II SA/Łd 494/10

Dnia 15 czerwca 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II – Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S.R. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki (zasypania) rozbudowanego stawu rybnego postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. AG II SA/Łd 494/10 Uzasadnienie S.R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie nakazu rozbiórki (zasypania) rozbudowanego stawu rybnego. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 maja 2010 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 500 złotych. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz córką i synem. Skarżący wraz z żoną osiągają dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości 6.161,60 złotych. Strona posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 21,24 ha, w skład którego wchodzi stodoła, obora i garaże. Strona posiada dom o powierzchni 137 m kw. Jest także właścicielem, samochodu [...] o wartości 20.000 złotych oraz ciągnik o wartości ok. 40.000 złotych. Skarżący zadeklarował posiadanie akcji A o wartości ok. 80.000 złotych. W uzasadnieniu strona podała, że nie posiada wolnych środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ono realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284 z późn. zm.). Wskazać jednak należy, iż prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. W przypadku, gdy dostęp jednostki do sądu jest ograniczony, czy to przez działanie prawa, czy faktycznie, ograniczenie tego prawa nie będzie sprzeczne ze wskazanymi wyżej przepisami Konstytucji i Konwencji, gdy ograniczenie dostępu do sądu nie narusza samej istoty tego prawa i gdy zmierza do realizacji uzasadnionego prawnie celu oraz gdy zachowana została rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, do realizacji którego stosowane środki zmierzały. Stąd ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, a sposób, w jaki ta procedura funkcjonuje w poszczególnych sprawach, winien być pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności i nie powinien rzutować na istotę prawa dostępu do sądu (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 16 lipca 2002 roku w sprawie P., C. i S. vs. Wielka Brytania nr 56547/00, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 75481). Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, iż spełnia ustawowe przesłanki. W interesie strony leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że wnioskodawca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. o sygn. akt GZ 71/04). Ustosunkowując się do wniosku skarżącego o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, należy stwierdzić, iż wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Analiza złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazuje, iż nie sposób jest uznać, iż strona spełnia warunki do przyznania prawa pomocy. W pierwszej kolejności warto wskazać, iż deklarowane przez skarżącego miesięczne dochody kształtują się na poziomie 6.161,60 złotych, zatem średni dochód przypadający na członka rodziny to kwota 1540 złotych. Na uwadze należy mieć i tę okoliczność, że skarżący posiada majątek w postaci domu o powierzchni 137 m kw., gospodarstwo rolne o powierzchni 21,24 ha, samochód osobowy o wartości 20.000 złotych oraz akcje o wartości 80.000 złotych. Ponadto należy zauważyć, iż skarżący, mimo posiadania nieruchomości rolnych, nie zadeklarował otrzymywania płatności do gruntów rolnych bądź innych form pomocy finansowej związanej z prowadzoną działalnością rolniczą, nie zadeklarował również wysokości dochodów osiąganych z tegoż gospodarstwa rolnego, wykazując jedynie dochody ze stosunków pracy małżonków. Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na ocenę zdolności płatniczych strony, jako że już tylko informacje przedstawione w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie dają podstaw do twierdzenia, że wnioskodawca jest osobą ubogą. Dodatkowo warto podkreślić, iż zadeklarowanie przez wnioskodawcę posiadania papierów wartościowych, musi wyłączyć go z kręgu osób, którym przysługiwać będzie prawo pomocy. Nie zasługuje bowiem na aprobatę przyznanie prawa pomocy osobie, która podejmuje działania o charakterze inwestycyjnym, gdyż oznaczałoby to przerzucenie ciężarów związanych z funkcjonowaniem tej osoby na pozostałych członków społeczeństwa. Mając na uwadze przedstawiona przez skarżącego sytuację materialną należy uznać, iż wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie została spełniona przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG