II SA/Łd 489/14
WyrokWSA w Łodzi2014-09-05
Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Arkadiusz Blewązka, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę może zostać zawieszone z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu zakończenia postępowania dotyczącego wpisania budynków objętych wnioskiem o rozbiórkę do rejestru zabytków nieruchomych, mimo że budynki te są ujęte w gminnej ewidencji zabytków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie pozwolenia na rozbiórkę może zostać zawieszone z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia kwestii wpisania budynków do rejestru zabytków. Wynik postępowania o wpis do rejestru zabytków stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania o pozwolenie na rozbiórkę, ponieważ wpisanie obiektu do rejestru wiąże się z koniecznością uzyskania odrębnego pozwolenia Generalnego Konserwatora Zabytków na rozbiórkę, co ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy głównej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki A Sp. z o.o. na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę zabytkowych budynków fabrycznych. Spółka wniosła o pozwolenie na rozbiórkę, jednak Miejski Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia ze względu na wartość zabytkową obiektów. W międzyczasie wszczęto postępowanie o wpisanie budynków do rejestru zabytków, co stało się podstawą do zawieszenia postępowania rozbiórkowego. Skarżąca spółka kwestionowała zasadność zawieszenia, twierdząc, że kwestia wpisu do rejestru nie jest zagadnieniem wstępnym, a organy ochrony zabytków nie wniosły zastrzeżeń w ustawowym terminie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2014 roku sprawy ze skargi A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę oddala skargę. LS
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]nr [...]Wojewoda [...]utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę.
Jak wynika z akt sprawy wnioskiem z dnia 26 marca 2012 r. A Sp. z o. o. z siedzibą w Ł. wniosła o pozwolenie na rozbiórkę budynków produkcyjnych, magazynowych i warsztatowych nr 1-9 i od 11-19 na nieruchomości przy ul. A w Ł. - działka ewid. nr 159/12 w obrębie [...]. Wniosek uzupełniono w dniu 2 sierpnia 2012 r. poprzez wyłączenie budynku nr 7 oraz w dniu 11 kwietnia 2013 r. poprzez wyłączenie budynków o nr 2, 4, 8 i 9.
Postanowieniem z dnia [...]2012 r. Miejski Konserwator Zabytków w Ł. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu rozbiórki. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przedłożony projekt zmierza do usunięcia z krajobrazu miasta zachowanej od lat 1880. fabryki, znaczącego fragmentu dziedzictwa kulturowego Ł. Zdaniem organu historyczny zespół fabryczny, wpisany do gminnej ewidencji zabytków, należy bezwzględnie zachować i poprzez znalezienie nowej funkcji przeprowadzić prace o charakterze konserwatorsko-remontowym oraz restauratorskim poszczególnych budynków, przy zachowaniu integralności i spójności historycznego terenu przemysłowego.
Wnioskiem z dnia 17 maja 2012 r. inwestor wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zażalenia na postanowienie z dnia [...]2012 r. Postanowieniem z dnia [...]2012 r. zawieszono postępowanie na wniosek inwestora.
Postanowieniem z dnia [...]2013 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił zaskarżone postanowienie z dnia [...]2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazał na brak w przekazanych aktach sprawy dokumentacji terenu dawnej fabryki, w tym także projektu stanowiącego przedmiot uzgodnienia, co uniemożliwiało przeprowadzenie merytorycznej kontroli zaskarżonego postanowienia.
Postanowieniem z dnia [...]2013 r. Miejski Konserwator Zabytków w Ł. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu rozbiórki. W uzasadnieniu wyjaśnił, że projektowana rozbiórka dotyczy zespołu budowlanego dawnej fabryki B, później fabryki C, usytuowanej przy ul. A, wznoszonej w latach 1880, 1888-1891, 1894-1913, ujętej w gminnej ewidencji zabytków miasta Ł., przyjętej przez Prezydenta Miasta Ł. zarządzeniem Nr [...]z dnia [...]2013 r. Zespół fabryczny należy do najstarszych i najcenniejszych zabytków architektury przemysłowej miasta. Ochronie konserwatorskiej podlegają poszczególne budynki zespołu o wartościach zabytkowych: przędzalnia (w proj. nr 1), wilkownia (w proj. nr 2), kotłownia (w proj. nr 3), maszynownia (w proj. nr 4), apretura (w proj. nr 5), farbiarnia (w proj. nr 6), budynek mieszkalny z oficynami północną i wschodnią (w proj. Nr 7), skład towarów gotowych i stajnie (w proj. nr 8), kantor (w proj. nr 9), zespół budynków tkalni – fragmenty tkalni I-IV (nr 10), maszynownia I (w proj. nr 11), kotłownia (w proj. nr 12), stolarnia (w proj. nr 13), ślusarnia i składy (w proj. nr 14), skład towarów gotowych (w proj. nr 15), maszynownia II (w proj. nr 16), biura tkalni (w proj. nr 17), skład przędzy (w proj. nr 18), stróżówka i stołówka (w proj. nr 19); a także w znacznym stopniu zachowany pierwotny układ przestrzenny fabryki, obejmujący również budynki wydzielone z terenu przemysłowego jeszcze w okresie międzywojennym przy ul. B - dawny dom robotniczy z ambulatorium oraz C - dawny budynek mieszkalny przekształcony na szkołę fabryczną. Organ stwierdził, że do bezwzględnego zachowania wskazuje się wymienione budynki zespołu o wartościach zabytkowych; do zachowania bądź rozbiórki z obowiązkiem rekonstrukcji w zależności od oceny stanu zachowania - budynek maszynowni usytuowany przy przędzalni. Uznał, że zakres planowanych prac rozbiórkowych, zmierzający do usunięcia z krajobrazu miasta zachowanej od lat 1880. fabryki, wpisanej do gminnej ewidencji zabytków miasta (oraz wojewódzkiej ewidencji zabytków), jest niedopuszczalny z konserwatorskiego punktu widzenia, nie znajduje uzasadnienia w aspekcie wartości zabytkowej zespołu i poszczególnych budynków oraz stanu zachowania. Przedłożony projekt nie wskazuje na żadne obiektywne przyczyny planowanych rozbiórek, które wynikałyby z wniosków i zaleceń ekspertyzy technicznej konstrukcyjno-budowlanej budynków. W aspekcie konserwatorskim historyczny zespół fabryczny jako istotny element dziedzictwa kulturowego Ł. należy bezwzględnie zachować, przeprowadzić prace o charakterze konserwatorsko-remontowym oraz restauratorskim poszczególnych budynków nadając nową funkcję, przy zachowaniu integralności i spójności historycznego terenu przemysłowego. Dodał, że w stosunku do budynku nr 7 przy ul. A zostało wszczęte odrębne postępowanie administracyjne, w związku z tym organ umorzył postępowanie uzgodnieniowe w stosunku do w/w budynku jako bezprzedmiotowe.
Postanowieniem z dnia [...]2013 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]2013 r. i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że organ odmówił uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę z uchybieniem zawitego terminu wskazanego w art. 39 ust. 4 Prawa budowlanego, a zatem prawo do dokonania tej czynności wygasło.
W dniu 22 stycznia 2014 r. na wniosek inwestora Prezydent Miasta Ł. podjął zawieszone postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia 26 marca 2012 r.
Postanowieniem z dnia [...]2014 r. nr [...]Prezydent Miasta Ł., w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę budynków przy ul. A w Ł. do czasu zakończenia postępowania dotyczącego wpisania budynków objętych wnioskiem o rozbiórkę do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] prowadzonego przez [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 7 stycznia 2014 r. do Urzędu wpłynęło pismo [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dotyczące prowadzonego postępowania w sprawie wpisania budynków objętych wnioskiem o rozbiórkę do rejestru zabytków nieruchomych województwa[...], w którym [...]Wojewódzki Konserwator Zabytków wniósł o zawieszenie postępowania o pozwolenie na rozbiórkę. Budynki usytuowane przy ul. A, figurujące w gminnej i wojewódzkiej ewidencji zabytków tworzą historyczny zespół budowlany dawnej fabryki wyrobów bawełnianych firmy C. Wynik postępowania o wpis obiektu do rejestru zabytków odnosi swój bezpośredni skutek na postępowanie w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę budynków produkcyjnych, magazynowych i warsztatowych i jest zagadnieniem wstępnym. Okoliczność ta stanowi zatem przesłankę do zawieszenia postępowania w świetle art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A Sp. z o.o. z/s w Ł., wnosząc o jego uchylenie oraz zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie i zawieszenie postępowania w sytuacji nie występowania zagadnienia wstępnego w sprawie oraz art. 39 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie. Strona podniosła, że rozstrzygnięcie postępowania, dotyczącego wpisania (bądź nie) niektórych budynków przy ul. A w Ł. do rejestru zabytków, nie jest kwestią wstępną do załatwienia niniejszej sprawy. Kwestia ochrony zabytków na przedmiotowej nieruchomości dokonywana jest bowiem w trybie określonym przepisem art. 39 ustawy Prawo budowlane, którego Prezydent Miasta Ł. nie zastosował. Zgodnie z tym przepisem, organy ochrony zabytków nie wniosły zastrzeżeń do dokonania rozbiórki wnioskowanych obiektów, wobec czego kwestia ochrony zabytków nie ma charakteru zagadnienia, od którego rozstrzygnięcia zależy wynik sprawy głównej. Zagadnienie to było wcześniej rozstrzygane przez Miejskiego Konserwatora Zabytków oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z [...]2013 r. Nadto, od rozstrzygnięcia wskazanego postępowania nie zależy rozstrzygnięcie sprawy głównej, bowiem organy ochrony zabytków miały już obowiązek zająć stanowisko w sprawie wniosku o pozwolenie na rozbiórkę, i ponownie stanowiska tego zgodnie z prawem zajmować, w sposób wiążący dla niniejszego postępowania, już nie będą mogły. Zdaniem strony na obecnym etapie postępowania, sprawa jest poza fazą "rozpatrywania", przeprowadzone zostało już stadium wstępne i stadium postępowania wyjaśniającego, a obecnie sprawa dojrzała do merytorycznego rozstrzygnięcia i postępowanie o wpis do rejestru zabytków nie jest zagadnieniem wstępnym, bez rozstrzygnięcia którego w ogóle nie można wydać decyzji w niniejszej sprawie.
Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia [...]nr [...]Wojewoda [...]utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ, aprobując stanowisko Prezydenta Miasta Ł., uznał zaskarżone postanowienie za zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Wyjaśnił, że zawieszenie postępowania w sprawie rozbiórki przedmiotowych budynków nastąpiło z uwagi na konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego - tj. kwestii, czy obiekty które inwestor zamierza rozebrać zostaną wpisane do rejestru zabytków nieruchomych. Tworzą one zespół budowlany dawnej fabryki wyrobów bawełnianych firmy C, figurujący w gminnej i wojewódzkiej ewidencji zabytków. Stwierdził, że rozstrzygnięcie czy istnieją podstawy prawne do wpisania przedmiotowych budynków do rejestru zabytków województwa [...]ma niebagatelne znaczenie dla dalszego procedowania w sprawie wniosku inwestora o rozbiórkę. Tym bardziej, że po przeprowadzeniu rozbiórki nie byłoby już możliwe przywrócenie obiektów do pierwotnego stanu. Dodał, że kwestia, czy przedmiotowe budynki zostaną wpisane do rejestru zabytków województwa [...]stanowi - dla toku postępowania rozbiórkowego - zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A Sp. z o.o z/s w Ł. podtrzymała zarzuty podniesione w odwołaniu i dodatkowo wskazała na naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu postanowienia przesłanki zawieszenia postępowania tj. związku między postępowaniem w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę a sprawą wpisania budynków do rejestru zabytków. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Stwierdziła, że miejski konserwator zabytków nie wniósł w ustawowym terminie, wskazanym w art. 39 Prawa budowlanego, zastrzeżeń co do dokonania rozbiórki, a zatem zagadnienie to zostało ostatecznie rozstrzygnięte i zakończone. Uznanie, że toczące się postępowanie o wpis do rejestru może wpłynąć na postępowanie dotyczące pozwolenia na rozbiórkę obiektów chronionych wpisem do ewidencji zabytków oznaczałoby powstanie dodatkowej procedury uzgodnień w toku postępowania administracyjnego. Zagadnienie ochrony zabytków nie jest, zdaniem strony, zagadnieniem otwartym, ponieważ było wcześniej rozstrzygane przez Miejskiego Konserwatora Zabytków oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...]wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wskazał, że postępowanie rozbiórkowe zostało na wniosek inwestora zawieszone od dnia 17 maja 2012 r. do 21 stycznia 2014 r. Rozstrzygnięcie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, na które powołuje się skarżący, a które dotyczyło postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]2013 r., wydane zostało dnia [...]2013 r. Tymczasem postępowanie w sprawie wpisania przedmiotowych budynków do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...]zostało wszczęte przez [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wcześniej - jak wynika z akt sprawy w dniu [...]2013 r. Na dzień wydania postanowienia o podjęciu zawieszonego na wniosek inwestora postępowania, dotyczącego rozbiórki, sprawa przed [...]Wojewódzki Konserwatorem Zabytków była już w toku, co - jak stwierdził Wojewoda [...]- uzasadniało kolejne zawieszenie postępowania rozbiórkowego, tym razem z urzędu, w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Postanowienie organu I instancji z dnia [...]wydane więc zostało prawidłowo i do dnia dzisiejszego nie ustąpiła przyczyna zawieszenia. Podkreślił, że wynik postępowania o wpisanie obiektu do rejestru zabytków ma bezpośredni związek ze sprawą w przedmiocie pozwolenia na jego rozbiórkę. Wpis do rejestru zabytków jest jedną z form opieki nad zabytkami - co wskazano w art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j.: Dz.U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.). Zgodnie z art. 4 tej ustawy ochrona zabytków polega, między innymi, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu: zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie (pkt 1) oraz zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków (pkt 2). Decyzja o wpisaniu obiektu do rejestru zbytków tworzy nowy stan w zakresie ochrony konserwatorskiej, gdyż jak stanowi art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy, prowadzenie m.in. robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru wymaga uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków; pozwolenie to wydawane jest w formie decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada zatem, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) pozostaje zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz normami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W toku kontroli sądowoadministracyjnej, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej w uzasadnieniu przywoływana jako: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto, mając na względzie regulację art. 135 p.p.s.a. sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Zaskarżone postanowienie, kontrolowane w zakresie wyznaczonym przez przywołane przepisy, nie budzi wątpliwości co do swej prawidłowości.
Na wstępie należy stwierdzić, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w przypadku gdy w postępowaniu administracyjnym powstaje zagadnienie wstępne, organ administracji państwowej obowiązany jest zawiesić postępowanie. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumie się z kolei sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd.
Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest zatem od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: a) postępowanie administracyjne jest w toku; b) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; c) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.
Jeżeli chodzi o drugą przesłankę, to organ musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. W razie wystąpienia łącznie trzech przesłanek organ administracji państwowej obowiązany jest zawiesić postępowanie.
Przedmiotowe rozstrzygniecie zapadło w toku postępowania dotyczącego pozwolenia na rozbiórkę budynków wchodzących w skład historycznego zespołu fabrycznego, wpisanego do gminnej ewidencji zabytków. Mając zatem na uwadze przedmiot niniejszej sprawy wskazać również należy, że ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) rozróżnia dwie sytuacje dotyczące obiektów objętych opieką konserwatorską: 1) w stosunku do obiektów wpisanych do rejestru zabytków - decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę poprzedzać musi decyzja - pozwolenie Generalnego Konserwatora Zabytków o skreśleniu tego obiektu z rejestru zabytków (art. 39 ust. 2); 2) w stosunku zaś do obiektów niewpisanych, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków - decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę zapada w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków (art. 39 ust. 3).
Strona skarżąca twierdzi, że kwestia wszczętego postępowania o wpis do rejestru zabytków nie jest zagadnieniem wstępnym w stosunku do postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę, bowiem organy nie wniosły zastrzeżeń do dokonania rozbiórki wnioskowanych obiektów w trybie art. 39 Prawa budowlanego i brak jest podstaw do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Zdaniem Sądu taki związek przyczynowy istnieje, a wynik postępowania o wpis obiektu do rejestru zabytków jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla postępowania o w sprawie wydania decyzji o pozwolenie na rozbiórkę zespołu budowlanego dawnej fabryki B.
Z powołanych powyżej przepisów Prawa budowlanego wynika, iż w stosunku do obiektów budowlanych wpisanych do gminnej ewidencji zabytków (a do takich należy nieruchomość, której dotyczy wniosek strony) pozwolenie na rozbiórkę wydaje właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Przepis art. 39 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane zobowiązuje wojewódzkiego konserwatora zabytków do zajęcia stanowiska w sprawie wniosku o pozwolenie na rozbiórkę obiektu ujętego w gminnej ewidencji zabytków bądź zlokalizowanego na obszarze ujętym w tej ewidencji, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań projektowych. Zasadą jest zatem ustanowienie fikcji prawnej w postaci domniemania zgody organu konserwatorskiego w przypadku, gdy ten nie wyraża stanowiska w terminie i formie przewidzianych w komentowanym przepisie.
W przedmiotowej sprawie termin z art. 39 ust. 4 Prawa budowlanego wyekspirował, a prawo do odmowy uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę wygasło z uwagi na uchybienie przez organ zawitego terminu wskazanego w tym przepisie (w związku z uchyleniem przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowienia Miejskiego Konserwatora Zabytków w Ł. z dnia [...]2012 r.). Nie ma to jednak znaczenia dla przedmiotowej sprawy, bowiem w toku postępowania organ I instancji dokonywał uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków w oparciu o art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego z uwagi na ujęcie zespołu fabrycznego w gminnej ewidencji zabytków. Zaskarżone w sprawie rozstrzygnięcie o zawieszeniu postępowania zostało natomiast wydane z uwagi na pojawianie się w toku postępowania zagadnienia wstępnego związanego z wszczęciem postępowania dotyczącego wpisania zespołu fabrycznego do rejestru zabytków. W tym miejscu podkreślić należy, że gminna ewidencja zabytków i rejestr zabytków to dwie różne formy ochrony zabytków, uregulowane w ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) oraz aktach wykonawczych do tej ustawy. Do tych dwóch form ochrony odnoszą się także dwa odrębne reżimy prawne wynikające z art. 39 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego. Wbrew opinii strony skarżącej to ostatnie zagadnienie nie było rozstrzygane przez Miejskiego Konserwatora Zabytków czy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...]2013 r.
Dokonanie wpisu do rejestru zabytków ma istotne znaczenie i wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego zespołu budowlanego. W stosunku bowiem do obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uzyskaniu decyzji Generalnego Konserwatora Zabytków działającego w imieniu ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego o skreśleniu tego obiektu z rejestru zabytków. Zagadnienie wstępne, które ujawniło się w toku postępowania dotyczy zatem istotnej dla sprawy przesłanki decyzji o rozbiórce obiektu, który może być wpisany do rejestru zabytków. W tym sensie wynik postępowania o wpis do rejestru zabytków oddziałuje na wynik postępowania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego zespołu fabrycznego przy ul. A w Ł.
W tym stanie rzeczy, uznać należało, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a wydane w sprawie rozstrzygnięcie nie narusza art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd tym samym oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. uznając ją za niezasadną.
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło