II SA/Łd 50/08

Dnia 3 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska, Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] znak [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 104 i 163 kpa, art. 3 pkt 2 i pkt 24c, art. 5 ust. 1, 6, 8, 12a, 15a, 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), § 3 uchwały Nr LXXII/1370/06 Rady Miejskiej w Ł. z dnia 12 lipca 2006 r. w sprawie podniesienia kwot niektórych dodatków do zasiłku rodzinnego (Dziennik Urzędowy Województwa z 2006 r. Nr 306, poz. 2368, zm. Dziennik Urzędowy Województwa z 2007 r. Nr 30, poz. 268), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. Nr 130, poz. 903), § 18 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. (Dz.U. z 2005 r. Nr 105, poz. 881 ze zm.), Zarządzenia Prezydenta Miasta Ł. z dnia 20 czerwca 2007 r. Nr 803/V/07 w sprawie upoważnienia pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. do prowadzenia postępowania w sprawie świadczeń rodzinnych, a także do wydawania decyzji administracyjnych w tych sprawach zmienił własną decyzję z dnia [...]r. znak [...] zmienioną decyzją z dnia [...] r. znak [...] , zmienioną decyzją z dnia [...] r. znak [...] w części dotyczącej okresu przyznania prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dzieci: P.C., M.C. i J. C. w ten sposób, że przyznał K. C: 1. zasiłek rodzinny na P.C. w okresie od 1 września 2006 r. do 31 marca 2007 r. w wysokości 64 zł miesięcznie, 2. zasiłek rodzinny na M. C. w okresie od 1 września 2006 r. do 31 marca 2007 r. w wysokości 64 zł miesięcznie, 3. zasiłek rodzinny na J. C. w okresie od 1 września 2006 r. do 31 marca 2007 r. w wysokości 48 zł miesięcznie, 4. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na J. C. w okresie od 1 września 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. w wysokości 80 zł, a w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 28 lutego 2007 r. w wysokości 150 zł miesięcznie, natomiast w okresie od 1 marca 2007 r. do 31 marca 2007 r. w kwocie 160 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ podkreślił, iż w dniu 7 września 2007 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynęło zaświadczenie, informujące o wysokości uzyskanego przez A.C. dochodu netto za miesiąc marzec 2007 r. w związku z podjęciem przez niego od dnia 23 lutego 2007 r. zatrudnienia w Spółce z o.o. A. Powołując się na treść art. 3 pkt 2 i pkt 24c oraz § 18 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej, organ wyjaśnił, że po zweryfikowaniu dochodu rodziny na podstawie załączonych dokumentów ustalono, iż dochód rodziny wnioskodawczyni w 2005 r. wyniósł 0,00 zł. Po doliczeniu do dochodu rocznego za 2005 r. dochodu uzyskanego w kwocie 3842,00 zł, za pierwszy pełny przepracowany miesiąc (to jest marzec 2007 r.), wynikającego z podjęcia przez A. C. zatrudnienia ustalono, że roczny dochód w rodzinie K. C. wynosi 46.104,00 zł, co daje kwotę 768,40 zł na jednego członka rodziny. Powyższa kwota przekracza próg dochodowy wynoszący - 504,00 zł. Z tego też powodu, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami na dzieci P., M. i J. C. nie przysługuje od miesiąca kwietnia 2007 r. W odwołaniu od tej decyzji K.C. zakwestionowała sposób obliczenia dochodu rodziny w kwocie 46.104,00 zł netto za 2007 r. Wyjaśniła, iż dochód w 2005 r., stanowiący podstawę przyznania zasiłku rodzinnego wynosił 0,00 zł. Podkreśliła przy tym, iż mąż jej był pracownikiem Spółki A. w okresie od 23 lutego 2007 r. do 30 kwietnia 2007 r. Został zwolniony w czasie zwolnienia lekarskiego, na którym przebywał z powodu urazu kręgosłupa. Od dnia 2 maja 2007 r. przebywa na zasiłku chorobowym. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 5 ust. 1 i ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia, Kolegium powołując się na treść art. 32, art. 5 ust. 1 i 3, art. 3 pkt 2 i pkt 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych wywiodło, iż w okresie zasiłkowym od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie przeciętnego miesięcznego dochodu przypadającego na osobę w rodzinie w roku kalendarzowym 2005. W roku 2005 rodzina K.C. nie osiągnęła żadnego dochodu, wobec czego wnioskowane świadczenia zostały jej przyznane. W dniu 4 września 2007 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Sp. z o.o. A. z dnia 31 sierpnia 2007 r., z którego treści wynika, że A.C. był zatrudniony w okresie od 23 lutego 2007 r. do 30 kwietnia 2007 r. i osiągnął z tego tytułu dochód netto w lutym - 487,07 zł, marcu - 3.842,00 zł i kwietniu -2.248,20 zł. W tych okolicznościach organ I instancji prawidłowo wyliczył wysokość dochodu, który w przeliczeniu na osobę w rodzinie wnioskodawczyni stanowił kwotę- 768,40 zł. Ustalona kwota przekraczała o kwotę 264,00 zł ustawowo określone kryterium dochodowe, wynoszące w niniejszej sprawie - 504,00 zł, co oznacza, że decyzja organu I instancji w niczym nie naruszała obowiązujących przepisów prawa. Powyższą decyzję K.C. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi, strona powtórzyła argumenty z odwołania od decyzji organu I instancji i wskazała, iż nie sądziła, że dochód za marzec 2007 r., który tylko w tym miesiącu przekroczył kryterium dochodowe wynoszące - 504 zł na osobę, pozbawi ją i jej dzieci zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami od kwietnia do sierpnia 2007 r. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powołanych przepisów Sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, regulującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. w sprawie zmiany decyzji dotyczącej przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, stwierdził, iż obie decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992), organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne (ust. 1). Zmiana decyzji na korzyść strony nie wymaga jej zgody (ust. 1a). Wskazany przepis określa ściśle przesłanki, których wystąpienie uprawnia właściwy organ do zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej, na mocy której strona nabyła prawo. Są to mianowicie: zmiana sytuacji rodzinnej zainteresowanego, zmiana sytuacji dochodowej rodziny zainteresowanego, nabycie przez członka rodziny prawa do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz nienależne pobranie świadczenia rodzinnego przez zainteresowanego. Stwierdzenie przez organ zaistnienia choćby jednej z nich stanowi samodzielną podstawę wzruszenia decyzji ostatecznej, przy czym podkreślić trzeba, że postępowanie prowadzone w trybie art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych może dotyczyć tylko aktu administracyjnego będącego w obrocie prawnym. Idzie tu bowiem o wyeliminowanie decyzji wywołującej określone skutki prawne, a nie o usunięcie konsekwencji prawnych wywołanych przez nieobowiązujące rozstrzygnięcie. Przewidziana w art. 32 decyzja weryfikująca jest więc aktem administracyjnym, którego cechą jest to, że wywołuje skutek prawny od momentu wydania lub od momentu wskazanego w jego rozstrzygnięciu, co do uzyskanego przez stronę prawa do świadczenia rodzinnego, w okresie gdy strona z tego prawa korzysta. W niniejszej sprawie, Prezydent Miasta Ł. w dniu [...] r. zmienił własną ostateczną decyzję z dnia [...] r. w części dotyczącej okresu przyznania prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dzieci P. C., M. C. i J. C. w ten sposób, że zasiłek rodzinny na każde dziecko oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na J. C. przyznał K. C. na okres od dnia 1 września 2006 r. do dnia 31 marca 2007 r. W tej sytuacji, niespornym jest, że organ I instancji dokonał zmiany decyzji, która już ekspirowała. W dacie orzekania przez Prezydenta Miasta Ł. o zmianie decyzji z dnia [...] r. – K. C. nie korzystała już z przyznanych jej tą decyzją świadczeń, co oznacza, że organ administracyjny, nie mógł zastosować trybu z art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zauważyć przy tym trzeba, iż przesłanką skrócenia przez organ I instancji okresu, na jaki przyznane zostały przedmiotowe świadczenia rodzinne, była zmiana sytuacji dochodowej rodziny K.C., wynikająca z podjęcia przez małżonka wnioskodawczyni – A. C. zatrudnienia w Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością A. . Otóż, jak wynika z zebranego w sprawie materiał dowodowego, A.C. był zatrudniony w firmie "A" od dnia 23 lutego 2007 r. do dnia 30 kwietnia 2007 r. i osiągnął z tego tytułu dochód netto w lutym - 487,07 zł, marcu- 3.842,00 zł i kwietniu- 2.248,20 zł. Dochód osiągnięty za pierwszy pełny przepracowany miesiąc, czyli za miesiąc marzec w wysokości 3.842,00 zł został przez organ I instancji w oparciu o art. 3 pkt 2 i pkt 24c ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz § 18 ust 1 i 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2005 r. Nr 105, poz. 881 ze zm.) doliczony do dochodu rodziny uzyskanego w 2005 r.- wynoszącego 0,00 zł, co dało roczny dochód za 2005 r. na poziomie 46.104, 00 zł. Na skutek wyliczeń organu I instancji miesięczny dochód przypadający na członka rodziny K. C. wyniósł - 768,40 zł i przekraczał próg dochodowy - 504,00 zł, uprawniający do świadczeń rodzinnych, określony w dyspozycji art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W myśl powołanych przepisów przez dochód rodziny należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 ustawy), zaś przez uzyskanie dochodu -uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło (art. 3 pkt 24c). W przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o i l e d o c h ó d t e n o s o b a o t r z y m u j e w d n i u u s t a l a n i a p r a w a d o ś w i a d c z e ń r o d z i n n y c h (§ 18 ust. 1). W przypadku gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym pełnym miesiącu od uzyskania dochodu (§ 18 ust. 3). Dokonując wykładni ustępu 3 § 18 rozporządzenia trzeba, w ocenie Sądu, mieć na względzie brzmienie ustępu 1 § 18. Oznacza to, że dochód osiągnięty przez A.C. z tytułu zatrudnienia w Spółce "A" mógłby zostać doliczony do dochodu rodziny za 2005 r. i w rezultacie skutkować skróceniem okresu zasiłkowego tylko wówczas, gdyby mąż wnioskodawczyni w d a c i e u s t a l a n i a przez organ I instancji p r a w a d o ś w i a d c z e ń r o d z i n n y c h pozostawał w zatrudnieniu i osiągał z tego tytułu dochód. Warunek ten w niniejszej sprawie nie został jednak spełniony, albowiem zarówno w dacie ustalania prawa do świadczeń rodzinnych jak i w dacie weryfikowania dochodu rodziny, mąż skarżącej nie był nigdzie zatrudniony. A. C., co wynika jednoznacznie z akt sprawy i na co zwracała uwagę skarżąca K.C. w odwołaniu od decyzji I instancji oraz w skardze, był zatrudniony w okresie od 23 lutego 2007 r. do 30 kwietnia 2007 r. Od dnia 2 maja 2007 r. przebywał na zasiłku chorobowym. Zatem w dniu 12 września 2007 r., a więc w dacie orzekania przez organ I instancji pobierał zasiłek chorobowy, którego otrzymywanie w rozumieniu art. 3 pkt 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych również nie mogło być traktowane, jako uzyskanie dochodu. Zasadny jest wobec tego wniosek, iż doliczenie dochodu osiągniętego przez męża wnioskodawczyni za miesiąc marzec 2007 r. do dochodu rodziny za 2005 r. nie mogło, wbrew stanowisku organów orzekających skutkować skróceniem okresu zasiłkowego. Obliczając dochód rodziny skarżącej za rok 2005 w taki sposób i w efekcie skracając okres zasiłkowy, Prezydent Miasta Ł. naruszył w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy § 18 ust. 1 i 3 w/w rozporządzenia oraz art. 3 pkt 2 i pkt 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stwierdzone uchybienia obligowały Sąd do uwzględnienia skargi K.C. i usunięcia z obrotu prawnego wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Prowadząc ponownie postępowanie administracyjne organ I instancji zobowiązany będzie wyeliminować wskazane wyżej błędy i w rezultacie wydać rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa materialnego i procesowego. W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Jednocześnie mając na względzie dyspozycję art. 152 ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. B.C. B.C.