II SA/Łd 530/10

Dnia 31 sierpnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2010 roku sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] roku, Nr [...] (znak: [...]), po rozpatrzeniu zażalenia Z. K. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] roku, Nr [...] (znak: [...]) o odrzuceniu zarzutów wniesionych na prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] (znak: [...]) nakazał H. Ś. i Z. K. wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. Ż. Nr [...] w Ł. wraz z obowiązkiem zabezpieczenia tego budynku przed dostępem osób postronnych i umieszczeniem w widocznym miejscu na wejściu do budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakazie wstępu. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W dniu 23 lipca 2008 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystosował do strony upomnienie informując, iż jeżeli obowiązek wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego nie zostanie wykonany w terminie 7 dni, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. Dnia 12 lutego 2009 roku organ skierował do Z. K. i H. Ś. tytuły wykonawcze pouczając o prawie złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Z. K. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego żądając umorzenia tegoż postępowania. Zdaniem strony wykonanie obowiązku nie jest możliwe, gdyż w budynku znajdują się osoby, które zajmują lokale bez tytułu prawnego. Umowy najmu zostały im wypowiedziane, jednakże pomimo licznych wezwań do opuszczenia lokalu nadal tam zamieszkują. Ponadto, gmina winna zapewnić tym osobom lokale socjalne, czego nie czyni z uwagi na brak takowych lokali. W ocenie strony, do momentu kiedy gmina nie dostarczy lokali socjalnych, obowiązek wyłączenia budynku z użytku nie jest możliwy do wykonania. Brak wykonalności obowiązku, na podstawie art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podlega kontroli organu egzekucyjnego w ramach rozpatrywanych zarzutów. Postanowieniem z dnia [...] roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odrzucił zarzuty wniesione przez Z. K. W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, iż przeprowadzone w dniu 16 stycznia 2009 roku oględziny wykazały, że obowiązek wyłączenia budynku z użytku nie został wykonany. Okoliczność ta była podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego przeciwko współwłaścicielkom obiektu. Ustosunkowując się do treści zarzutów organ wyjaśnił, że nie można uznać za niewykonalny obowiązek wyłączenia budynku z użytku z uwagi na brak dostarczenia przez gminę lokali socjalnych dla mieszkańców tego budynku. W zażaleniu na powyższe postanowienie Z. K. zarzucając naruszenie art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, iż decyzja jest wykonalna wbrew dowodom i twierdzeniom strony, wniosła o uchylenie postanowienia I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Strona w uzasadnieniu zażalenia powołując się na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2007 roku (II OSK 1083/06) wywodziła, że zaniechanie dostarczenia przez gminę lokali socjalnych dla osób eksmitowanych z budynku, stanowi niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, która wyłącza możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Do momentu kiedy lokale nie zostaną dostarczone, obowiązek nie jest wykonalny. Po rozpoznaniu zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] roku utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji. W motywach organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że niewykonalność obowiązku może następować z przyczyn prawnych i faktycznych. Obowiązek jest niewykonany z przyczyn faktycznych jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji. Względy ekonomiczne i finansowe nie uzasadniają twierdzenia o niewykonalności obowiązku, choćby go w znacznym stopniu utrudniały. Prawna niewykonalność obowiązku zachodzi gdy decyzja jest sprzeczna z obowiązującym porządkiem prawnym. W stanie faktycznym sprawy, zdaniem organu, nie zachodzi żadna postać niewykonalności obowiązku wyłączenia budynku z użytkowania. Stroną postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego w przedmiocie stanu technicznego budynku są wyłącznie właściciele lub zarządcy budynku. Stroną takiego postępowania nie jest gmina. Tym samym organ nie podzielił poglądu, iż niewywiązanie się przez podmiot trzeci (gminę) z obowiązku zapewnienia lokali socjalnych, prowadzi do niewykonalności decyzji o wyłączeniu budynku z użytku. W skardze na powyższe postanowienie Z. K. wniosła o jego uchylenie. W uzasadnieniu strona ponownie wyjaśniła, że w kamienicy zamieszkują osoby, które zajmują lokale bez tytułu prawnego (umowy najmu zostały wypowiedziane), zatem jedyną możliwością wykwaterowania tych osób jest wytoczenie przeciwko nim powództw o eksmisję. Proces taki jest długotrwały. Przede wszystkim jednak gmina powinna tym osobom zapewnić lokale socjalne. Ponownie powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2007 roku strona wywodziła, że brak zapewnienia lokali socjalnych przez gminę stanowi o niewykonalności obowiązku w rozumieniu art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. W ocenie sądu, organy prowadzące postępowanie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych postanowień. Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu było postanowienie o odrzuceniu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu wykonania obowiązku wyłączenia budynku z użytkowania. Obowiązek wyłączenia z użytkowania obiektu wynika z ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 roku Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 2 § 1 pkt 10 i art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucję administracyjną stosuje się m. in. do obowiązków o charakterze niepieniężnym, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień odpowiednich organów. Egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Przy czym, postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia (art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Organ egzekucyjny, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego (art. 32 tejże ustawy). Z poczynionych przez organy egzekucyjne ustaleń bezsprzecznie wynika, że obowiązek wyłączenia budynku użytku, nie został wykonany. Fakt ten nie jest również kwestionowany przez stronę skarżącą. W takiej sytuacji organ I instancji wystosował do strony upomnienie wraz z wezwaniem do wykonania obowiązku i zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Pomimo upomnienia, obowiązek nadal nie został wykonany. W tej sytuacji organ I instancji skierował do strony tytuł egzekucyjny oraz postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Strona skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z treścią art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Zgodnie z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2007 roku (I OSK 522/07, LEX Nr 374393), to na osobie, do której skierowano tytuł wykonawczy, spoczywa obowiązek wskazania, na której z okoliczności wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, opiera swój zarzut. W trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany kwestionując prowadzenie tego postępowania, może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. np. wyroki NSA z dnia 27 października 1999 roku, IV SA 1104/96, Lex Nr 47780 oraz z dnia 20 września 1995 roku, SA/Lu 2104/94, LEX Nr 26956). Strona skarżąca jako podstawę zarzutu, w toku postępowania egzekucyjnego wskazywała na niemożliwość wykonania obowiązku z uwagi na to, że w budynku zamieszkują osoby, którym gmina zobowiązana jest dostarczyć lokale socjalne. Zdaniem Sądu, zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Podmiotem zobowiązanym do wykonania obowiązku jest strona skarżąca. Zgodnie z treścią art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązanym jest bowiem osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Skoro podmiotem zobowiązanym do wykonania obowiązku jest strona skarżąca i tylko ten podmiot może być stroną postępowania egzekucyjnego, to tylko na ten podmiot mogą być w jego toku nałożone obowiązki. Zdaniem składu orzekającego niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym w rozumieniu art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to niemożliwość realizacji obowiązku, podjęcia stosownego działania. O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można bowiem mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność danego obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Obowiązek jest niemożliwy do wykonania przy uwzględnieniu osiągnięć wiedzy i techniki. Natomiast trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku. Względy techniczne i ekonomiczne, utrudniające wykonanie decyzji, nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji. Innymi słowy, wszelkie utrudnienia ze strony adresatów decyzji, czy innych osób zainteresowanych w wykonaniu obowiązku nie przesądzają o niewykonalności. Niewątpliwie, strona skarżąca w stanie faktycznym sprawy ma pewne utrudnienia w wykonaniu obowiązku tym niemniej nie można mówić o tym, że ostateczna decyzja jest niewykonalna. Strona skarżąca, w toku postępowania przed organami, jak i w treści skargi powoływała się na orzeczenia sądów administracyjnych potwierdzające jej twierdzenia. Niemniej jednak skład orzekający w niniejszej sprawie, z przyczyn podanych powyżej, nie podziela tych poglądów. Zacytowane orzeczenia nie są wiążące w niniejszej sprawie ani dla organów egzekucyjnych, ani dla Sądu. Konkludując, strona zobowiązana do wykonania obowiązku nie wykazała niemożliwości wyłączenia budynku z użytkowania, w szczególności, że nie może dostarczyć lokatorom budynku pomieszczeń, z których mogłyby one zamieszkiwać. To, że gmina nie wykonuje obowiązku dostarczenia lokali zamiennych nie czyni niewykonalnym obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji organów nadzoru budowlanego. Z uwagi na powyższe Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi. K.O.