II SA/Łd 526/24

Dnia 24 września 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 września 2024 roku sprawy ze skargi S.G. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 27 maja 2024 roku nr 89/2024 znak: WOP.7721.110.2024.ATK w przedmiocie stwierdzenia wniesienia z uchybieniem terminu odwołania od decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczo – garażowego oddala skargę. Zaskarżonym do tutejszego Sądu postanowieniem z dnia 27 maja 2024 r. nr 89/2024 Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi stwierdził, że odwołanie od decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a. Jak wynika z akt sprawy przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Radomsku toczyło się, wszczęte w dniu 17 stycznia 2022 r. postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności budynku gospodarczo-garażowego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obr. [...], gmina G. oraz bezpośrednio przy nieruchomości o nr ewid. gr. [...]. Postanowieniem z dnia 30 marca 2022 r. nr 13/2022 organ stopnia powiatowego wstrzymał S. G. budowę budynku gospodarczo-garażowego o powierzchni zabudowy 63,36 m2 zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację. Przy piśmie z dnia 4 maja 2022 r. inwestor złożył wniosek o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomsku przeszedł do dalszego etapu procedury legalizacyjnej i w dniu 12 maja 2022 r. postanowieniem nr 12/2022 nałożył na S. G. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 31 marca 2023 r.: zaświadczenia Wójta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej, trzech egzemplarzy projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dwóch egzemplarzy projektu technicznego dotyczącego legalności budowy budynku gospodarczo-garażowego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obr. [...], m. [...], gm. G.. Następnie pismem z dnia 17 kwietnia 2023 r. organ stopnia powiatowego poinformował o możliwości zapoznania się zebranym materiałem dowodowym w sprawie, zaś w dniu 30 maja 2023 r. wydał decyzję nr 46/2023 nakazującą S. G. rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obr. [...], m. [...], gm. G.. Następnie pismem z dnia 6 października 2023 r. organ I instancji zawiadomił o planowanej na dzień 7 listopada 2023 r. kontroli wykonania obowiązku. W dniu 26 października 2023 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku wpłynęło pismo S. G. informujące o niedokonaniu przez zobowiązanego orzeczonej rozbiórki spornego obiektu z uwagi na zły stan zdrowia wraz z prośbą o odroczenie terminu rozbiórki. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 12 marca 2024 r. organ stopnia powiatowego poinformował, iż wobec nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów legalizacyjnych przez S. G., organ ten, będąc związany dyspozycją art. 49e Prawa budowlanego, nie ma możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki. W dniu 11 kwietnia 2024 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowej nieruchomości, w wyniku których stwierdzono, że przedmiotowy budynek nie został rozebrany, a tym samym nie wykonano decyzji nr 46/2023 z dnia 30 maja 2023 r. Przy piśmie z dnia 24 kwietnia 2024 r. S. G. wniósł odwołanie od ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku z dnia 30 maja 2023 r. nr 46/2023 oraz o umożliwienie jego zalegalizowania. Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia 27 maja 2024 r. nr 89/2024 Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi stwierdził, że odwołanie od decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że stosownie do normy art. 127 § 1 K.p.a. i art. 129 § 1 K.p.a. w zw. z art. 49e pkt 1 ustawy Prawo budowlane stronom przysługiwało prawo wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji za pośrednictwem organu, który je wydał, w terminie 14 dni od dnia doręczenia, o czym strony zostały prawidłowo pouczone. W aktach sprawy przekazanych przez organ stopnia powiatowego znajduje się potwierdzenie odbioru decyzji z dnia 30 maja 2023 r. nr 46/2023 adresowanej do S. G., odebrane w dniu 5 czerwca 2023 r. przez adresata. Termin do wniesienia odwołania od decyzji rozpoczął bieg w dniu 6 czerwca 2023 r. i upłynął w dniu 19 czerwca 2023 r. Dzień ten nie przypadał w sobotę, ani też nie był ustawowo wolny od pracy. Oznacza to, że odwołanie nadane w dniu 26 kwietnia 2024 r. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego mocą art. 129 § 2 K.p.a. Zgodnie natomiast z treścią art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę osoby zainteresowanej, jeżeli spełnione są łącznie trzy przesłanki, tj. jeżeli zainteresowany: uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, wniesie prośbę o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełni wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której termin był ustanowiony. Organ zaznaczył, że w analizowanej sprawie nie wniesiono o przywrócenie uchybionego terminu wraz z odwołaniem od decyzji organu pierwszej instancji, natomiast przepisy procedury administracyjnej nie przewidują możliwości działania organu z urzędu w tym przedmiocie. W tej sytuacji organ stwierdził, że odwołanie od decyzji z dnia 30 maja 2023 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego normą art. 129 § 2 K.p.a. Wobec faktu, iż decyzja jest ostateczna w administracyjnym toku instancji, jej wzruszenie jest możliwe jedynie w nadzwyczajnym trybie administracyjnym. Odnosząc się zaś do argumentów strony w złożonym odwołaniu, organ wskazał, iż zgodnie z art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie. Sytuacja, której inwestor nie wypełnia nałożonego na niego obowiązku dostarczenia wskazanych przez organ nadzoru budowlanego dokumentów, uniemożliwia zalegalizowanie obiektu. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł S. G.. Skarżący wyjaśnił, że organ II instancji posiada wszystkie jego wyjaśnienia w sprawie. Zwrócił się z prośbą o przywrócenie możliwości zalegalizowania obiektu. Skarżący wyjaśnił, że garaż został wybudowany na miejscu zawalonej obory o takich samych parametrach w 2002 r., tylko z płyt ogrodzeniowych, bez fundamentów, z dachem jednospadowym na jego stronę. W czasie nałożonego obowiązku chorował na Covid i nie mógł dochować terminu. W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu administracji (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). Sprawa niniejsza została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem sądowej kontroli w ramach niniejszego postępowania jest postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi stwierdzające, że odwołanie S. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a. Warto w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Analizując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazać należy, iż stosownie do art. 129 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję - w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z przywołanego przepisu wynika, że warunkiem rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania jest skuteczne doręczenie decyzji stronie. Z drugiej strony, uchybienie terminu do wniesienia odwołania musi być jednoznaczne i mieć pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że o uchybieniu terminu można mówić tylko wtedy, gdy termin rozpoczął swój bieg na skutek prawidłowego doręczenia pisma adresatowi (por. wyrok NSA z dnia 30 września 1998 r. sygn. I SA 1495/97; lex nr 45704, wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2007 r. sygn. I SA/Wa 18/07, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z kolei z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wedle art. 57 § 1 K.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania – jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Złożenie odwołania po terminie powodować może różne skutki procesowe w zależności od tego czy odwołujący się złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 i 2 K.p.a.) czy też z prośbą taką nie wystąpił. Jeżeli wraz z odwołaniem strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu to wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany w pierwszej kolejności wniosek ten rozpoznać, a następnie w zależności od oceny okoliczności i przyczyn wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia, bądź to wydać postanowienie, w którym stwierdzi, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, bądź też, także w drodze postanowienia, przywrócić termin do złożenia odwołania i rozpoznać sprawę merytorycznie. Jeśli natomiast wnoszący odwołanie nie wystąpił jednocześnie z prośbą o przywrócenie terminu do jego złożenia, wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (art. 134 K.p.a.). Należy ponadto dodać, że w myśl art. 58 § 2 i 3 K.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, natomiast przywrócenie terminu do złożenia wskazanej wyżej prośby jest niedopuszczalne. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy doręczenie skarżącemu decyzji z dnia 30 maja 2023 r. nastąpiło niewątpliwie w dniu 5 czerwca 2023 r., o czym świadczy własnoręczny podpis skarżącego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru korespondencji. Skarżący w końcowej treści decyzji został prawidłowo pouczony o sposobie i terminie do wniesienia odwołania. Przedstawiony materiał dowodowy nie budzi wątpliwości i pozwala uznać, że doręczenie decyzji było skuteczne. Skarżący również tej okoliczności nie kwestionuje. Wobec tego uznać należy, że termin do wniesienia odwołania od decyzji upłynął skarżącemu w dniu 19 czerwca 2023 r. (poniedziałek). W konsekwencji odwołanie nadane przez skarżącego za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 26 kwietnia 2024 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a. (z niemalże rocznym opóźnieniem), co czyniło jego odwołanie bezskutecznym. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie stwierdzenia tej okoliczności organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 134 K.p.a. Treść powołanego przepisu jest bowiem bezwzględnie obowiązującą normą prawną. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu drugoinstancyjnym rozstrzygnięcia ostatecznego, takiego, które korzysta z ochrony trwałości. W świetle bezspornych okoliczności niniejszej sprawy podkreślenia zatem wymaga, że organ nie miał innej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Argumenty dotyczące prawidłowości wydanej decyzji nie mogą natomiast odnieść skutku w niniejszym postępowaniu. Organ, do którego wpływa odwołanie, zobowiązany jest bowiem w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność odwołania oraz stwierdzić, czy nie nastąpiło uchybienie terminu do złożenia środka zaskarżenia. W sytuacji, gdy zostało stwierdzone, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, a strona nie złożyła prośby o jego przywrócenie (tak jak w niniejszej sprawie), organ nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 K.p.a., co też prawidłowo uczynił w niniejszej sprawie Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi. Zaskarżone do sądu postanowienie uznać należy tym samym za prawidłowe, z tej też przyczyny nie wymaga ono wyeliminowania z obrotu prawnego. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Sąd nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu jako niezasadnej. ds