II SA/Łd 526/18
PostanowienieWSA w Łodzi2018-10-30
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Jolanta Rosińska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczność, że sędzia wyraził wcześniej pogląd prawny w innej sprawie, który jest niekorzystny dla strony, stanowi podstawę do jego wyłączenia od orzekania w kolejnej sprawie, w której występuje podobny problem prawny?Ratio decidendi
Okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny, który jest dla strony niekorzystny, lub że wydaje rozstrzygnięcia odmienne od oczekiwań strony, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Właściwą drogą do kwestionowania określonych poglądów prawnych wyrażanych przez składy sądów administracyjnych jest kontrola instancyjna, a nie instytucja wyłączenia sędziego.Stan faktyczny
Pełnomocnik Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej "A" złożył wniosek o wyłączenie Sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej od orzekania w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki budynku garażowego. Jako podstawę wniosku wskazał fakt, że Sędzia brała udział w wydaniu wyroków w innych sprawach dotyczących tej samej spółdzielni, w których wyrażono pogląd prawny, że inwestor nie może rozpocząć robót budowlanych do czasu, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę stanie się ostateczna. Pełnomocnik uznał, że istnieje wątpliwość co do bezstronności sędziego.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie Sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej od orzekania w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 30 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej "A" z siedzibą w S. o wyłączenie Sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 526/18 ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej "A" z siedzibą w S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku garażowego postanawia: oddalić wniosek. Lp/
Pismem z 1 października 2018 r. pełnomocnik Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej "A" w S., na podstawie art. 20 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – zwanej dalej: "p.p.s.a." – wniósł o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie Sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej podnosząc, że ww. Sędzia brała udział w wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyroków w sprawach o sygn. akt II SA/Łd 472/17 i II SA/Łd 473/17, w związku z wniesieniem skargi na postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczące wstrzymania robót budowlanych, wszczęcia postępowania naprawczego na podstawie art. 50 ustawy Prawo budowlane oraz uchylenia tychże postanowień. W powołanych wyrokach wskazano zapatrywanie, że Sąd opowiada się za poglądem, gdzie w sytuacji wydania decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, inwestor nie może rozpocząć robót do czasu, kiedy decyzja ta nie stanie się ostateczna.
Ponieważ w niniejszej sprawie w dalszym ciągu rozstrzygana jest kwestia legalności przeprowadzonej budowy oraz treści przepisów, które winny być stosowane, pełnomocnik skarżącej stwierdził, że istnieje uzasadniona wątpliwość, czy wskazana wyżej Sędzia pozostanie bezstronna, skoro wyraziła już zapatrywanie co do kierunku, w którym sprawa winna zostać rozstrzygnięta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 p.p.s.a.). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 p.p.s.a.).
Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 20 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy.
Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej wskazanych w ustawie (art. 18 § 1 pkt 6-7 p.p.s.a.) związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy.
Motywy przedstawione w rozpatrywanym wniosku, nie uzasadniają konieczności wyłączenia Sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej od rozpoznawania przedmiotowej sprawy.
W orzecznictwie sądowym ugruntowany jego pogląd, że okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny, w ocenie skarżącego, dla niego niekorzystny, oraz że wydaje odmienne od jego oczekiwań rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. (por. postanowienia NSA z 13 lutego 2014 r., sygn. akt II OZ 149/14; z 16 stycznia 2013 r., sygn. akt II OZ 1174/12; z 22 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 185/11 – orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W postanowieniu z 16 listopada 2010 r., sygn. akt II GZ 339/09, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Przyjęcie, że sędzia podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy tylko dlatego, że dokonał oceny prawnej w innych przedmiotowo sprawach - nawet między tymi samymi stronami postępowania – jest naruszeniem zasady niezawisłości sędziowskiej, gdyż z istoty sądowego rozstrzygania spraw wynika, że przynajmniej dla jednej ze stron postępowania określone orzeczenie sądowe lub wyrażony w nim pogląd jest niekorzystny (...)". Sąd ten stwierdził również, że w przeciwnym razie niezadowolona z rozstrzygnięcia strona byłaby uprawniona do żądania wyłączenia sędziów, którzy je podjęli, od rozpoznania każdej kolejnej sprawy, w której występowałby ten sam lub zbliżony problem prawny. Okoliczność orzekania wnioskowanych do wyłączenia sędziów w innej sprawie ze skargi skarżącego byłaby przesłanką ich wyłączenia jedynie w przypadkach określonych w art. 18 § 1 pkt 6, pkt 6a i pkt 7 p.p.s.a. i art. 18 § 3 p.p.s.a. Natomiast dla kwestionowania określonych poglądów prawnych wyrażanych w toku sądowej kontroli działalności administracji publicznej przez poszczególne składy sądów administracyjnych właściwa jest kontrola instancyjna, a nie instytucja wyłączenia sędziego – orzeczenie dostępne jw.
Zgodnie z art. 22 § 1 p.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Sędzia wymieniona we wniosku o wyłączenie złożyła oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia jej od rozpoznawania sprawy skarżącego. Prawdziwość tych oświadczeń nie budzi wątpliwości.
Reasumując, podniesione przez pełnomocnika skarżącej okoliczności nie świadczą o spełnieniu którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a.
Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 22 § 1 i 2 w zw. z art. 18 § 1 i art. 19 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
Lp/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło