II SA/Łd 503/10

Dnia 20 lipca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2010 roku sprawy ze skargi T. S. i A. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce garaży 1. odrzuca skargę A. S.; 2. oddala skargę T. S.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] roku nakazał A. i T. S. rozbiórkę 11 sztuk garaży stalowych wybudowanych na działce nr 5989 w Ł. przy ul. A.2A. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 22 listopada 2005 roku. W dniu 2 lipca 2009 roku organ ten stwierdził, że wyżej opisany obowiązek nie został wykonany, a w dniu [...] roku wydał upomnienie nr [...] wzywające zobowiązanych do wykonania obowiązku, które doręczono skarżącym dnia 17 lipca 2009 roku. W dniu [...] roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wydał tytuł wykonawczy nr [...] roku, który doręczono skarżącym dnia 8 września 2009 roku. W dniu 24 września 2009 roku organ ponownie stwierdził, że obowiązek objęty decyzją PINB w Ł. nr [...]z dnia [...] roku nie został wykonany. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem nr [...] z dnia [....] roku na podstawie art. 122 § 1 oraz art. 64a § 1 w zw. z art. 119 i art. 121 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005 roku, Nr 229, poz. 1954, ze zm.) (zwanej dalej u.p.e.a.) postanowił nałożyć na A. i T. S. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych i wezwać do jej uiszczenia w terminie do dnia 15 stycznia 2010 roku oraz wezwać do wykonania obowiązku objętego decyzją PINB w Ł. nr [...]z dnia [...] roku do dnia 15 stycznia 2010 roku. Organ pouczył, iż w razie niewykonania obowiązku w terminie będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Organ wskazał, iż wysokość grzywny określił w oparciu o informacje o dochodzie skarżących w roku 2008 pochodzące z urzędu skarbowego oraz z uwzględnieniem cen rynkowych tego typu garaży. Na powyższe postanowienie zażalili się A. i T. S., podnosząc okoliczności, które doprowadziły do samowoli budowlanej, zwracając się jednocześnie o umożliwienie wydania pozwolenia na budowę garaży. W wyniku rozpoznania zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 18, art. 121 § 2 i § 4, art. 64a § 1 i art. 122 § 2 u.p.e.a. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wysokości grzywny i terminów uiszczenia grzywny oraz wykonania obowiązku i postanowił nałożyć grzywnę na A. i T. S. w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki 11 sztuk garaży położonych na działce nr 5989 przy ul. A.2a w Ł. nałożonego decyzją nr [...]z dnia [...]roku w wysokości 7500 (siedem tysięcy pięćset) złotych; wezwać A. i T. S. do uiszczenia w/w grzywny w terminie do dnia 15 kwietnia 2010 roku oraz wezwać do wykonania w/w obowiązku rozbiórki do dnia 15 kwietnia 2010 roku; w pozostałej części organ utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ pouczył, iż w razie niewykonania obowiązku w terminie będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Organ odwoławczy ustalił, że niesporny jest fakt niewykonania obowiązku rozbiórki, a więc zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazano, że sporne garaże są obiektami budowlanymi niebędącymi budynkami, a więc możliwe jest jednorazowe nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości do 10 000 zł. Organ odwoławczy zarzucił organowi I instancji, iż nie wskazał jakimi przesłankami kierował się przy określaniu wysokości grzywny. Ustalając nową wysokość grzywny organ II instancji brał pod uwagę roczny dochód zobowiązanych oraz zakres obowiązku i szacowaną minimalną wartość obiektów do rozbiórki oraz wynikające z wartości tych obiektów minimalne koszty związane z rozbiórką. W ocenie organu grzywna w wysokości 7500 zł jest wystarczająco dolegliwa i skutecznie wpłynie na wykonanie obowiązku rozbiórki. Powyższe postanowienie A. i T. S. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., zarzucając organowi, że decyzję PINB w Ł. nr [...]z dnia [...] roku skierowano do właścicieli gruntu zamiast do właścicieli garaży. Zdaniem skarżących obowiązkiem organu było ustalenie tożsamości właścicieli garaży i skierowania egzekucji do tychże osób. Skarżący podnieśli, iż nie kwestionowali obowiązku rozbiórki, lecz fakt braku odpowiedzialności z tego powodu, że nie mogli i nie mogą naruszać cudzej własności. Ponadto skarżący wskazali, że organ ustalając stan zamożności zobowiązanych popełnił błąd, gdyż "podane kwoty nie pokrywają się z istniejących stanem faktycznym". W ocenie skarżących postępowanie należy umorzyć ze względu na błąd co do osoby zobowiązanego. Pod skargą widnieje podpis jedynie T. S. A. S. pomimo wezwania do usunięcia braku formalnego skargi poprzez podpisanie bądź nadesłanie podpisanego odpisu skargi nie uzupełniła wskazanego braku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, iż zobowiązanym do wykonania obowiązku może być tylko ten, na którego nałożono obowiązek w drodze decyzji, ewentualnie jego następca prawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje: Skarga T. S. nie jest zasadna. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, a więc jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ); albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). W przeciwnym wypadku, stosownie do treści art. 151 p.p.s.a., skargę należy oddalić. W ocenie sądu, przy wydaniu kwestionowanego postanowienia nie doszło do naruszenia przepisów, które w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skutkować winno jego uchyleniem. Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność zaskarżonego postanowienia, którym organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji w części dotyczącej wysokości grzywny i terminów uiszczenia grzywny oraz wykonania obowiązku i postanowił nałożyć grzywnę na skarżących w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki 11 sztuk garaży. Podstawę prawną skarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na mocy art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. W oparciu o powołaną ustawę, w trakcie egzekucji wynikającego z przepisów prawa budowlanego obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, organ egzekucyjny powinien, w razie bezskutecznego upływu terminu określonego w art. 15 § 1 zdanie drugie u.p.e.a., w pierwszej kolejności nałożyć grzywnę w celu przymuszenia, na podstawie art. 119 § 1 lub § 2 u.p.e.a., uwzględniając dyspozycje przepisów art. 121 § 4 i 5 oraz art. 122 § 2 pkt 2 in fine u.p.e.a. Po myśli art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Warto podkreślić, że jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa i nie może przekraczać kwoty 10.000 zł (art. 121 § 2 i 4 u.p.e.a.). Zaś wykonanie zastępcze, unormowane w art. 127 u.p.e.a., może być orzeczone, gdy mimo wymierzenia grzywny zobowiązany nie wykona obowiązku, albo gdy uwzględniając zarzut zobowiązanego, że grzywna jest zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym (art. 33 pkt 8 u.p.e.a.), organ postanowi o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.). Na gruncie analizowanej ustawy zasadą jest, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (art. 7 § 2 u.p.e.a.). Jeżeli egzekucji podlega obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego to rzeczą organów jest dokonanie wyboru najwłaściwszego środka egzekucyjnego, który w konkretnym przypadku będzie prowadził do bezpośredniego wykonania zobowiązania jednocześnie stanowiąc środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. W ocenie Sądu w badanej sprawie organy dokonały właściwego wyboru środka egzekucyjnego. Sąd stoi bowiem na stanowisku, że wykonanie zastępcze byłoby bardziej dolegliwe dla skarżących, gdyż to organ dokonałby wyboru wykonawcy rozbiórki a kosztami obciążeni byliby zobowiązani. Zaś nieuiszczona bądź nieściągnięta grzywna w celu przymuszenia ulega umorzeniu w razie wykonania egzekwowanego obowiązku (art. 125 u.p.e.a.). Nadmienić też warto, że ustalając wymiar grzywny w celu przymuszenia organ egzekucyjny powinien kierować się zasadą skuteczności i celowości, a swoje uznanie administracyjne każdorazowo uzasadnić. Zdaniem Sądu organ wyczerpująco uzasadnił wysokość wymierzonej grzywny uwzględniając roczny dochód zobowiązanych oraz zakres obowiązku i szacowaną minimalną wartość obiektów oraz wynikające z tej wartości koszty rozbiórki. Biorąc powyższe pod uwagę, nie stwierdziwszy podstaw prawnych do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Uzasadniając zaś odrzucenie skargi A. S. wskazać należy, że przepisy obowiązującego prawa stanowią, jakie wymagania formalne winna spełniać skarga wnoszona do sądu administracyjnego (art. 46 § 1 i 2 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a.). Ponieważ skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie czyniła zadość powyższym wymaganiom skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych poprzez podpisanie skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie w tym przedmiocie zostało doręczone skarżącej dnia 4 czerwca 2010 roku (karta 13 akt sądowych). Pomimo upływu zakreślonego zarządzeniem terminu, skarżąca do dnia rozprawy nie podpisała skargi, uznać należy zatem, że skarga A. S. nie została skutecznie wniesiona i z tej przyczyny na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. podlega odrzuceniu, o czym Sąd orzekł z uwzględnieniem art. 58 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. m.ch.