). Jednak z uwagi na sankcję w wysokości 1.139,82 zł nałożoną na stronę w roku 2007 na mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] roku, organ odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej w 2008 roku. Decyzją organu I instancji z dnia [...] roku, Nr [...], w 2007 roku zostały nałożone na odwołującego się sankcje wieloletnie w wysokości 1.139,82 zł (tj. 3,78 ha x 301,54 zł = 1.139,82 zł). Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2007 roku wynosiła 301,54 zł. W tej sytuacji organ I instancji odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej w 2008 roku, bowiem kwota płatności w roku 2008 nie pokryła sankcji z 2007 roku. Pozostała kwota sankcji w wysokości 518,88 zł nadal pozostaje do potrącenia. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ napisał, że niewypłacenie stronie płatności za rok 2008 nie wynikało z dostrzeżenia nieprawidłowości w obecnie złożonym wniosku, ale było następstwem nieprawidłowości stwierdzonych w postępowaniu w roku 2007. Jak wskazał organ, potrącenie sankcji za rok 2007 zostało dokonane na podstawie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE Nr L 345 z dnia 20 listopada 2004 roku, str. 1 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji w przedmiocie przyznania płatności. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli różnica między powierzchnia zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnia stwierdzoną przekracza 50 %, płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnice miedzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, która będzie potrącana w kolejnych trzech latach kalendarzowych, następujących po roku wykrycia nieprawidłowości. Na marginesie organ odwoławczy wyjaśnił, że kwota sankcji nie podlega wpłacie na konto organu przez rolnika, a jedynie może być potrącona z wypłat pomocy przyznawanych w kolejnych latach, jeżeli rolnik wystąpi o ich przyznanie. W skardze na powyższą decyzję F. M. podniósł okoliczności dotyczące nałożenia na niego sankcji w 2008 roku. W konkluzji wniósł o uznanie, że umowa kontraktacyjna i wnioski o dopłaty są nadal aktualne, wypłatę zaległych należności i zaniechanie nakładania na niego kar. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd zważył, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające prawu. W stanie faktycznym sprawy bezsporne jest to, iż skarżący wystąpił o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w roku 2008. Organy obu instancji zgodnie uznały, że skarżący spełnia warunki do przyznania płatności. Tym niemniej ostatecznie organy odmówiły przyznania płatności z uwagi na nałożoną na skarżącego we wcześniejszych latach sankcję. Zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do oceny legalności odmowy przyznania skarżącemu jednolitej płatności obszarowej z uwagi na uprzednio nałożoną sankcję. Nie ulega wątpliwości, iż rzeczona sankcja wynika z decyzji organu I instancji z dnia [...] roku, Nr [...] w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. Po przeprowadzeniu kontroli instancyjnej, na skutek odwołania skarżącego Dyrektor [...] Regionalnego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję I instancji nakładającą sankcję. Rozstrzygnięcia te są ostateczne i nie były przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Materialno – prawną podstawę nałożenia sankcji stanowił, jak wskazał organ, przepis art. art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE Nr L 345 z dnia 20 listopada 2004 roku, str. 1 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji w przedmiocie przyznania płatności. Zgodnie z treścią tego przepisu, z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) Nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) Nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Jeżeli ta różnica przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Natomiast, jeżeli ta różnica przekracza 50 %, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę. Odnosząc się do przedstawionej kwestii, na wstępie wskazać należy, iż jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego, zasada trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Zasada ta stanowi, że dopóki decyzja ostateczna nie zostanie usunięta z obrotu prawnego, w jednym z przewidzianych przez prawo procesowe trybów nadzwyczajnych (np. stwierdzenie nieważności, wznowienie postępowania), dopóty wiąże ona strony postępowania oraz organ. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Argumentacja skargi sprowadza się do kwestionowania faktu, czy też podstaw nałożenia na skarżącego sankcji. Argumenty te jednakże wykraczają poza zakres niniejszej sprawy, gdyż dotyczą one innego postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji. W świetle przytoczonych powyżej uwag należy wskazać, że dopóki decyzja o nałożeniu sankcji z 2008 roku nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, dopóty jest ona wiążąca zarówno dla organu, stron, jak i Sądu. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Sąd orzekł, jak w punkcie drugim wyroku na mocy art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przy zastosowaniu § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). K.O.