II SA/Łd 524/03

WyrokWSA w Łodzi2004-08-11

Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy eksmisja z lokalu, wykonana w czasie odbywania przez osobę kary pozbawienia wolności, stanowi przesłankę do wymeldowania tej osoby z pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że eksmisja z lokalu, nawet jeśli wykonana w czasie odbywania przez osobę kary pozbawienia wolności, stanowi opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jeśli wynika z przymusowego postępowania egzekucyjnego. Spełnienie tej przesłanki, wraz z utratą uprawnień do przebywania w lokalu, uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. Ś. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Podstawą wymeldowania było opuszczenie lokalu przy ul. A. 40 połączone z eksmisją orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego, która została wykonana w czasie, gdy skarżący odbywał karę pozbawienia wolności. Skarżący kwestionował prawo K. i A. P. do żądania jego wymeldowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. Ś.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 sierpnia 2004 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki /spr./, Sędziowie: NSA Irena Krzemieniewska, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant: referent stażysta Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2004 roku na rozprawie przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi Niny Białowąs ze skargi E. Ś. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania o d d a l a s k a r g ę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. nr 87 z 2001r. poz.960/ oraz art.104 kpa orzekł o wymeldowaniu E. Ś. z pobytu stałego w Ł. przy ul. A. 40. W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. organ gminy wydaje decyzję o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego jeżeli zostanie spełniona przesłanka opuszczenia bez wymeldowania miejsca dotychczasowego pobytu. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego posesja przy ul. A. 40 przeznaczona jest do rozbiórki zaś w dniu 27 września 2002r. wykonana została eksmisja E. Ś. , który wiedział o toczącym się postępowaniu. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Od wymienionej decyzji odwołanie złożył E. Ś. podnosząc, iż jest ona krzywdząca zaś K. i A. P. nie mają prawa żądać jego wymeldowania. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. nr 87 z 2001r. poz.960/ oraz art.138 § 1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż po wydaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. do wymeldowania konieczne jest spełnienie jedynie przesłanki opuszczenia lokalu przez konkretna osobę. Przesłanka ta została spełniona w rozpoznawanej sprawie. E. Ś. przebywa obecnie w zakładzie karnym. Wyrokiem z dnia [...] Sąd Rejonowy w Ł. orzekł eksmisję E. Ś. i wyrok ten został wykonany w dniu 27 września 2002r. przez komornika sądowego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż dobrowolnym opuszczeniem lokalu jest opuszczenie lokalu w wyniku przymusowej eksmisji i sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. Na wymienioną decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył E. Ś. . W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż K. i A. P. nie mieli prawa do jego wymeldowania. W konkluzji skarżący wnosił o ponowne rozpoznanie jego sprawy. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga E. Ś. nie jest zasadna. Należy zaznaczyć, iż z dniem 1 stycznia 2004r., na podstawie art.1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1271/ weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/. Zgodnie z treścią art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga E. Ś. została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tego dnia postępowanie nie zostało zakończone. Skarga ta winna więc zostać rozpoznana na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa [...] ego. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawą prawną rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych/Dz.U. nr 32 z 1984r. poz.174 z późn. zm./. Zgodnie z treścią art.15 ust.2 wymienionej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art.9 ust.2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Z wymienionego przepisu wynika, iż do wymeldowania danej osoby konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek a mianowicie: utrata uprawnień do przebywania w lokalu oraz opuszczenie bez wymeldowania dotychczasowego miejsca pobytu. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego skarżący utracił uprawnienia do przebywania w lokalu przy ul. A. 40. Wyrokiem z dnia [...] Sąd Rejonowy w Ł. nakazał bowiem eksmisję E. Ś. ze spornego lokalu. Wyrok ten jest prawomocny a więc skarżący został pozbawiony prawa do przebywania w spornym lokalu. Organy administracji słusznie uznały, iż E. Ś. opuścił sporny lokal w znaczeniu o którym mowa w art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Przez opuszczenie lokalu należy rozumieć opuszczenie przez konkretną osobę miejsca w którym znajduje się jej centrum życiowe a więc w którym skoncentrowane są jej sprawy życiowe, osobiste i majątkowe. Opuszczenie takie może również nastąpić na podstawie sądowego tytułu wykonawczego nakazującego opróżnienie lokalu. Wykonanie takiego wyroku może nastąpić wskutek dobrowolnego opuszczenia lokalu przez dłużnika bądź zmuszenia go do tego w wyniku czynności egzekucyjnych. Wymuszenie opuszczenia lokalu w wyniku postępowania egzekucyjnego polega na usunięciu dłużnika z lokalu wraz z zajmowanymi przez niego rzeczami. Zmuszenie konkretnej osoby do opuszczenia lokalu wskutek czynności egzekucyjnych traktowane jest jako jego opuszczenie w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 kwietnia 1985r. w sprawie S.A./Po 1137/84 /nie publikowany/, z dnia 2 kwietnia 1996r. w sprawie S.A./Wr 2167/95 /nie publikowany/ i z dnia 7 marca 1997r. w sprawie II S.A./Wr 519/96 /nie publikowany/. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych wyrokach. W rozpoznawanej sprawie skarżący został zmuszony do opuszczenia lokalu przy ul.A. 40. W dniu 27 września 2002r. komornik Sądu Rejonowego w Ł. wykonał bowiem wyrok orzekający eksmisję E. Ś. . Skoro zatem wyrok ten został wykonany to tym samym skarżący został zmuszony do opuszczenia spornego lokalu. Oznacza to, iż doszło do opuszczenia przez niego tego lokalu w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Faktem jest, iż E. Ś. nie był obecny przy wykonaniu wyroku eksmisyjnego. W okresie od 23 lutego 1998r. do 5 marca 2004r. odbywał on bowiem karę pozbawienia wolności. Pobyt skarżącego w zakładzie karnym nie stanowił jednak przeszkody do wykonania wyroku orzekającego eksmisję. Wierzyciel mógł żądać wykonania takiego wyroku nawet wówczas gdy dłużnik odbywał karę pozbawienia wolności. Organy administracji obu instancji trafnie uznały, iż wykonanie wyroku z dnia [...] w drodze postępowania egzekucyjnego jest opuszczeniem lokalu przez skarżącego w znaczeniu o którym mowa w art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Należy zaznaczyć, iż pobyt w zakładzie karnym może stanowić przeszkodę w wymeldowaniu z miejsca stałego pobytu tylko wówczas gdy opuszczenie lokalu pozostaje w związku przyczynowym z przebywaniem w zakładzie karnym. Inaczej mówiąc nie można wydać decyzji o wymeldowaniu w sytuacji gdy nieprzebywanie w lokalu zostało spowodowane koniecznością odbywania kary pozbawienia wolności. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 kwietnia 1987r. w sprawie III S.A. 1281/86 /niepublikowany/ i z dnia 29 stycznia 1988r. w sprawie III S.A. 202/87 /niepublikowany/. Poglądy wyrażone w wymienionych wyrokach nie mają jednak zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Poglądy te zostały bowiem wyrażone na tle odmiennych stanów faktycznych w sytuacji gdy w czasie pobytu w zakładzie karnym nie był wykonywany wyrok orzekający eksmisję. W rozpoznawanej sprawie natomiast w czasie odbywania przez skarżącego kary pozbawienia wolności wykonany został wyrok orzekający eksmisję E. Ś. . Skarżący został zatem zmuszony do opuszczenia lokalu w wyniku postępowania egzekucyjnego i poglądy wyrażone w wyrokach z dnia 7 kwietnia 1987r. i 29 stycznia 1988r. nie dotyczą stanu faktycznego jaki został ustalony w niniejszej sprawie. Reasumując sąd uznał, iż skarga E. Ś. nie jest zasadna. Skarżący utracił uprawnienia do przebywania w spornym lokalu i został zmuszony do jego opuszczenia w drodze postępowania egzekucyjnego. Spełnione zatem zostały przesłanki do jego wymeldowania określone w art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę E. Ś.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło