II SA/Łd 511/20

WyrokWSA w Łodzi2022-03-24

Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Agata Sobieszek-Krzywicka, Tomasz Porczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, posiadający tytuł prawny do nieruchomości położonych w odległości mniejszej niż 1 km od planowanego przedsięwzięcia, ale nie w odległości 100 m od jego granic, posiadają interes prawny do bycia stroną w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uzasadniający ich legitymację do złożenia odwołania od decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazali, aby na ich nieruchomościach w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostały przekroczone standardy jakości środowiska lub aby wystąpiło znaczące oddziaływanie mogące wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości. Powoływanie się na odległość poniżej 1 km oraz na raport dotyczący innej inwestycji nie stanowiło wystarczającego dowodu na potencjalne oddziaływanie, które musiałoby być indywidualnie wykazane dla konkretnej inwestycji. Brak wykazania interesu prawnego uzasadniał umorzenie postępowania odwoławczego.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi umorzyło postępowanie odwoławcze od decyzji Wójta Gminy P. stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa. Kolegium uznało, że osoby składające odwołanie nie posiadały przymiotu strony, ponieważ ich nieruchomości nie znajdowały się w odległości 100 m od terenu inwestycji ani nie wykazały znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na ich nieruchomości. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 28 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie braku interesu prawnego, oraz art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi P. M., G. U. i M. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia oddala skargę. a.tp., , , Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020r., poz. 256 ze zm.), zwanej k.p.a., i art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 283 ze zm.), zwanej ustawą środowiskową, umorzyło postępowanie odwoławcze od decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] nr [...] stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego P., na działkach nr ew. 108/10, 108/11, 108/13, 108/14 obręb P., gmina P. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, że odwołanie od decyzji organu I instancji złożyli M.K., M.U., P.M., G.U. i A.P. reprezentowani przez radcę prawnego wnosząc o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Odnosząc się do przymiotu strony ww. osób składających odwołanie Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej przez obszar w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć: przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu; działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 74 ust. 3a pkt 1 ustawy środowiskowej, aktualnie stronami postępowania są wszystkie pomioty posiadające prawo rzeczowe do nieruchomości znajdujących się w pasie 100 m od przewidywanego obszaru realizacji przedsięwzięcia, niezależnie od faktu występowania realnych oddziaływań. Odnosząc powyższe do sprawy, Kolegium wyjaśniło, że organ I instancji ustalając w tej sprawie krąg stron postępowania, ograniczył go do właścicieli nieruchomości zlokalizowanych w odległości 100 m od granic terenu inwestycji. Przyjął zatem założenie (dokonane na podstawie zawartych w Karcie informacyjnej obliczeń oddziaływania na poszczególne elementy środowiska), że przewidywany obszar oddziaływania przedsięwzięcia zamyka się w tych ustawowych granicach. Obszar ten został graficznie przedstawiony na mapie zasadniczej z zaznaczonym terenem planowanego przedsięwzięcia oraz zasięgiem jego oddziaływania. Potwierdza to także graficzna interpretacja wyników obliczeń oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia stanowiąca część Karty informacyjnej. Analizując art. 74 ust. 3a pkt 2 i 3 ustawy środowiskowej Kolegium stwierdziło, że za prawnie relewantne dla ustalenia kręgu stron postępowania uznają one tylko oddziaływanie "znaczące", tj. takie, które może prowadzić do przekroczenia na danej nieruchomości standardów jakości środowiska lub do ograniczeń w jej aktualnym zagospodarowaniu. W ocenie zatem Kolegium, na podstawie tych przepisów krąg stron postępowania w sprawie dotyczącej środowiskowych uwarunkowań winien być ustalany w oparciu o potencjalne, negatywne oddziaływanie ("uciążliwości") inwestycji na środowisko, w tym na otaczające ją nieruchomości (poprzez hałas, ryzyko zanieczyszczenia gleby, powietrza lub wód, itd.), nie zaś każde oddziaływanie tego odwołujący się. Na podstawie zgromadzonych w tej sprawie dokumentów, przede wszystkim Karty informacyjnej, która w zakresie przedstawionego oddziaływania na poszczególne elementy środowiska nie została także zakwestionowana przez organ specjalistycznym, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł., Kolegium oceniło, że w przypadku planowanej kopalni rozszerzenie kręgu stron postępowania, wobec definicji strony zawartej w ustawie środowiskowej, nie znajduje uzasadnienia. Nadto Kolegium podkreśliło, że z żadnych dokumentów nie wynika bowiem, że na którejkolwiek z działek w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostaną przekroczone standardy jakości środowiska bądź też wystąpi znaczne oddziaływanie przedsięwzięcia skutkujące wprowadzeniem ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Kolegium wyjaśniło, że z informacji uzyskanych od organu I instancji, a zawartych w piśmie z dnia 24 kwietnia 2020r. wynika, że żadnej z osób odwołujących się nie przysługuje tytuł prawny do nieruchomości zlokalizowanej w odległości 100 m od granic terenu inwestycji. Dodatkowo Kolegium podkreśliło, że odwołujący się wskazali, że nieruchomości do których przysługuje im prawo rzeczowe, a których możliwość zagospodarowania zgodnie z jej przeznaczeniem zostanie znacząco obniżona, położone są poniżej 1 km od miejsca planowanego przedsięwzięcia. Jednakże, jak już wyżej wskazano, żaden z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie potwierdza, ani przekroczenia standardów jakości środowiska, ani ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości należących do odwołujących się. Również twierdzenia odwołania w tym zakresie także nie zostały poparte żadnymi dowodami. W ocenie zatem Kolegium, ustalenie braku interesu prawnego osób wnoszących odwołanie wypełnia przesłankę bezprzedmiotowości postępowania z przyczyn podmiotowych, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., co uzasadnia umorzenie postępowania odwoławczego. Skargę na tę decyzję złożyli P.M., G.U. i M.U., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.: a) art. 28 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że skarżący nie posiadają interesu prawnego w złożeniu środka odwoławczego od decyzji organu I instancji, a co za tym idzie, iż nie posiadają oni legitymacji do jego złożenia oraz statusu stron; b) art. 105 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowe, co zobligowało organ do jego umorzenia; c) art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 85 ust. 2 pkt. 2 ustawy środowiskowej, ponieważ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w rzeczywistości nie wyjaśnił dlaczego nie ma potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko wnioskowanego przedsięwzięcia, i to pomimo wskazania takiej konieczności przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł., bowiem ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż skarżący nie posiadają legitymacji procesowej do bycia stronami w postępowaniu; d) art. 63 ustawy środowiskowej, ponieważ wydając zaskarżoną decyzją organ nie przenalizował wszystkich kryteriów, od których ustawodawca uzależnił stwierdzenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, gdyż ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że skarżący nie posiadają statusu stron w postępowaniu toczącym się przed Wójtem Gminy P. oraz w postępowaniu odwoławczym; e) art. 10 § 1 w zw. z art. 81 oraz art. 8 § 1 k.p.a., ponieważ wydając zaskarżoną decyzję organ nie odniósł się do zarzutu dotyczącego faktu, iż Wójt Gminy P. decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach wydał pierwszego dnia po upływie wyznaczonego przez siebie terminu na wypowiedzenie się stron do materiału dowodowego, tym samym z góry uniemożliwiając sobie zapoznanie się z argumentami przynajmniej niektórych ze stron postępowania, przez co nie zapewnił tym stronom rzeczywistego prawa do czynnego udziału w postępowaniu; f) art. 138 k.p.a., ponieważ organ biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności wskazane w odwołaniu powinien uchylić zaskarżona decyzję i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy lub przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci: a) art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej poprzez bezpodstawne uznanie, że skarżący nie stanowili stron w postępowaniu administracyjnym; b) art. 80 ust. 3 ustawy środowiskowej w zw. § 8 Uchwały nr [...] Rady Gminy P., ponieważ organ nie odniósł się do przytoczonego zarzutu dotyczącego faktu, że planowane przedsięwzięcie jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje, że grunty objęte działkami, na których realizowane ma być przedsięwzięcie, przeznaczone są wyłącznie dla działalności przemysłowej, magazynowej oraz tej z zakresu prowadzenia składów handlu hurtowego, ograniczając się jedynie do stwierdzenia braku legitymacji procesowej skarżących. W oparciu o te zarzuty pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych powiększonych o koszt opłaty skarbowej od każdego pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł każde. Pełnomocnik skarżących odwołując się do orzecznictwa wskazał, że mówiąc o znaczącym oddziaływaniu należy mieć na względzie okoliczność, że może ono wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Podkreślił, że oceniając to czy na danej nieruchomości będzie dochodziło do przedmiotowego oddziaływania należy wziąć pod uwagę nie tyle udowodnienie, że takie oddziaływanie będzie występować, ale sam fakt potencjalnej możliwości wystąpienia takiego oddziaływania. W ocenie pełnomocnika, skarżący jednoznacznie wskazywali, że inwestycja będąca przedmiotem decyzji organu I instancji będzie mogła znacząco oddziaływać na ich nieruchomości. Na dowód tego – zdaniem pełnomocnika skarżących – należy wskazać, że wszyscy skarżący posiadają tytuły prawne do nieruchomości, które znajdują się w okręgu kilometra od miejsca planowanej inwestycji. Skarżący wskazywali również w swoich wypowiedziach do materiału dowodowego, że opierając się na raporcie oddziaływania na środowisko, przygotowanym dla kopalni piasku w nieodległej od miejsca planowanej inwestycji gminie L. -"Raport o oddziaływaniu na środowisko projektowanej kopalni kruszywa naturalnego A gmina L., powiat [...], woj. [...]" - można zauważyć, że już sam poziom hałasu generowanego przez tego typu działalność (wydobycie kruszywa) jest znaczący, na przykład poziom mocy akustycznej źródła dla koparki wynosi 104 dB, zaś dla przesiewacza 95 dB (dla porównania, poziom mocy akustycznej startującego samolotu pasażerskiego, wynosi około 110 dB, a próg bólu u człowieka szacuje się na 90 dB). Dodatkowo hałas będzie powstawał poprzez użycie pojazdów transportowych, które według ww. raportu generują hałas rzędu 86 dB co z całą pewnością oznacza, że uciążliwość prowadzonej działalności będzie wykraczała po za granice działek, na których będzie prowadzona. Mając na uwadze powyższe, trzeba uznać, że prawdopodobieństwo, iż na nieruchomościach do których tytuły prawne posiadają skarżący wystąpi znaczące oddziaływanie jest duże. Zdaniem zatem pełnomocnika skarżących wskazuje to, że skarżący będą stronami w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na mocy art. 74 ust. 3a pkt 3 ustawy środowiskowej. W odpowiedzi na tę skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 4 listopada 2021 r., wobec braku oświadczenia strony skarżącej i uczestników postępowania o możliwościach technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) (dalej: ustawa covidowa). W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 wskazanej ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Jednocześnie należy wskazać, że na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19). W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z 17września 2021 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku w związku z brakiem oświadczenia strony skarżącej i uczestników postępowania o możliwościach technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z 4 listopada 2021 r. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron i uczestników w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji. Przechodząc do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej przywoływanej jako: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, w ramach sprawowanej kontroli sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia. Kontrola legalności dokonywana przez Sąd w rozpoznawanej sprawie odnosiła się do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] ([...]) umarzającej - na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. - postępowanie odwoławcze dotyczące decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego P. I, na działkach nr ew. 108/10, 108/11, 108/13, 108/14 obręb P., gmina P. Ponieważ kwestionowana decyzja, stanowiła orzeczenie formalne, umarzające postępowanie odwoławcze, rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zbadania, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., zasadnie uznało, że odwołującym się nie przysługiwał przymiot strony postępowania. W niniejszej sprawie podstawą określenia stron postępowania jest art. 74 ust. 3a ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2373 z późn. zm.) – dalej przywoływanej jako u.i.o.ś., zgodnie z którym stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się: 1) działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie; 2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska; 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Istotą interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy więc to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Cechami tak rozumianego interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa. W celu wykazania legitymacji procesowej w konkretnym postepowaniu administracyjnym dany podmiot powinien wykazać, że załatwienie sprawy dotyczy bezpośrednio jego sfery prawnej. (wyroki NSA z dnia 17 kwietnia 2014 r., II OSK 86/13, LEX nr 1481954; z dnia 26 stycznia 2018 r., II OSK 897/16, LEX nr 2474958). W niniejszej sprawie za podstawowe kryterium decydujące o uznaniu za stronę postępowania właściciela nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu planowanej inwestycji przyjmuje się stwierdzenie, że na ową nieruchomość rozciąga się oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia. Istotne znaczenie ma bowiem charakter, rozmiar planowanego przedsięwzięcia, a nadto inne czynniki, które mogły wpływać na zakres przestrzenny oddziaływania, w szczególności oddziaływania szkodliwego bądź uciążliwego (wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 listopada 2019 r., IV SA/Po 276/19, LEX nr 2738253). Mówiąc o znaczącym oddziaływaniu, należy mieć na względzie okoliczność, że może ono wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Definicja ta posługuje się więc elementem potencjalności, a co za tym idzie istotna jest okoliczność, że na nieruchomości wystąpi możliwość ograniczenia w jej zagospodarowaniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 tycznia 2020 r., II OSK 3964/19, LEX nr 2775213). W przedmiotowej sprawie organ uznał, iż z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy nie wynika, aby na którejkolwiek z działek w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostały przekroczone standardy jakości środowiska bądź wystąpiło znaczne oddziaływanie przedsięwzięcia skutkujące wprowadzeniem ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Dla uzasadnienia swych twierdzeń organ II instancji powołał się m.in. na ustalenia zawarte w Karcie informacyjnej przedsięwzięcia w zakresie potencjalnego oddziaływania na poszczególne elementy środowiska w tym emisję hałasu (pkt 7.2.1. Karty informacyjnej przedsięwzięcia) oraz emisji do powietrza (pkt 7.2.2. Karty informacyjnej przedsięwzięcia). Wynika z nich, że zaproponowane warunki funkcjonowania przedsięwzięcia gwarantują spełnienie akustycznych standardów jakości środowiska w porze dnia. Przy spełnieniu określonych a Karcie warunków izolinia wartości dopuszczalnej, wymaganej ochroną akustyczną obejmuje tylko i wyłącznie tereny nie podlegające ochronie akustycznej oraz nie nachodzi na najbliżej położoną zabudowę. Odnośnie rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń z pylenia wtórnego oddziaływanie przedsięwzięcia będzie niewielkie i nie będzie obejmować terenów z zabudową (str. 51 Karty). W ramach inwestycji źródłami zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego będą silniki pojazdów oraz 3 koparek i ładowarki/spycharki. W Karcie informacyjnej przedsięwzięcia (str. 50) zwraca się uwagę na bardzo ograniczone oddziaływanie w tym zakresie. Mają to być typowe zanieczyszczenia komunikacyjne, które ze względu na skalę przedsięwzięcia nie będą powodowały przekroczenia standardów środowiska. Skarżący dążąc do wykazania potencjalnego wpływu planowanej inwestycji na nieruchomości, do których posiadają tytuł prawny, odwołali się do kilku faktów. Po pierwsze wskazali, że należące do nich nieruchomości leżą w odległości mniejszej niż 1 km od miejsca planowanego przedsięwzięcia. Jednocześnie jednak nie jest spornym, że żadnemu ze skarżących nie przysługuje tytuł prawny do nieruchomości zlokalizowanej w odległości 100 m od granic terenu inwestycji. Poza kryterium odległości skarżący przywołują "Raport oddziaływania na środowisko projektowanej kopalni kruszywa naturalnego A gmina L., powiat [...], woj. [...]" Strona skarżąca wskazuje na ustalony w tym raporcie poziom mocy akustycznej urządzeń przewidywanych dla kopalni kruszywa A. Na tej podstawie skarżący stawiają zarzut, ze poziom hałasu generowany przez tego typu działalność jest znaczący, a w odległości poniżej 500 m od miejsca planowanych przedsięwzięć znajdują się liczne zabudowania mieszkalne i uciążliwość prac budowlanych oraz wydobywczych wpłynie negatywnie na jakość życia mieszkańców tych zabudowań. Skarżący nie wskazują przy tym, aby posiadali tytuł prawny do przywoływanych w skardze nieruchomości z zabudowaniami mieszkalnymi. W ocenie Sądu tak sformułowane zarzuty nie wskazują, aby na nieruchomościach skarżących w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostały przekroczone standardy jakości środowiska. Nie pozwalają również na ustalenie, że nieruchomości te znajdują się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z ich aktualnym przeznaczeniem. Pomimo, że w myśl art. 74 ust. 3a pkt 3 u.i.o.ś., wystarczające jest potencjalne wprowadzenie ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem, to na podstawie samych gołosłownych twierdzeń skarżących, nie popartych żadnymi dowodami brak jest podstaw do przyjęcia, że takie oddziaływanie rzeczywiście będzie miało miejsce, nawet potencjalnie. W przypadku konkretnej inwestycji wymagane jest bowiem odniesienie się do jej indywidualnych parametrów. Powoływanie się na kwestie odległościowe nie ma większego znaczenia bez konkretnego wykazania, że planowana inwestycja może potencjalnie oddziaływać na nieruchomości skarżących. Takiej mocy nie posiada dowód w postaci Raportu oddziaływania na środowisko projektowanej kopalni kruszywa naturalnego A gmina L., powiat [...], woj. [...]", dotyczący innej inwestycji o innych parametrach. Nie kwestionując twierdzenia skarżących odnośnie potencjalności oddziaływania przedsięwzięcia, Sąd wskazuje na konieczność wykazania interesu prawnego, który jest indywidualny, konkretny, bezpośredni i realny. Skarżący nie wykazali spełnienia powyższych przesłanek. Ustalenie braku interesu prawnego osób wnoszących odwołanie wypełnia przesłankę bezprzedmiotowości postępowania z przyczyn podmiotowych, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., co uzasadnia umorzenie postępowania odwoławczego. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 63, art. 80 ust. 3 art. 85 ust.2 pkt 2 u.i.o.ś. oraz art. 10 §1 w zw. z art. 81 oraz art. 8 §1 k.p.a. wykraczają poza granice przedmiotowej sprawy, która wiąże się wyłącznie z ustaleniem przymiotu strony skarżących. Postępowanie to nie może prowadzić do wzruszenia wyniku zupełnie innego postępowania, a mianowicie postępowania środowiskowego zakończonego decyzją Wójta Gminy P. z dnia [...] nr [...]. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. k.ż.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło