II SA/Łd 508/03

WyrokWSA w Łodzi2004-07-16

Skład orzekający: Anna Stępień, M. Stahl, Jolanta Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich osobę, która pełniła służbę wojskową po 30 czerwca 1947 r. i brała udział w zasiedlaniu terenów, a w szczególności, czy organ ten należycie wyjaśnił okoliczności ewentualnego udziału tej osoby w walkach z UPA?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.), nie wyjaśniając w sposób należyty charakteru i przebiegu służby skarżącego na terenie, gdzie mogło dojść do walk z UPA, a także nie zasięgając informacji w Centralnym Archiwum Wojskowym. Brak tych ustaleń mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący M.S. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Organ uznał, że skarżący nabył uprawnienia wyłącznie z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej, a nie z tytułu udziału w walkach z UPA. Skarżący kwestionował tę decyzję, twierdząc, że brał udział w walkach z UPA podczas akcji zasiedlania terenów. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy własną decyzję. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję, zasądził na rzecz skarżącego zwrot wpisu sądowego i stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA : Anna Stępień, Sędziowie : NSA : M. Stahl (spr.), WSA : Jolanta Rosińska, Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza na rzecz M.S. od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu wpisu sądowego, 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] (Nr [...]) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz.U.z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek M.S., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu wskazano, iż M.S. zgłosił wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich nabytych z tytułu utrwalania władzy ludowej. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podnosił, iż pełnił służbę w jednostce wojskowej , która brała udział w ponownym zasiedlaniu miejscowości [...] ludnością polską. We wniosku prosił również o przywrócenie terminu do złożenia wspomnianego wniosku w związku z chorobą i niemożliwością złożenia go w przewidzianym terminie. Kierownik Urzędu uznał wniosek o przywrócenie terminu za zasadny oraz udowodniony i przywrócił go. Natomiast rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdził, że M.S. pełnił służbę w Wojsku Polskim w okresie po 30 czerwca 1947 r. Jedynie w przypadku osobistego udziału w walkach z UPA lub Wehrwolfem zachowałby uprawnienia kombatanckie , zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy. Ustawodawca nie przewidział możliwości zachowania uprawnień kombatanckich z tytułu ,, udziału w zasiedlaniu Polaków" na tereny [...], co wnioskodawca podnosi we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Należy również zauważyć, że w aktach ZBoWiD M.S. podał, iż brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem na [...] w województwie [...] ( deklaracja członkowska pkt 12). Na terenie [...] nigdy nie występowały oddziały UPA lub Wehrwolfu. Działała tutaj natomiast silna polska partyzantka, w walkach z którą wnioskodawca mógł uczestniczyć. Wobec powyższego należało przyjąć, że wnioskodawca nie brał udziału w walkach z oddziałami UPA. Uzyskał zatem uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej. W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy przywileje przewidziane tą ustawą tracą osoby ,, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej." Powyższą decyzję zaskarżył do Sądu M.S. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, iż podczas akcji "zasiedlania terenów [...]" brał udział w walkach z bandami UPA. Podniósł , że składając dokumenty w ZBoWiD w 1980 r. został poinformowany, iż nie musi opisywać przebiegu całej służby wojskowej ze szczegółami wystarczy tylko, że wpisze we wniosku walki w jakich brał udział na terenie [...], bez konieczności wymieniania walk w [...]. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty tożsame z zawartymi w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie . Do obowiązków organów administracji publicznej należy podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy ,mając na względzie interes społeczny i słuszny interes stron( art.7 kodeksu postępowania administracyjnego).Obowiązek ten jest rozwinięty w przepisach art.77 § 1 i art.80 k.p.a. zobowiązujących organy administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i do orzekania w oparciu o całokształt tego materiału. W rozpoznawanej sprawie wskazane prawne obowiązki zostały naruszone a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (a następnie w skardze) podnosił , że po wcieleniu do wojska był przydzielony do [...] KBW i brał udział w zasiedlaniu Polaków na terenie [...] a podczas tego zasiedlania brał czynny udział w walkach z bandami UPA. Kwestia charakteru i przebiegu służby skarżącego w tym czasie na terenie [...] nie została wyjaśniona , nie zasięgnięto informacji w Centralnym Archiwum Wojskowym. Brak ustaleń w tej kwestii mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz.1270) orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art.97§ 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.1271 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło