II SA/Łd 53/06

Dnia 25 kwietnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant asystent sędziego Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2006 roku sprawy ze skargi M. O. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokat J. W. kwotę 240,- zł (dwieście czterdzieści) wraz z należnym od tej kwoty podatkiem VAT tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu i nakazuje wypłatę powyższej kwoty z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokat J. W. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy A 25. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) przyznał M. O. uprawienie do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej na terytorium III Rzeszy (art. 2 pkt 2 lit. a ustawy) w maksymalnym wymiarze określonym w art. 3 ust. 1 wskazanej ustawy. Decyzja ta została doręczona stronie 29 sierpnia 2005r. W dniu 13 września 2005r. M. O. zwróciła się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o przyznanie jej świadczenia pieniężnego od roku 2001 oraz przyznanie "dodatku ryczałtu energetycznego", gdyż z uwagi na konieczność poszukiwania do 2001r. dokumentów decyzja jest dla niej krzywdząca. Do wniosku załączyła dokumenty świadczące o znacznym stopniu upośledzenia słuchu oraz leczeniu się od wielu lat z powodu miażdżycy, nadciśnienia tętniczego i choroby zwyrodnieniowej. Postanowieniem z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 4 ust. 1 i 2 wskazanej wyżej ustawy o świadczeniu pieniężnym (...) stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uzasadniając postanowienie organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 129 § 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy należy wnieść w terminie 14 dni od doręczenia decyzji. Kierownik Urzędu podniósł także, iż decyzja z dnia [...] wraz z pouczeniem o możliwości i terminie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, doręczona została stronie w dniu 29 sierpnia 2005r. W tej sytuacji, ponieważ wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony w dniu 13 września 2005r., a więc po terminie, należało orzec jak w rozstrzygnięciu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. O. ponownie stwierdziła, iż od wielu lat starała się o przyznanie świadczenia pieniężnego, w związku z czym wniosła o jego przyznanie również za okres wcześniejszy (od daty wystawienia dokumentu potwierdzającego pobyt na robotach przymusowych na terenie Austrii). Poinformowała ponadto, że w czasie wojny uległa wypadkowi w Austrii, w wyniku którego straciła słuch. Wyjaśniła następnie, iż będąc osobą chorą wydaje duże kwoty pieniędzy na leki i leczenie. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, wywodząc, jak w treści postanowienia. Postanowieniem WSA z dnia 14 lutego 2006r. wydanym w niniejszej sprawie przyznano M. O. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 22 marca 2006r. pełnomocnik skarżącej z urzędu, adwokat J. W., złożyła pismo procesowe, w którym poparła skargę wniesioną przez M. O. Podniosła ponadto, iż jednodniowe uchybienie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynikało z błędnego wyliczenia terminu, bowiem skarżąca omyłkowo przyjęła, że miesiąc sierpień ma 30 a nie 31 dni. Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku wnioskowała ponadto o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego i oświadczyła, iż nie otrzymała na ich poczet żadnej kwoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego aktu prawnego, tj. jego zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżone postanowienie jest zgodne z przepisami prawa i dlatego też skargę oddalił. Odwołanie jest instytucją procesową tworzącą możliwość prawną określonym, uprawnionym podmiotom zaskarżenia decyzji administracyjnej. Jest ona uregulowana w przepisach art. 127 i nast. Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie odwoławcze uruchamia czynność procesowa, jaką jest wniesienie odwołania. Aby wywołała ona skutek prawny, musi spełniać określone wymogi co do formy, treści, terminu i trybu jej dokonania. Stosownie do treści art. 129 § 2 kpa – odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia. W myśl art. 127 § 3 kpa - od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, przy czym skarżąca o trybie i terminie złożenia od decyzji środka zaskarżenia została prawidłowo poinformowana treścią decyzji. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż decyzję organu z dnia [...] M. O. otrzymała w dniu 29 sierpnia 2005r., co wynika z dowodu potwierdzającego odbiór przesyłki, załączonego do akt administracyjnych. W tej sytuacji termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał z dniem 12 września 2005r. ( poniedziałek ), natomiast wniosek został złożony z uchybieniem tego terminu, bo w dniu 13 września 2005r., która to data wynika ze stempla urzędu pocztowego, w którym przesyłka została nadana. Należy przy tym podkreślić, iż w tymże środku zaskarżenia nie był zawarty wniosek o przywrócenie uchybionego terminu ( art. 58 § 1 i 2 kpa ). Uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić je w drodze postanowienia. Wynika to z treści art. 134 kpa, a także z ugruntowanego na tym tle orzecznictwa. Stwierdzenie uchybienia terminu przewidzianego we wskazanym wyżej przepisie nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż uchybienie jest okolicznością obiektywną. Organ nie ma innej możliwości, jak wydanie postanowienia w oparciu o ten przepis ( por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 marca 1997r. sygn. SA/Łd 2990/95, z dnia 29 stycznia 1997r. sygn. SA/Gd 1482/96, z dnia 15 listopada 1995 sygn. SA/Ka 2111/94, z dnia 18 października 1995r. sygn. SA/Gd 2865/94 opublikowane: M.Jaśkowska i A.Wróbel – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. Kantor Zakamycze 2000, str. 728-9 ). Tak więc Sąd stwierdza, że zaskarżone przez M. O. postanowienie z dnia [...] jest zgodne z prawem. Dlatego też skarga - bez potrzeby rozważania zarzutów merytorycznych - została oddalona na podstawie art. 151 wskazanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielnej przez adwokata ustanowionego z urzędu orzeczono w oparciu o § 19 pkt 1 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 c oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).