II SA/Łd 489/05
WyrokWSA w Łodzi2005-10-03
Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Barbara Rymaszewska, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji, po uchyleniu jego decyzji przez organ drugiej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, jest związany wskazówkami organu odwoławczego dotyczącymi sposobu wyliczenia zasiłku okresowego?Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji nie jest związany wskazówkami zawartymi w decyzji organu odwoławczego, który uchylił jego decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ pierwszej instancji samodzielnie decyduje o zakresie postępowania wyjaśniającego i nie jest związany zaleceniami ani ustaleniami organu odwoławczego. Sąd podziela stanowisko organu drugiej instancji, że w sprawie powinno być przeprowadzone postępowanie wyjaśniające przed organem pierwszej instancji, aby zrealizować zasadę dwuinstancyjności postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca A. B. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która uchyliła decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmawiającą przyznania zasiłku okresowego i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku ze względu na niedobór środków, mimo że skarżąca spełniała przesłanki. Organ odwoławczy uznał, że zasiłki okresowe mają charakter obligatoryjny i przekazanie dotacji jest sprawą wtórną, po czym uchylił decyzję organu I instancji. Skarżąca nie zgadzała się ze sposobem wyliczenia kwoty zasiłku okresowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA: Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA: Joanna Sekunda-Lenczewska, Protokolant referent – stażysta: Aneta Brzezińska, Po rozpoznaniu w dniu 3 października 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego - oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. ), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm. ), art. 38 ust. 1 pkt. 2, art. 147 ust.2 pkt. 2 i ust. 5, art. 8 ust. 1 oraz art. 17 ust.1 pkt. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm. ) po rozpatrzeniu odwołania A. B. uchyliło decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł.-G. z dnia [...] w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W sprawie ustalono, że decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł.-G. odmówił przyznania A. B. zasiłku okresowego w miesiącu lutym 2005 roku. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że wprawdzie wnioskodawczyni spełnia przesłanki uprawniające ją do uzyskania zasiłku okresowego, jednak niedobór środków pieniężnych z budżetu państwa na sfinansowanie tej pomocy jest powodem odmowy świadczenia.
Od powyższej decyzji organu I instancji odwołanie złożyła A. B., wnosząc o przyznanie zasiłku okresowego w wysokości wynikającej z przedstawionego przez nią wyliczenia matematycznego. W uzasadnieniu strona stwierdziła, że jako panna samotnie wychowująca dwójkę dzieci, powinna być zaliczana do osób samotnie gospodarujących.
Decyzją z dnia [...], powołaną wyżej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z zapisem ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 roku, zasiłki okresowe mają charakter obligatoryjny. Ustawodawca dokładnie określił zasady ich przyznawania, wysokość świadczenia oraz sposób finansowania. Wobec powyższego organ I instancji, w ocenie Kolegium związany był przepisami ustawy o pomocy społecznej. Przekazanie dotacji z budżetu państwa na ten rodzaj świadczenia, jest sprawą wtórną i nie może mieć wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy .
Organ odwoławczy powołując się na ustalenia organu I instancji, wyjaśnił iż A. B. prowadzi gospodarstwo domowe z dwojgiem dzieci w wieku 18 i 16 lat. Na miesięczny dochód rodziny strony składa się zasiłek stały w wysokości 174 złotych oraz świadczenia rodzinne w wysokości 426 złotych (zasiłek rodzinny w wysokości 86 złotych, dodatek z tytułu samotnego wychowania dziecka w wysokości 340 złotych oraz wyrównanie do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości 10 złotych). Łączny zatem dochód rodziny A. B. wynosi 600 złotych i jest niższy od kryterium dochodowego określonego w ustawie, które wynosi 916 złotych. Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów odwołującej wskazał, iż wysokość zasiłku została prawidłowo wyliczona na kwotę 69,60 złotych zgodnie z zasadami wskazanymi w art. 38 ust. 2 pkt 2 i art. 147 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, jako 20% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem rodziny. Przestrzegając jednak zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie orzekał o żądaniu strony, lecz uchylając zaskarżona decyzję, przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła A. B.. W uzasadnieniu skarżąca powołała argumenty zawarte w uzasadnieniu odwołania. Przede wszystkim skarżąca nie zgadza się z sposobem wyliczenia kwoty zasiłku okresowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., wniosło o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004 r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wykonywania administracji publicznej oznacza sądową kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej.
Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.
W rozpoznawanej sprawie Sąd oceniając legalność zaskarżonego orzeczenia, stwierdził że organ administracji nie naruszył przepisów prawa materialnego ani procedury administracyjnej.
Zgodnie z treścią art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593) zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny (pkt. 2). Zasiłek okresowy ustala się w przypadku rodziny do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny ( ust. 2 pkt.2 ).
Zasiłki rodzinne stanowią zadania własne gminy o charakterze obowiązkowym (art. 17 ust. 1 pkt 4 tej ustawy ) i są finansowane z dotacji celowej otrzymanej z budżetu państwa w wysokości określonej w art. 147 ustawy. W 2005 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi – w przypadku rodziny – 20 % różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem rodziny.
W sprawie ustalono, że A. B. spełnia wszystkie przesłanki ustawowe konieczne do uzyskania zasiłku okresowego. Organ I instancji odmówił jednak przyznania tego świadczenia wbrew normie prawnej zawartej w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy. Prawidłowo więc organ II instancji uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania zobowiązał do przeprowadzenia postępowania zgodnie z przepisami art. 7 i 77 kpa.
Organ II instancji w zaskarżonej decyzji kasacyjnej wskazał sposób matematycznego wyliczenia minimalnej wysokości zasiłku okresowego w sytuacji skarżącej zgodnie z wymogami zawartymi w przepisach ustawy o pomocy społecznej.
Wskazać w tym miejscu należy, iż kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje związania organu I instancji wskazówkami zawartymi w decyzji organu odwoławczego. Organ I instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, samodzielnie decyduje o zakresie postępowania wyjaśniającego i nie jest związany zaleceniami, ani ustaleniami organu odwoławczego.
Sąd podziela stanowisko organu II instancji wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż w sprawie powinno być przeprowadzone postępowanie wyjaśniające przed organem I instancji, umożliwiające osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone aby została zrealizowana zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażona w art. 15 kpa.
Z uwagi, na powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło