II SA/Łd 494/19
WyrokWSA w Łodzi2019-11-06
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Paweł Kowalski, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy porozumienie o nieodpłatnym udostępnieniu nieruchomości gminnej na cele budowlane, zawarte bez umieszczenia nieruchomości w wykazie nieruchomości przeznaczonych do użyczenia, jest nieważne z mocy prawa, a w konsekwencji czy inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi
Porozumienie o nieodpłatnym udostępnieniu nieruchomości gminnej na cele budowlane, które przewiduje wykonanie konkretnych robót budowlanych, stanowi stosunek zobowiązaniowy w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Nieważność takiego porozumienia z powodu niezamieszczenia nieruchomości w wykazie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie zachodzi automatycznie, gdyż przepis ten dotyczy ściśle określonego katalogu czynności prawnych, a porozumienie to nie mieści się w tym katalogu. Jednostronne oświadczenie burmistrza o nieważności umowy nie może skutecznie przesądzić o jej nieważności.Stan faktyczny
Starosta odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, uznając, że skarżąca nie posiada prawa do dysponowania działką nr 503/9 na cele budowlane. Podstawą tej decyzji było porozumienie zawarte ze Gminą B., które Starosta uznał za nieważne z powodu naruszenia art. 35 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 roku sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] roku, nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej M. P. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. P.
Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Starosta [...] na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U.2018.2096, dalej jako ustawa Prawo budowlane) i art. 104 k.p.a. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia M.P. prowadzącej działalność gospodarczą pn. A pozwolenia na budowę dla inwestycji pn. Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami wbudowanymi w parterze wraz z infrastrukturą techniczną (wewnętrzna linia zasilająca, zewnętrzna instalacja kanalizacji deszczowej, usuniecie kolizji z doziemną siecią teletechniczną, utwardzenie terenu, miejsca postojowe, słupy oświetleniowe, zewnętrzna instalacja oświetleniowa oraz obsługa komunikacyjna) na działkach nr ewid. 503/5, 503/7, 503/8, 503/9 i 428/7 (obręb geod. [...]) położonych przy ulicy A i ulicy B w B. przesłanką odmowy jest ustalenie, że skarżąca nie przedstawiła tytułu prawnego do dysponowania na cele budowlane nieruchomością oznaczoną jako działka o nr ewid 503/9. Skarżąca powołała się na zawarte z Gminą B. w dniu 17 kwietnia 2018 roku Porozumienie, mocą którego Gmina, właściciel nieruchomości przekazała jej nieodpłatnie sporną działkę, stanowiącą własność Gminy B. do korzystania w celu zrealizowania elementów całego zamierzenia inwestycyjnego. Organ I instancji uznał, ze porozumienie to jest nieważne na podstawie oświadczenia Burmistrza B. Burmistrz powiadomił organ, że jest ono nieważne, ponieważ zostało zawarte z naruszeniem art. 35 ustawy o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 2204 dalej u.g.n.), który wymaga umieszczenia nieruchomości gminnej w wykazie nieruchomości przeznaczonych do zbycia, oddania w użytkowanie wieczyste. dzierżawę, najem lub użyczenie.
Wobec tego organ I instancji w uzasadnieniu odmowy udzielenia pozwolenia na budowę powołał się na treść art.32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, przyjmując z uwagi na oświadczenie Burmistrza brak uprawnień inwestorki do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Porozumienie z dnia 17 kwietnia 2018 roku zostało zawarte z naruszeniem obowiązującego prawa (art. 35 ustawy o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 2204, dalej jako u.g.n.). Organ również uznał, że wydanie innego rozstrzygnięcia niż powyższe skutkowałoby odebraniem Gminie B. przysługującego jej prawa własności.
M.P. złożyła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie:
1) przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności, błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności okoliczności, iż porozumienie zawarte pomiędzy Inwestorem, a Gminą B. nie stanowiło żadnego ze stosunków prawnych objętych normą prawną opisaną w art. 35 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem w pierwszej kolejności nie mogło być uznane za nieważne, a w konsekwencji nie mogło stanowić okoliczności skutkującej uznaniem, iż Inwestor nie ma prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowalne; b) art. 107 § 3 Kpa poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji;
2. przepisów prawa materialnego tj.: art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji w sytuacji gdy Inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji, w sytuacji gdy inwestycja ta spełnia wszystkie wymogi zobowiązujące organ do wydania decyzji pozytywnej; art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami poprzez jego zastosowanie, art. 58 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku - Kodeks cywilny poprzez jego zastosowanie.
Odwołująca podniosła, iż Starosta [...] nie wskazał podstawy faktycznej ani prawnej rozstrzygnięcia, brak jest informacji czy organ uwzględnił stanowisko zaprezentowane w piśmie Burmistrza Gminy B. czy też uznał, że strona nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jeszcze z innych względów. Wątpliwości budzą kompetencje organu administracji architektoniczno-budowlanej do badania, czy dostarczony przez składającego oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej dokument, z którego wywodzi się prawo odpowiada prawdzie czy też nie, zwłaszcza w świetle art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego i rozporządzenia wykonawczego. W aktualnym stanie prawnym inwestor nie musi już udowadniać prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, natomiast organ, co do zasady, nie ma kompetencji do tego, aby badać prawdziwość złożonego oświadczenia w tym przedmiocie. Ustalenie prawdy materialnej w zakresie ewentualnej fałszywości oświadczenia o posiadaniu prawa do gruntu nie należy do kompetencji organu budowlanego, lecz do organów ścigania i sądów karnych. Organ administracji, ze względu na treść art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego nie ma samoistnego uprawnienia do dokonywania ocen w zakresie "oczywistości" fałszywości oświadczenia. Odwołująca podniosła też, że poczyniła już znaczne nakłady począwszy od zakupu działki od Gminy B., na zrealizowaniu prac projektowych kończąc. Co istotne decyzja o realizacji inwestycji w Gminie B. wynikała z faktu istnienia decyzji o warunkach zabudowy, (o którą notabene wystąpił sam Burmistrz Gminy B.) oraz zawarcia porozumienia z dnia 17 kwietnia 2018 roku.
Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na wstępie organ powołał treść art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 2018 roku poz. 1945 dalej u.p.z.p.), a także art. 32 ust. 4 w zw. z art. 35 ust. 4, art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 35 ust. 1 u.g.n., jednocześnie wskazując, że pierwszym krokiem do uzyskania pozwolenia na budowę jest wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane. O ile tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu lub ograniczonego prawa rzeczowego co do zasady jest wystarczającą podstawą do uznania, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane istnieje, o tyle w przypadku tytułu wynikającego ze stosunku zobowiązaniowego ustawa wyraźnie stanowi, że tytuł ten musi "przewidywać uprawnienia do wykonywania robót budowlanych".
Prawo do wykonywania robót budowlanych musi być wyraźnie zastrzeżone w umowie, a zwłaszcza nie może pozostawać dorozumiane czy też wywodzone z braku przeciwnych postanowień umowy. Zgoda upoważniająca inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinna być sformułowana w sposób jasny i jednoznaczny, co oznacza, żenię można jej domniemywać
W orzecznictwie sądowo-administracyjnym wyrażone zostało stanowisko, zgodnie z którym, w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę organ nie został pozbawiony możliwości weryfikacji oświadczenia, o którym stanowi przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Przepisy art. 32 ust. 4 w związku z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, wykładane w zgodzie z deklaracją wolności zabudowy wyrażoną w art. 4 Prawa budowlanego, uzasadniają twierdzenie, że niewykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego w razie uzasadnionych wątpliwości organu co do istnienia takiego prawa obliguje organ do wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę. Wojewoda zwrócił uwagę na wymóg zamieszczania nieruchomości w wykazie nieruchomości przeznaczonych do obrotu Niezachowanie wymogu umieszczenia w wykazie nieruchomości przeznaczonej do zbycia, oddania w użytkowanie, najem, dzierżawę lub użyczenie prowadzi do nieważności umowy zawartej z pominięciem wykonania takiego obowiązku. Organ wskazał, że do uchybienia obowiązkowi z art. 35 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie ma zastosowania art. 36 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym zastosowanie ma przepis art. 58 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku - Kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1025 ze zm.), stanowiący, iż czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Należy mieć również na względzie treść art. 3531 ww. ustawy - Kodeks cywilny, zgodnie z którym strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Następnie Wojewoda wskazał, że porozumienie z dnia 17 kwietnia 2018 roku zawarte pomiędzy M.P., a Gminą B. jest nieważne, gdyż wydane zostało z naruszeniem art. 35 ustawy o gospodarce nieruchomościami - nieruchomość nie znalazła się w wykazie nieruchomości przeznaczonych do oddania w najem lub użyczenie). Nieumieszczenie w wykazie, o którym mowa w art. 35 ust. 1, nieruchomości będącej przedmiotem porozumienia z 17 kwietnia 2018 roku ma wpływ ma jego ważność, tym samym Pani M.P. nie wykazała prawa do dysponowania nieruchomością 509/3. Zatem organ I instancji, mając uzasadnione wątpliwości co do istnienia prawa do dysponowania przez Panią M.P. nieruchomością nr 509/3 na cele budowlane, zobligowany był do wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji która miała być zlokalizowana na terenie tej nieruchomości.
Odnośnie zasadności badania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wojewoda wyjaśnił, iż organ I instancji nie badał i nie podważał samoistnie prawdziwości złożonego przez Panią P. oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W sytuacji jednak gdy właściciel działki (Gmina B.) zakwestionował to prawo (informacja z dnia 19 grudnia 2018 roku), organ I instancji zobligowany był do przeprowadzenia właściwego postępowania, podjęcia stosownych kroków i wydania stosownej decyzji.
Również zarzuty dotyczące naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa procesowego nie znajdują odzwierciedlenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego tj. zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów obowiązującego prawa, Starosta [...] w sposób wyczerpujący ustalił stan faktyczny i opisał go w zaskarżonej decyzji, wskazując w uzasadnieniu faktycznym decyzji fakty, które uznał za udowodnione, na których się oparł oraz przyczyny dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, przytaczając również stosowne przepisy prawa. W uzasadnieniu decyzji Starosty [...] wyraźnie wskazano jakie okoliczności zadecydowały o odmowie wydania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę Pani M.P. Na str. 2 przedmiotowego rozstrzygnięcia Starosta [...] wskazał, iż na etapie prowadzonego postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę powziął od Gminy B. - właściciela działki nr ewid. 503/9 położonej w B. informację, iż porozumienie zawarte pomiędzy Gminą, a Panią M.P. zostało wydane z naruszeniem art. 35 ustawy o gospodarce gruntami, co powoduje jego nieważność, iż że na tej podstawie wywiedziono, iż Pani M.P. nie ma prawa do dysponowania wskazaną nieruchomością na cele budowlane, co z kolei zobligowało organ I instancji do wydania decyzji odmownej w stosunku do złożonego wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji zlokalizowanej m.in. na działce nr ewid. 503/9 położonej w B., będącej własnością Gminy B.
Stronom postępowania zapewniony został czynny udział w postępowaniu poprzez informowanie ich o podjętych czynnościach, przysługujących im uprawnieniach. Przed wydaniem decyzji Starosta [...], realizując obowiązek nałożony przepisem art. 10 Kpa, poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z dokumentacją zgormadzoną w sprawie, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (zawiadomienie z dnia 10 grudnia 2018 roku znak [...]).
Organ odwoławczy nie oceniał merytorycznie załączonego projektu budowlanego i dokumentacji projektowej gdyż na wstępnym etapie weryfikacji dokumentacji stwierdzono, iż Pani M.P. nie wykazała prawa do dysponowania na cele budowlane. W związku z przedstawionymi okolicznościami, organ odwoławczy popiera stanowisko organu I instancji wyrażone w uzasadnieniu do decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.P. zaskarżyła decyzję Starosty i decyzję Wojewody w całości i wniosła o ich uchylenie. Skarżąca powołała tożsame zarzuty jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację powołaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2018.1302 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne w ramach kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem wydawanych rozstrzygnięć nie przejmują sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz oceniają, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Sąd rozpoznający skargę nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutami i podstawami, natomiast orzeka jedyne w granicach danej sprawy (art. 134 p.p.s.a.).
Skarga okazała się uzasadniona.
Zgodnie z ustawą Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto m.in. złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust.4 pkt 2). Przy tym "prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" oznacza tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych (art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane).
Lektura Porozumienia zawartego 17 kwietnia 2018 roku przez Gminę B. ze skarżąca dowodzi, że mamy do czynienia ze stosunkiem zobowiązaniowym, o jakim stanowi cytowany art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane. Gmina, właściciel nieruchomości, zwana w Porozumieniu zarządcą zobowiązała się nieodpłatnie udostępnić skarżącej działkę nr 503/9 w celu właściwego skomunikowania i zagospodarowania zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku mieszkalnego na działce nr 503/8 w B. Inwestorka zobowiązała się do zagospodarowania działki nr 503/9 razem z wjazdami i wyjazdami, zgodnie z załącznikiem graficznym, oświetlenia i innych elementów infrastruktury podziemnej i naziemnej, ulokowania i wykonania śmietników. Zarządca nieruchomości zobowiązał się do nieodpłatnego udostępnienia terenu inwestycji a następnie do nieodpłatnego przejęcia od inwestora inwestycji, obejmującej nakłady dokonane w ramach jej realizacji. Jednocześnie strony Porozumienia przyjęły, że w sprawach nieunormowanych Porozumieniem mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego.
Skoro strony poddały zawartą w istocie umowę przepisom kodeksu cywilnego, to Burmistrz, jako jedna z jej stron nie mógł skutecznie przesądzić o nieważności Porozumienia.
Rację ma organ odwoławczy, że z treści umowy wyraźnie musi wynikać uprawnienie strony do wykonania robót budowlanych. Tak właśnie jest w niniejszej sprawie. Porozumienie wyraźnie wskazuje, że jedynym celem, dla którego udostępniono skarżącej działkę nr 503/9 jest realizacja przez skarżącą inwestycji, wykonanie opisanych w porozumieniu robót budowalnych. Ta umowa, którą w istocie jest porozumienie nie tylko uprawnia, ale wręcz zobowiązuje do wykonania konkretnych prac budowlanych.
Tak więc doszło do nawiązania stosunku cywilnoprawnego, umowy o charakterze cywilnym w celu wykonania robót budowlanych, o jakim stanowi art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowalne.
Z drugiej strony ukształtowane Porozumieniem wzajemne relacje między jego stronami nie pozwalają na przyjęcie, że mamy do czynienia ze zbyciem nieruchomości, o jakim stanowi przepis art. 4 pkt 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie zawartą w tym przepisie definicja legalną (na potrzeby ustawy) zbywanie albo nabywanie nieruchomości to dokonywanie czynności prawnych, na podstawie których następuje przeniesienie własności nieruchomości lub przeniesienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej albo oddanie jej w użytkowanie wieczyste. Przesłankę konieczną zbycia nieruchomości stanowi zatem przeniesienia własności lub oddanie w użytkowanie wieczyste. Tymczasem sporne Porozumienie takich skutków nie przewidywało.
Nie stanowi ono również żadnej z innych rodzajów czynności prawnych, przewidzianych w art. 35 ust.1 u.g.n. Przepis ten stanowi, że właściwy organ sporządza i podaje do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do zbycia lub oddania w użytkowanie, najem, dzierżawę lub użyczenie. Nie ulega wątpliwości, ze w rozpoznawanej sprawie nie doszło do zbycia nieruchomości, oddania w najem czy dzierżawę. Nieodpłatne przekazanie nieruchomości w celu wykonania określonych robót budowlanych z jednoczesnym zobowiązaniem do zwrotu właścicielowi nieruchomości z wykonaną inwestycją nie nosi też cech użyczenia w rozumieniu art. 710 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Cechami charakterystycznymi użyczenia są ujęta w opisie ustawowym nieodpłatność oraz motyw bezinteresowności, dlatego wyłącznym obowiązkiem użyczającego pozostaje znoszenie używania rzeczy przez biorącego oraz powstrzymywanie się od jakichkolwiek czynności unicestwiających lub tylko ograniczających jego wynikające z umowy – uprawnienie. Zarazem jego społeczno-gospodarcza funkcja sprowadza się zatem do – motywowanego zazwyczaj chęcią pomocy, dobroczynnością lub inną bezinteresowną pobudką – przysporzenia przez użyczającego korzyści kontrahentowi. Użyczenie można więc także określić jako bezinteresowne pozbawienie się użytku ze strony użyczającego dla wygody biorącego (J.Gudowski, Komentarz do art. 710 k.c. WKP2017). Takich cech Porozumienie nie ma.
Nie ulega wątpliwości, że w art. 35 ust.1 u.g.n. ustawodawca zawarł zamknięty katalog czynności prawnych związanych z nieruchomością, objętych obowiązkiem uprzedniego zamieszczenia ich w wykazie, o jakim mowa w cytowanym przepisie. Tak więc jego ewentualnych skutków nie można rozciągać na inne czynności prawne.
Jak wywiedziono wyżej, Porozumienie z dnia 17 kwietnia 2017 roku do tej kategorii umów nie należy. Zatem nieumieszczenie działki nr ewid. 503/9 we wspomnianym wykazie nieruchomości przekazanych do obrotu nie ma żadnego znaczenia dla oceny prawnej skuteczności zawartego Porozumienia. Wobec tego nie można zatem skutecznie powoływać się na zarzut nieważności tej czynności prawnej z powodu naruszenia normy art. 35 u.g.n.
Należy też zwrócić uwagę, ze z woli stron do porozumienia stosuje się przepisy kodeksu cywilnego, zatem stwierdzenie jego nieważności nie mieści się w zakresie jednostronnej czynności uczestnika tego kontraktu. niezrozumiałe było też oczekiwanie Gminy, strony umowy, iż to skarżąca , jak to ujął pełnomocnik organu, winna znaleźć rozwiązanie patowej sytuacji, gdy Burmistrz stwierdza nieważność zawartej przez siebie umowy.
Nietrafny jest zarzut generalnego braku kompetencji organu architektoniczno – budowlanego do weryfikowania oświadczenia o prawie do dysponowania prawem do nieruchomości na cele budowlane, okoliczność powyższa nie ma jednak znaczenia dla oceny rozstrzygnięcia.
Reasumując, w realiach rozpoznawanej sprawy brak było podstaw do kategorycznego stwierdzenia nieważności Porozumienia z dnia 17 kwietnia 2018 roku , wyłącznie na podstawie oświadczenia Burmistrza Gminy B. Tym samym nietrafny okazał się zarzut nieudokumentowania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Doszło do tego w wyniku błędnej wykładni art. 35 u.g.n. oraz nietrafnej oceny oświadczenia inwestora, co stanowi o naruszeniu prawa materialnego (powołanego art. 35 u.g.n.), jak i przepisów postępowania (art. 77 § 1 k.p.a.) w stopniu uzasadniającym konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji. Błędna ocena prawna oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane doprowadziła bowiem do zaniechania znacznej części postepowania wyjaśniającego, zwłaszcza w zakresie weryfikacji dokumentacji projektowej czy zgodności projektu z przepisami u.p.z.p.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zastosują przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu wykładnię prawa oraz uzupełnią postępowanie wyjaśniające zgodnie z wymogami art. 32 i 35 ustawy Prawo budowlane.
Z uwagi na powyższe sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono z mocy art. 205 p.p.s.a.
E.S.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło