II SA/Łd 49/18

Dnia 22 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2018 roku sprawy ze skargi S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości należności podlegającej zwrotowi z tytułu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: 1. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji; 2. zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. LS Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku, nr [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez H. G. – opiekuna prawnego reprezentującego S. C., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, nr [...] w sprawie ustalenia wysokości należności podlegającej zwrotowi z tytułu opłaty za pobyt S. C. w Domu Pomocy Społecznej. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący: Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia 27 czerwca 2017 roku: 1. ustalił wysokość należności podlegającej zwrotowi z tytułu opłaty za pobyt S. C. w Domu Pomocy Społecznej w R. w wysokości 1.738,12 zł za okres od stycznia do czerwca 2017 roku; 2. termin zwrotu ww. należności ustalił do dnia 14 lipca 2017 roku. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 104 ust. 3 w zw. z art. 61, art. 96 i art. 107 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 930, dalej jako: "u.p.s."). Kwestionując powyższą decyzję odwołanie wniosła H. G., opiekun prawny S. C. Autorka odwołania domagała się uchylenia w całości kwestionowanej decyzji, jako bezprzedmiotowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przywołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i przedstawił treść regulacji ustawowych wskazując następnie, iż S. C. przebywa w Domu Pomocy Społecznej w R. na podstawie decyzji kierującej organu pierwszej instancji z dnia [...] roku, nr [...]. Odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej ustalona została decyzją z dnia [...] roku, nr [...]. Jak dostrzegło Kolegium, z zebranej dokumentacji wynika, iż podstawę naliczania opłaty za pobyt S. C. w domu pomocy społecznej stanowi świadczenie rentowe wraz z dodatkami w łącznej wysokości 2.162,64 zł, z czego odpłatność wynosi 70% dochodu, tzn. 1.513,85 zł. Jednocześnie organ ustalił, iż w miesiącu styczniu i lutym 2017 roku S. C. dokonał opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości 1.219,83 zł miesięcznie, konieczne jest uregulowanie miesięcznej opłaty do kwoty 1.513,85 zł, a zatem w łącznej wysokości za dwa miesiące 588,04 zł. Natomiast w okresie od marca do czerwca 2017 roku zobowiązany dokonał opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości 1.226,33 zł miesięcznie, zatem konieczne jest uregulowanie miesięcznej opłaty do kwoty 1513,85 zł, a zatem w łącznej wysokości za cztery miesiące 1.150,08 zł (287,52 zł x 4 miesiące). Łączne zadłużenie w odpłatności za pobyt S. C. w wysokości 1.738,12 zł. Zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.s., gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że Dom Pomocy Społecznej w R. działając na podstawie art. 61 ust. 3 u.p.s., w przypadku niewywiązania się osób, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 2a, z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej opłaty te zastępczo wnosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej – wystąpił do organu pierwszej instancji z wnioskiem o uiszczenie zaległości. Z dokonanego rozliczenia wynika, iż Miasto Ł. w miesiącu czerwcu 2017 roku wniosło dodatkową opłatę za pobyt (za 6 miesięcy – od stycznia do czerwca 2017 roku) S. C. w wysokości 1.738,12 zł. Sięgając do treści art. 96 pkt 1 u.p.s. organ napisał, że obowiązek zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej spoczywa na osobie i rodzinie korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej. Ponadto, Kolegium zacytowało treść art. 96 ust. 2 – 4 oraz art. 104 ust. 1 i 3 u.p.s. Kolegium pouczyło także o treści art. 104 ust. 4 u.p.s. normującego instytucję umorzenia, odroczenia terminu płatności albo o możliwości rozłożenia na raty. W skardze na powyższą decyzję S. C. reprezentowany przez opiekuna prawnego H. G. zarzucił naruszenie: - art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.s., poprzez uznanie, że S. C. zobowiązany jest ponosić koszty pobyty w Domu Pomocy Społecznej w R. w wysokości górnej granicy tj. 70% swojego dochodu, pomimo iż nie otrzymuje świadczeń określonych ustawą o pomocy społecznej, za które tę opłatę wnosi i które w konsekwencji zobowiązany jest ponosić samodzielnie (przez opiekuna prawnego); - przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie odwołania wobec pominięcia faktu, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi toczy się postępowanie o sygn. akt II SA/Łd 467/17 w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Opierając się na wskazanych zarzutach autorka skargi wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz ustalenie że wysokość odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej winna być określona przy uwzględnieniu całego prawidłowo zebranego w sprawie materiału dowodowego, o którym mowa w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 września 2017 roku, sygn. akt II SA/Łd 467/17 uchylającym decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku, nr [...] oraz poprzedzająca ja decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, nr [...]; 2. załączenie do akt sprawy akt sprawy o sygnaturze II SA/Łd 467/17; 3. zwolnienie z kosztów postępowania sądowego w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia. Podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 22 marca 2018 roku H. G. – opiekun prawny S. C., wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując na nadmierne obciążenie materialne skarżącego, który ponosi dodatkowe koszty związane z chorobą, np. koszty leków i artykułów sanitarnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Badając zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu administracyjnego aktu organu administracji publicznej, Sąd wszechstronnie rozważył wszelkie okoliczności, mając na uwadze przede wszystkim fakt, iż celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków. Na tej podstawie Sąd ocenił, że wniosek strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Opiekun prawny powołała się na znaczące dodatkowe koszty ponoszone na zaspokojenie podstawowych potrzeb skarżącego, związanych z zaopatrzeniem w leki i środki sanitarne, których dps nie zapewnia. Zdaniem Sądu, wykonanie decyzji w sprawie opłaty za pobyt skarżącego w domu pomocy społecznej (w istocie podwyższającej opłatę w dotychczasowej wysokości) na obecnym etapie postępowania, w obliczu trudnej sytuacji finansowej i życiowej skarżącego, spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. W tej sytuacji Sąd, na mocy art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym postanowienia. Następnie podkreślić należy, iż zgodnie z regulacją art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o powyższy przepis następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie Sądu (por. postanowienia NSA: z dnia 11 marca 2005 roku, sygn. I OZ 45/05 oraz z dnia 7 czerwca 2008 roku, sygn. I OZ 382/08; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl), zaś generalnie następuje wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadminstracyjnej zależy od wyniku innego postępowania (administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przez Trybunałem Konstytucyjnym). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości jak również ekonomiki procesowej przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2008 roku, sygn. I FZ 221/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2009 roku, sygn. III SA/Wa 3321/08). Ponadto, w sprawach sądowoadministracyjnych zjawiskiem wielce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko Sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 roku, sygn. I FZ 221/08 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s.302-303). Jednolitość orzecznictwa – dając stan stałości, pewności i bezpieczeństwa prawnego – służy respektowaniu zasady równości wobec prawa. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest żądanie zapłaty przez skarżącego różnicy między uiszczaną przez niego opłatą za pobyt w domu pomocy społecznej a wysokością tej opłaty, ustaloną na podstawie decyzji z dnia [...] roku. Tymczasem wskazana decyzja z dnia [...] roku została uchylona wyrokiem tutejszego sądu z dnia 22 września 2017 roku w sprawie II SA/Łd 487/17, co sądowi wiadomo z urzędu. Wspomniany wyrok nie jest prawomocny, bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło skargę kasacyjną. Oznacza to, ze nieprawomocnym wyrokiem wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję, na mocy której można było w spornym okresie pobierać od skarżącego opłatę w wysokości 1513,85 zł. Do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia o legalności powyższej decyzji z dnia [...] roku, nie jest możliwa ocena zasadności decyzji wydanych w niniejszym postepowaniu. Z tego powodu – w ocenie Sądu – prawomocne zakończenie postępowania w sprawie II SA/Łd 487/17, jest zagadnieniem, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., co czyni zawieszenie postępowania w sprawie niniejszej zasadnym. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 131 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. A.B.