II SA/Łd 501/13

WyrokWSA w Łodzi2013-10-03

Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy darowizna pieniężna otrzymana na zakup mieszkania, która została w całości przeznaczona na ten cel, powinna być traktowana jako dochód jednorazowy podlegający rozliczeniu w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy przy ocenie kryterium dochodowego do przyznania zasiłku okresowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że darowizna pieniężna, nawet jeśli celowa i w całości przeznaczona na zakup mieszkania, stanowi dochód jednorazowy podlegający rozliczeniu w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej. W związku z tym, dochód ten przekroczył kryterium dochodowe, co skutkowało odmową przyznania zasiłku okresowego. Sąd oddalił skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.
Stan faktyczny
Skarżący B. W. złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, ustalając, że skarżący otrzymał darowiznę pieniężną w kwocie 115.000 zł w maju 2012 r., która po przeliczeniu na 12 miesięcy przekraczała kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając darowiznę za dochód. Skarżący w skardze zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej, oraz naruszenie art. 107 K.p.a. poprzez brak wszechstronnej analizy materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2013 roku sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego 1. oddala skargę. 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat M. S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] kwotę 295,20 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) zawierającą należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. a.bł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...], o odmowie przyznania B. W. pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego w miesiącu grudniu 2012r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013, poz. 267, w skrócie K.p.a.), art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 1 pkt 1, 3, 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r., nr 175, poz. 1362 ze zm.) oraz § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z 17 lipca 2012r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012r., poz. 823), Organ I instancji ustalił, że B. W. otrzymał darowiznę pieniężną w kwocie 150.000 zł w dniu 23 maja 2012 roku. Ten dochód jednorazowy należało przeliczyć jako dochód uzyskiwany w kolejnych 12 miesiącach. To powoduje, że w dacie składania wniosku o zasiłek B. W. przekroczył kryterium dochodowe. B. W. w odwołaniu od wskazanej decyzji Prezydenta Miasta Ł. wniósł o uznanie otrzymanej darowizny, jako dochodu utraconego - nie traktowanego jako dochód, spożytkowany na inny cel niż zakup celowy, bowiem cała ta kwota została zgodnie z aktem notarialnym przekazana sprzedającemu mieszkanie. Wobec tego kwota darowizny nie jest dochodem, który został spożytkowany na inne cele niż przeznaczenie darowizny. Z wysokości darowizny nie pozostała mu żadna kwota do własnej dyspozycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało odwołanie za niezasadne i wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, iż zastosował sposób obliczania dochodu wskazany w art. 8 ust. 11 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, który nakazuje uwzględnienie dochodu o określonej wysokości, uzyskanego w ciągu 12 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku. Następnie Kolegium wskazało, iż z akt sprawy wynika, iż B. W. ma 30 lat, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie pracuje, nie jest również zarejestrowany w PUP. Matka Zainteresowanego pomaga mu w formie usługowej natomiast z ojcem nie ma kontaktu od 16 lat. Odwołujący się nie ma uprawnień do świadczeń z ZUS, nie posiada również innego źródła dochodu. W dniu 28 listopada 2012r. B. W. przy pracach remontowych w domu spadł z drabiny czego efektem było złamanie panewki i talerza stawu biodrowego prawego. Jak wynika z akt sprawy strona przebywała w I Szpitalu Miejskim im. A w Ł. przy ul. A 30 na Oddziale Chirurgu Ortopedyczno-Urazowej od dnia 29 listopada 2012r. do 6 grudnia 2012r. W dniu 7 grudnia 2012r. strona zgłosiła się do siedziby organu l instancji o pomoc. W dniu 11 grudnia 2012r. strona oświadczyła, iż nie podlega ubezpieczeniu. Nadto w toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, iż w miesiącu maju 2012r. strona otrzymała od matki darowiznę w wysokości 115.000,00 zł. na zakup mieszkania, co rozliczając na 12 m-cy daje miesięczną kwotę w wysokości 9.583,33 zł., stanowi to dochód strony. W związku z tym organ II instancji uznał, iż w niniejszej sprawie kwestią bezsporną pozostaje to, że strona uzyskała darowiznę w wysokości 115.000,00 zł., a tym samym nastąpiła zmiana jej sytuacji finansowej. Tym samym uzyskana darowizna przyczyniła się do przekroczenia kryterium dochodowego wskazanego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, który dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł. Z uwagi na fakt, iż dochód strony jest wyższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej brak było podstaw do przyznania zasiłku okresowego. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego wniósł B. W. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. ustawy o pomocy społecznej poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie innej kwoty dochodu skarżącego oraz poprzez jego błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, iż darowizna od matki na zakup mieszkania, a zatem darowizna celowa, przeznaczona przez skarżącego w całości na zakup jest dochodem jednorazowym w świetle art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej, w sytuacji w której darowizna taka nie jest dochodem jednorazowym. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 107 K.p.a. poprzez wydanie decyzji bez wszechstronnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz poprzez brak wszechstronnej analizy sprawy i całkowite pominięcie stanu faktycznego sprawy, który ma wpływ na wynik postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonuje tej kontroli również z urzędu, nie będąc związanym w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 107 k.p.a. Przepis ten zawiera kilka jednostek redakcyjnych, regulujących odrębne kwestie, czego skarżący zdaje się nie zauważać. Z uzasadnienia zarzutu wynika, że dotyczy on naruszenia art. 107§ 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Nie może również odnieść skutku zarzut naruszenia zasad postępowania, unormowanych w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Obligują one organy administracji publicznej do wszechstronnego ustalenia okoliczności faktycznych, zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Organy ustaliły, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, chorą, nie uzyskiwał miesięcznych dochodów, o których stanowi cytowany przepis, otrzymał natomiast w maju 2013 roku darowiznę w wysokości 115.000 zł. Ustalenia faktyczne sprawy zawierają wszystkie elementy, niezbędne do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, nie budzą najmniejszych wątpliwości i są bezsporne. Postępowanie wyjaśniające nie dostarczyło dowodów sprzecznych, nie było zatem konieczne szczegółowe omówienie dowodów i ich ocena. Podnoszona przez skarżącego kwestia przeznaczenia tej darowizny nie tyle została przez organ pominięta, co nie miała istotnego znaczenia dla oceny sytuacji dochodowej skarżącego. Brak również podstaw do uznania za niewystarczające rozważań prawnych,. Organy bowiem przytoczyły podstawę prawną w zakresie, jaki jest niezbędny do uzasadnienia rozstrzygnięcia i zastosowały ich prawidłową wykładnię. Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm. - dalej: "u.p.s.). Stosownie do art. 38 ust. 1 pkt 1 u.p.s. zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego, osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W niniejszej sprawie sporne jest spełnienie przez skarżącego kryterium dochodowego. W myśl ogólnej zasady, wyrażonej w art. 8 ust. 3 cytowanej ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszony o podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. . Trafnie zatem organ zastosował regulację zawartą w art. 8 ust.11 pkt. 1 u.p.s. Przepis ten stanowi, że "w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony". Z brzmienia i istoty tego uregulowania wynika, że tak określony jednorazowy dochód należy uwzględnić proporcjonalnie przez kolejnych 12 miesięcy. To przesądza o tym, że brak podstaw do zastosowania w takiej sytuacji utraty dochodu, o której mowa w art. 8 ust.1 u.p.s. Gdyby bowiem przyjąć za skarżącym, że uzyskanie dochodu w okresie wcześniejszym niż miesiąc przed złożeniem wniosku, niezależnie od jego wysokości zawsze należy traktować jaklo utratę dochodu, o którym stanowi art. 8 ust.3 u.p.s., regulacja zawarta w art. 8 ust.11 u.p.s. pozbawiona zostałaby znaczenia. W żadnej bowiem sytuacji i bez względu na wysokość tego dochodu nie mógłby on przesądzać o uprawnieniu do świadczeń z ustawy o pomocy społecznej. Z pewnością nie jest to zgodne z celami polityki społecznej i intencją ustawodawcy – pomocy osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej Wykazanie, że dochód skarżącego przekraczał kryterium dochodowe obligowało organ do odmowy przyznania zasiłku okresowego. Z uwagi na powyższe sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono stosowanie do przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2002r. (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). a.bł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło