II SA/Łd 492/09

Dnia 27 sierpnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. F. i Z. F. na działanie Wójta Gminy P. w przedmiocie uregulowania prawa własności nieruchomości rolnych p o s t a n a w i a: odrzucić skargę II SA/Łd 492/09 UZASADNIENIE W dniu 6 lipca 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła, złożona za pośrednictwem organu, skarga H. i Z. małż. F. na działanie Wójta Gminy P. w zakresie uregulowania prawa własności nieruchomości rolnej. W uzasadnieniu skargi skarżący podnosili m.in. kwestie związane z wpisem do ksiąg wieczystych, o którego sprostowanie i uzupełnienie wnoszą, nadto z postępowaniem spadkowym i koniecznością uregulowania spraw własnościowych. W nadesłanej przy skardze odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, iż sprawa ze skargi H. i Z. małż. F. nie ma charakteru sprawy administracyjnej i nie została zakończona wydaniem decyzji. Organ dodał, iż przedmiotowa skarga jest kolejnym wystąpieniem skarżących, którzy wyczerpujące wyjaśnienia otrzymali w piśmie z dnia 9 stycznia 2009r. Z uwagi na nieprecyzyjne wskazanie przez stronę skarżącą przedmiotu skargi, jednocześnie wobec ustalenia, iż skarga nie została podpisana przez Z. F., a brak w aktach pełnomocnictwa do występowania przez H. F. w imieniu męża, skarżący zostali wezwani do podpisania skargi przez Z. F. lub nadesłanie stosownego pełnomocnictwa oraz sprecyzowanie przedmiotu skargi poprzez oznaczenie zaskarżonego aktu, daty jego wydania, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności dotyczy skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Sądu skarżący nadesłali wniosek o wpis w księdze wieczystej oraz pismo z dnia 21 marca 2009r. adresowane do Sądu Rejonowego w P. o dokonanie sprostowania i uzupełnienie wpisu w księdze wieczystej poprzez sprostowanie oznaczenia nieruchomości, odłączenie, wyodrębnienie części nieruchomości. Nadto pismo z dnia 10 grudnia 2008r. skierowane do Wójta Gminy P., które również zawiera wniosek o sprostowanie zapisu w księdze wieczystej oraz m.in. szereg dokumentów składanych do sądu powszechnego oraz organów administracji publicznej, kserokopie notarialnych aktów własności, umowy przekazania własności nieruchomości rolnej. W wyniku analizy nadesłanych przez stronę skarżącą dokumentów, jak również załączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych, uprawnione stało się zakwalifikowanie przedmiotowej skargi, jako złożonej na działanie Wójta Gminy P. w zakresie uregulowania prawa własności nieruchomości rolnej, sprostowania wpisów w księdze wieczystej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Dz 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Sąd administracyjny nie jest władny orzekać merytorycznie w danych sprawach, zatem nie ma uprawnienia by wydać orzeczenia przyznające stronie uprawnienia lub obciążające ją jakimś obowiązkiem opartym na obowiązujących przepisach prawa materialnego. Cechą wspólną wszystkich aktów prawnych i czynności wymienionych w art. 3 §2 pkt 1-4 p.p.s.a. jest okoliczność, iż wszystkie one mają charakter działalności administracji publicznej, ponieważ wyłącznie do kontroli aktów prawnych o takim charakterze uprawnione są sądy administracyjne. Takie akty lub czynności podejmowane w sprawie indywidualnej, są skierowane do oznaczonego podmiotu, dotyczą uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Przy czym, co istotne, kryterium wyznaczającym zakres dopuszczalności skargi na taki akt lub czynność jest kryterium "z zakresu administracji publicznej". Kolejnym istotnym elementem takich aktów i czynności jest element władztwa administracyjnego. Władcze działanie to takie, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną, adresat jest związany tym jednostronnym działaniem, z kolei jednostronne działanie jest zagwarantowane możliwością stosowania środków przymusu państwowego. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie co skutkuje stwierdzeniem niedopuszczalności skargi. Strona skarżąca nie podała żadnego aktu prawnego, który byłby aktem organu administracji publicznej i kwalifikowałby się do jednej z kategorii aktów wymienionych w powołanym art. 3 §2 ustawy Prawo o postępowaniu administracyjnym. Skarżący nie wskazali również na bezczynność organu administracji publicznej w sprawie, w której organ taki byłby zobowiązany do wydania określonego aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności w ramach postępowania administracyjnego. W świetle powyższe uzasadnione jest stwierdzenie, iż sąd administracyjny nie jest kompetentny do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Na marginesie zauważyć należy, iż prawidłowo Wójt Gminy w piśmie z dnia 9 stycznia 2009r. poinformował skarżących, iż w sprawie o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości rolnych nabytych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych przez posiadaczy samoistnych reguluje właściwy miejscowo sąd rejonowy, natomiast Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej przy Starostwie w P. jedynie rejestruje stany prawne na podstawie odpowiednich decyzji odpowiednich organów administracji publicznej czy orzeczeń sadów powszechnych. Dodatkowo, z uwagi na wielość wątków podnoszonych przez skarżącą podkreślić należy, iż sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego rozstrzygania spraw, do wydawania merytorycznych rozstrzygnięć w zakresie wnioskowanym przez stronę. Z tych względów nie może dokonać żadnych zmian czy uzupełnień w księga wieczystych. Nie jest również władny do rozstrzygania sporów własnościowych i uregulowania stanu własności nieruchomości, sprawy w tym zakresie kwalifikowane są jako sprawy dotyczące prawa własności nieruchomości, w konsekwencji jedynie właściwy miejscowo sąd powszechny, w drodze postępowania cywilnego, może rozstrzygać w takich sprawach wszczynanych z wniosku skarżących. Reasumując sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej wyłącznie w zakresie zakreślonym przez powołany art. 3 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oznacza to, iż wyłącznie skargi, których przedmiotem są akty lub czynności wymienione w tym przepisie, skutkują wszczęciem postępowania sądowego. W konsekwencji stwierdzić należy, iż pismo skarżących nie mogło skutkować wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 58 §1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. ar