II SA/Łd 509/09

WyrokWSA w Łodzi2009-11-24

Skład orzekający: Czesława Nowak – Kolczyńska, Joanna Sekunda – Lenczewska, Grzegorz Szkudlarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego, nakładając obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, w sytuacji gdy nie ustalono jednoznacznie daty budowy budynku i związanych z tym przepisów techniczno-budowlanych, a także naruszono zasady postępowania dowodowego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie ustaliły należycie stanu faktycznego, opierając się na niekompletnym materiale dowodowym, a także naruszyły zasady postępowania dowodowego, nie zapewniając stronie czynnego udziału w czynnościach dowodowych. W związku z tym, konieczne jest ponowne przeprowadzenie postępowania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i zastosowania właściwych przepisów prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obowiązku wykonania robót budowlanych nałożonego na J. J. w celu zamurowania otworu okiennego i wykonania ściany oddzielenia pożarowego. Skarżący J. B. kwestionował prawidłowość ustaleń organów co do wymiarów budynku, jego usytuowania względem granicy oraz czasu powstania otworów okiennych. Organy nadzoru budowlanego, opierając się na zgromadzonym materiale, nakazały wykonanie robót, jednakże sąd administracyjny stwierdził istotne naruszenia procedury administracyjnej, w tym niepełne ustalenie stanu faktycznego i naruszenie zasad postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz J. B. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Czesława Nowak – Kolczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA: Joanna Sekunda – Lenczewska Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 roku przy udziale --- sprawy ze skargi J. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]), 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od organu – [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącego – J. B. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu odwołania J. B., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] Nr [...] nakładającą na J. J. obowiązek wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr [...] we wsi J., w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, poprzez - zamurowanie otworu okiennego od strony zachodniej działki nr [...] luksferami, - wykonanie na budynku w linii granicznej z działką ściany oddzielenia pożarowego tj. · domurowanie drugiej warstwy ściany z cegły pełnej 25 x 12 x 6 cm na grubości 12 cm w celu uzyskania ściany grubości 25 cm, · rozebranie górnej warstwy istniejącej ściany, · wymurowanie jednolitej ściany o grubości 25 cm i wysokości na 30 cm ponad pokrycie dachu z cegły kl.100 na zaprawie cementowej, · wykonanie obróbki blacharskiej z blachy ocynkowanej, w terminie do 30 października 2009 r. W sprawie ustalono, iż na wniosek J. B. wszczęte zostało postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych związanych z wymianą stolarki okiennej w budynku mieszkalnym J. J. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzory Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności robót budowlanych związanych z wymianą stolarki okiennej, z uwagi na zakwalifikowanie przeprowadzonych prac jako bieżącej konserwacji, która nie podlega reglamentacji ustawy Prawo budowlane. W wyniku rozpatrzenia odwołania J. B. od powyższej decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] uchylił w całości powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadniając wskazał, iż w sprawie nie został zebrany pełny materiał dowodowy, wystarczający do przeprowadzenia oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Zaznaczył, iż nie ustalono w jakim przedziale czasowym powstały otwory okienne, nie zebrano dokumentacji odzwierciedlającej wykonanie tych otworów. Decyzją z dnia [...], Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nałożył na J. J. obowiązek wykonania robót polegających na: - zamurowaniu otworu okiennego od strony zachodniej działki nr [...] luksferami; - wykonaniu na budynku, w linii granicznej z działką, ścianę oddzielenia pożarowego do dnia 30 października 2009 r., w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego do stanu zgodnego prawem. Organ wskazał, iż w wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu 22 kwietnia 2008 r. i w dniu 3 czerwca 2008 r. oraz w oparciu o wyjaśnienia inwestora, ustalono, że budynek mieszkalny, rozbudowany o część mieszkalną w latach osiemdziesiątych, posadowiony jest w granicy nieruchomości, od strony działki S. B. oraz w odległości 3,60 m od ogrodzenia między nieruchomością J. B. Posiada cztery otwory okienne od strony działki J. B. oraz jeden od strony S. B. W trakcie rozbudowy, został wykonany otwór okienny w ścianie szczytowej, od strony S. B. Właściciel oświadczył, iż stolarka okienna była sukcesywnie wymieniana na okna PCV, w latach 1999-2002, a wykonywanie tych prac potwierdził S. B. Postanowieniem z dnia [...] na J. J. został nałożony obowiązek przedłożenia inwentaryzacji budowlanej budynku wraz z rozbudową oraz ekspertyzy technicznej, w zakresie stanu technicznego oraz zgodności budowy z przepisami techniczno-budowlanymi, obowiązującymi w dacie budowy. W dniu 7 lipca 2008 r. J. J. złożył decyzję z dnia [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego o kubaturze 516 m³, powierzchni zabudowy 96,2 m² i powierzchni użytkowej 105,8 m². Natomiast w dniu 30 września 2008 r. inwentaryzację budynku mieszkalnego budynkiem garażowym oraz ekspertyzę techniczną, z której wynika, iż bryła główna ma wymiar zewnętrzny 9,55 m x 10,09 m tj. 96,35 m², co odpowiada wymiarom przewidzianym w decyzji o pozwoleniu na budowę. Z ekspertyzy wynika również, iż w ścianie zlokalizowanej bezpośrednio w granicy od strony działki nr [...] znajduje się okno o wymiarach 200 cm x 111 cm, które jest niezgodne z warunkami technicznymi i należy je zamurować luksferami. Sam budynek znajduje się w odległości 3,70 m i 3,51 m od strony działki nr [...], a odległości te powstały po dokonaniu rozgraniczenia, orzeczonego postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z dnia [...], które przesunęło linię graniczną o 80 cm w stronę działki J. J. W celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, organ zwrócił się dodatkowo do Starostwa Powiatowego w O. oraz Urzędu Miasta w O. o przesłanie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] oraz decyzji z dnia [...] udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego o część gospodarczą, o pow. 29,82 m². Jednocześnie inwestor został zobowiązany do złożenia rysunków i opisu sposobu wykonania ściany oddzielenia pożarowego, jak również sposobu wymiany zastosowanego pokrycia azbestowego. Urząd Miasta w O. nadesłał decyzję dotyczącą budowy części gospodarczej. Nie odnaleziono jednak decyzji obejmującej pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego, a jedynie zapis w rejestrze pozwoleń na budowę wskazujący, że J. J. otrzymał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego, według projektu typowego, w dniu [...]. Kończąc, organ wskazał, iż wykonanie określonych w sentencji robót spowoduje, iż budowa będzie zgodna z art. 78 ust. 9 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, obowiązującego w dacie budowy oraz art. 235 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W odwołaniu od powyższej decyzji J. B. podniósł, iż nie zgadza się z jej rozstrzygnięciem, ponieważ wymiary budynku nie są zgodne z pozwoleniem na budowę. Wymiary bryły głównej 9,55 m x 10,09 m + wymiar ganku 2,71 m x 2,37 m + wymiar schodów wejściowych 1,77 m x 3,66 m dają powierzchnię zabudowy 109,2604 m², a nie jak w pozwoleniu na budowę 96,2 m². Odwołujący zarzucił błędne obliczenie odległości spornego budynku mieszkalnego od granicy z jego nieruchomością. Wskazał, iż wynosi ona 3,52 m. Wskazał na nierzetelne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i przyjęcie, iż w ścianie, od strony granicy z jego nieruchomością znajdują się cztery otwory okienne, gdy w rzeczywistości znajduje się pięć okien i drzwi balkonowe. Przywołaną na wstępie decyzją, z dnia [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Ł., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazując na zasadność rozstrzygnięcia organ odwoławczy powtórzył, iż sporny budynek mieszkalny wybudowany został na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...], brak jednak w archiwach urzędów, jak też w zbiorach archiwalnych Archiwum Państwowego w P., kopii projektu budowlanego stanowiącego załącznik do tej decyzji. Wskazał na czynności wyjaśniające przeprowadzone w celu ustalenia pełnego i rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Wyjaśnił, iż zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nałożony został na stronę obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Jest to postępowanie naprawcze, a stwierdzone nieprawidłowości stanowią okoliczność o jakiej mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, co w związku z ar. 51 ust. 7 w/w ustawy daje podstawę do ingerencji organów nadzoru budowlanego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył J. B., wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z zaleceniem precyzyjnego określenia odległości, w jakiej usytuowany jest budynek J. J. w stosunku do granicy nieruchomości skarżącego, w dacie budowy tego obiektu. Uzasadniając, strona powtórzyła argumentację odwołania, skupiając się na zarzucie wadliwego określenia przebiegu granicy miedzy nieruchomościami, a w konsekwencji niezgodnego z prawem usytuowania budynku względem tej granicy. W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wskazując na bezzasadność zarzutów skargi, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, niezależnie od podniesionych zarzutów. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, gdyż stwierdził, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji, wbrew zasadzie prawdy obiektywnej, nie ustaliły należycie stanu faktycznego sprawy, a przyjęte ustalenia oparły na niekompletnym materiale dowodowym. Uniemożliwia to ocenę, czy właściwie zastosowano prawo materialne. Jako podstawę prawną rozstrzygnięć, wskazano przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Bowiem organy wywiodły, iż roboty budowlane wykonane na działce [...], a polegające na budowie budynku mieszkalnego w zbliżeniu do granicy z działką o nr [...], bez ściany oddzielenia pożarowego oraz wybiciu otworu okiennego w ścianie budynku mieszkalnego od strony działki [...], w sposób istotny odbiegały od warunków określonych w przepisach. A wobec ustalenia, że roboty te mogły być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, nałożono obowiązek wykonania określonych robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, zakreślając termin ich wykonania. Z dokumentacji zgromadzonej w aktach administracyjnych wynika, że pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego, J. J. otrzymał w 1973 r., decyzją Naczelnika Gminy O. Nr [...]. Z tego okresu pochodzi też umowa nr [...] o wykonanie przez Zespół Pracy Projektowej (k. 107-109 akt administracyjnych). Inwentaryzacja z ekspertyzą techniczną wskazują, że budynek mieszkalny powstał w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...] (k. 129 i 178 akt adm.). Część gospodarcza, dobudowana do budynku mieszkalnego, objęta zaś była pozwoleniem na budowę z dnia [...] (decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w O. Nr [...], k. 152 akt adm.). Z wyjaśnień inwestora wynika natomiast, że budynek mieszkalny został wybudowany przez jego nieżyjących rodziców w 1968 r. i jest użytkowany od 1969 r. Wówczas też powstały wszystkie otwory okienne (k. 69 i 205 akt adm.). Potwierdził te okoliczności świadek S. B. (k. 69v. i 206 akt adm.), który podkreślił ponadto, że przebieg granicy zachodniej (między nieruchomościami J. J. i J. B.), nie zmienił się od czasu wybudowania budynku. Świadkowie P. S. i M. O. podali, "że obiekt został wybudowany w terminach podanych przez J. J., a okna istnieją w budynku w tej samej ilości i w tych samych miejscach od początku istnienia budynku". J. J., w kwestii rozbudowy, oświadczył, iż dokonali tego także jego rodzie, w latach osiemdziesiątych i wówczas w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego, od strony działki S. B., wybity został otwór okienny (k.102 akt adm.). Skarżący podawał zaś, że nowe otwory okienne zostały wybite w marcu 2007 r. (k. 3 akt adm.) Organ tych wszystkich rozbieżności, w materiale dowodowym, nie wyjaśnił i nie wskazał na żadne własne ustalenia w tym zakresie. Niemniej, postanowienie dowodowe z dnia [...], nakładające na J. J. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji budowlanej budynku wraz z rozbudową oraz ekspertyzy technicznej, w zakresie stanu technicznego oraz zgodności budowy z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w dacie budowy, oparł na przepisie art. 56 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Co wskazuje, iż przyjął, że budynek mieszkalny został wybudowany, a następnie rozbudowany, po 1 marca 1975 r. (po dniu wejścia w życie Prawa budowlanego z 1974 r.). Nie pozostał jednak konsekwentny w tych założeniach. Złożone przez inwestora, w wykonaniu postanowienia, dokumenty (inwentaryzacja z ekspertyzą techniczną) wskazywały jedynie, że budynek mieszkalny został wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...], nr [...]. Natomiast organ wydał rozstrzygnięcie naprawcze, nakładając obowiązek wykonania określonych robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Czyli, zdaje się, że przyjął ostatecznie, iż budynek powstał po dniu 1 stycznia 1995 r. Ta zmiana stanowiska organu, nie znajdująca uzasadnienia w przedstawionym materiale dowodowym, ani w treści decyzji, musi prowadzić do konstatacji, iż sprawa nie została należycie wyjaśniona. Organ nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, ani też przyczyn z powodu których, innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Nie wyjaśnił też, dlaczego zastosował przytoczone przepisy prawne (art. 107 § 3 k.p.a.). Zwłaszcza, że w komparycji decyzji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, wskazał art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. A w uzasadnieniu podał, że wykonanie określonych w sentencji robót spowoduje, iż budowa będzie zgodna z art. 78 ust. 9 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dziennik Budownictwa z dnia 19 lipca 1966 r., Nr 10, poz. 44), obowiązującego w dacie budowy budynku oraz art. 235 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Tej niekonsekwencji nie wyjaśnił też organ odwoławczy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, przytoczył jedynie za organem pierwszej instancji rozbieżne oświadczenia inwestora i skarżącego, powtórzył przebieg postępowania i przyjął, powołując się na zeznania świadków, zgłoszonych przez inwestora, że otwory okienne istnieją w budynku mieszkalnym od czasu jego budowy, nie ustalając, kiedy ten budynek powstał. Nie odnosząc się także do ustaleń Powiatowego Inspektora dotyczących czasu powstania budynku gospodarczego, w związku z budową którego, wybito otwór okienny w ścianie budynku mieszkalnego, chociaż zaznaczył, iż wykonano okno w ścianie od strony działki [...]. Wyjaśnienia więc wymaga stan faktyczny, w zakresie ustalenia czasu wykonania robót budowlanych, w sposób odbiegający od warunków określonych w przepisach. Ustalić należy przede wszystkim, kiedy powstał budynek mieszkalny. Czy w latach 1968 – 1969, na które wskazał inwestor i to w warunkach samowoli budowlanej. Wówczas zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 26, poz. 157) i zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. z 1966 r. Nr 10, poz. 44 ze zm.). Czy też wybudowany został na podstawie pozwolenia na budowę, objętego decyzją Naczelnika Gminy O. z dnia [...], Nr [...]. I jeżeli roboty zakończone zostały po 1 marca 1975 r. miarodajne do oceny, jego zgodności z przepisami, będzie Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r.(Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Ewentualnie też, obowiązujące od 1 stycznia1981r. rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.). Nie ma zaś podstaw, w zgromadzonym materiale dowodowym, do wnioskowania, iż wybudowano ten obiekt po 1 stycznia 1995 r., a tylko wówczas uzasadnione byłoby zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. i art. 235 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, po ewentualnym rozważeniu zastosowania rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.). Przepisy te byłyby też właściwe do oceny robót budowlanych, polegających na wykonaniu otworu okiennego w ścianie budynku mieszkalnego, od strony działki nr [...], w sytuacji gdyby ustalono, że te roboty wykonano w związku z rozbudową budynku mieszkalnego, na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...], po 1 stycznia 1995 r., w więc również w marcu 2007 r., jak wskazywał skarżący. W zależności od wyników ustaleń, kiedy wykonano powyższe roboty budowlane, do ich oceny oraz ewentualnego nałożenia obowiązków, zastosowanie znajdą przepisy obowiązujące w czasie ich wykonania. A organ będzie obowiązany do wskazania, jakie to konkretne normy naruszył inwestor i jakie wiążą się z tym naruszeniem konsekwencje prawne. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących przebiegu granicy, między nieruchomościami inwestora i skarżącego, a tym samym odległości budynku mieszkalnego J. J. od granicy działki [...], należącej do J. B., stwierdzić należy, iż wiążące jest w tym względzie, rozgraniczenie dokonane przez Sąd Rejonowy w O., postanowieniem z dnia [...]. Ustalenie przebiegu granicy między działkami [...] a [...] i [...], według aktualnego stanu posiadania, jak to przyjął Sąd, z uwzględnieniem przesłanek faktycznych, które legły u postaw takiego rozstrzygnięcia, a mianowicie faktu, że różnica w przebiegu granicy prawnej i granicy posiadania wynosi 80 cm i taki stan istnieje od 40 lat, a został wyznaczony istniejącym od tego czasu płotem, jest wiążące dla organów administracji, przy ustalaniu dopuszczalnych odległości budynku od granicy działki sąsiedniej. Jednak ocena prawna dopuszczalnych odległości będzie możliwa po określeniu czasu powstania budynku mieszkalnego i obowiązujących wówczas norm prawnych. Przeprowadzając postępowanie wyjaśniające, organ obowiązany będzie zachować gwarancje czynnego udziału strony w postępowaniu. Zgodnie z regulacją art. 79 k.p.a., strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Organ, w kontrolowanym postępowaniu, nie wywiązał się z tego obowiązku. Przeprowadzając dowód z przesłuchania świadków: P. S. i M. O., nie powiadomił, o tych czynnościach, stron. A organ odwoławczy powołując się na te dowody, w motywach swojego rozstrzygnięcia, nie dostrzegł tego uchybienia i nie usunął go. Podczas, gdy skarżący, w toku postępowania podnosił, iż nie zgadza się z treścią tych zeznań, a następnie, dwukrotnie, na piśmie zwracał się do organu o ponowne przeprowadzenie dowodu z przesłuchania tych świadków w jego obecności, po pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (notatka służbowa z dnia 7 maja 2008 r. oraz pisma: z dnia 9 maja 2008 r., k. 90 i z dnia 7 października 2008 r., k. 137 akt adm.). Zachowanie wymagań określonych w art. 79 i 81 k.p.a. jest bezwzględnym obowiązkiem organów administracji państwowej. Uchybienie tym przepisom, w szczególności, jeżeli przeprowadzone bez udziału strony i kwestionowane przez nią dowody stanowiły podstawę rozstrzygnięcia sprawy uznać należy za naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mogące mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie danej sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2006 r., sygn. akt II SOK 375/06, niepubl., dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 321513). Organ administracji ponownie rozpoznając sprawę obowiązany będzie przeprowadzić postępowanie zgodnie z procedurą określoną w Kodeksie postępowania administracyjnego. Przede wszystkim podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.), zbierając i rozpatrując materiał dowodowy tak, aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością (art. 77 k.p.a.), a samo postępowanie administracyjne prowadzić w taki sposób, by pogłębić zaufanie obywateli do organów praworządnego państwa (art. 8 kpa). W szczególności, będzie obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku, na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981/1/45). Uzasadnienie, wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art.11 kpa). Powinno nadto umożliwiać organom nadzoru wyższego stopnia i sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję, a więc motywów rozstrzygnięcia. Dopiero tak przeprowadzone postępowanie administracyjne i dokonane w jego toku ustalenia, mogą być podstawą zastosowania konkretnych przepisów prawa budowlanego i ewentualnie nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych robót budowlanych. Reasumując, w toku kontrolowanego postępowania, organy administracji publicznej pierwszej, jak i drugiej instancji, naruszyły zasady procedury administracyjnej określone w art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 § 1, art. 79, art. 80, art. 81 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygając w oparciu o przepis art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. m.o.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło