II SA/Łd 493/13

PostanowienieWSA w Łodzi2013-08-14

Skład orzekający: Anna Stępień, Czesława Nowak-Kolczyńska, Joanna Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie dotyczącej przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, który rozpatruje pytanie prawne dotyczące zgodności z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zawiesić postępowanie, jeśli jego rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego postępowania, w tym przed Trybunałem Konstytucyjnym. W sytuacji, gdy przepis stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji jest przedmiotem pytania prawnego skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego, zawieszenie postępowania jest uzasadnione w celu zapewnienia skutecznej ochrony praw strony i pewności obrotu prawnego.
Stan faktyczny
G. N. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta U. o odmowie przyznania jej dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego. Organ uznał, że skarżąca, jako rolnik objęty ubezpieczeniem społecznym rolników (podobnie jak jej mąż, właściciel gospodarstwa rolnego), nie spełnia przesłanki "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", co jest warunkiem przyznania dodatku. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa, w tym oparcie rozstrzygnięć na uchwale NSA, która nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego i dotyczyła przepisów już nieobowiązujących. W trakcie postępowania przed WSA w Łodzi ustalono, że WSA w Poznaniu przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne dotyczące zgodności z Konstytucją przepisu, który stanowił podstawę prawną zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie sądowoadministracyjne do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 sierpnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2013 roku sprawy ze skargi G. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta U. o odmowie przyznania G. N. dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego. Organ wskazał, że mąż G. N. - J. N. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 15,6800 ha fizycznych (4,6610 przelicz.) i z tego tytułu podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. G. N. (na dzień uzyskania uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego, jak również obecnie) posiada status rolnika, bowiem jest objęta ubezpieczeniem społecznym na zasadach określonych dla rolnika. Organ wyjaśnił, że dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012, poz. 1548), przysługuje osobom spełniającym warunki określone w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym nową ustawą. Organ podniósł ponadto, że kwestia uprawnień rolnika do świadczenia pielęgnacyjnego została przesądzona uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt: l OPS 5/12, wedle której prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Powołując się na treść art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, organ uznał, że strona będąc rolnikiem nie spełnia przesłanki "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", a tym samym nie przysługuje jej dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła G. N. wnosząc o jej uchylenie w całości jako wydanej niezgodnie z prawem, naruszającej interes prawny i wydanej bez właściwego zbadania stanu faktycznego sprawy. W treści skargi wyjaśniła, że właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 4,6610 ha jest jej mąż J. N., który jest ubezpieczony w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Skarżąca dodała, że również podlega ubezpieczeniu, ale jako domownik i małżonek rolnika. Wskazała, że decyzją z dnia [...] przyznano jej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną córką M. N. na okres od 1 listopada 2010 r. do 31 grudnia 2017 r., a decyzją z dnia [...] przyznano jej dodatek do zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 100,00 zł miesięcznie. Zarzuciła naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 87 pkt 1 Konstytucji RP poprzez oparcie wydanych w sprawie rozstrzygnięć na uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OPS 5/12, która nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, nadto dotyczyła ustawy obowiązującej do końca grudnia 2012 r. Nie zgodziła się z treścią podjętej uchwały, wskazując, że niepełnosprawne dziecko wymaga stałej opieki i stałego współdziałania opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Uznała wydane w sprawie rozstrzygnięcia za krzywdzące i dyskryminujące. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, wskazując że skarżąca jest ubezpieczona w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego nie jako domownik, ale małżonek, wobec czego mają w stosunku do niej zastosowanie przepisy ustawy dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi (art. 5 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.), a zatem nie można uznać, w świetle art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, że jako rolnik rezygnuje z zatrudnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.: dalej: p.p.s.a.) sąd może zawiesić postępowanie w sprawie jeżeli jej rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest takie rozumienie powyższego przepisu, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowiło podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Pogląd taki prezentowany jest również w doktrynie postępowania sądowoadministracyjnego (por. M. Romańska [w]: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 400). Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania (art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej). Podkreślenia wymaga, iż strona może żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1 p.p.s.a.). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy zwrócić trzeba uwagę na powziętą z urzędu informację, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 29 maja 2013 r., w sprawie II SA/Po 458/13, przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne o treści: czy art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, w zakresie w jakim uzależnia przyznanie dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego od spełnienia warunków określonych w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, jest zgodny z art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazany w pytaniu prawnym przepis art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. jest podstawą prawną zaskarżonej decyzji, zatem mając na celu skutecznie zabezpieczenie prawa strony do sądu oraz zasady pewności obrotu prawnego, Sąd podzielił przytoczone podglądy doktryny oraz judykatury i na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił zawiesić postępowanie w sprawie do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym. LS

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło