II SA/Łd 531/16

Dnia 26 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017 roku sprawy ze skarg T. K., A. P. i A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: odmówić Gminie B. dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadmnistracyjnym w charakterze uczestnika postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło decyzję Zastępcy Burmistrza B. wydaną z upoważnienia Burmistrza B. z dnia [...] znak: [...] odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "odkrywkowa eksploatacja kruszywa naturalnego – piasku ze złoża [...], zlokalizowanego na działkach nr ewid. 27 i 28" i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skargi na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] wywiedli T. K., A. P. i A. S. Na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017r. pełnomocnik Gminy B. wyjaśnił, iż nie reprezentuje Burmistrza Gminy B., lecz Gminę B. i w związku z tym domaga się dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Jednocześnie oświadczył, że interes prawny w niniejszym postępowaniu wywodzi z faktu licznych protestów lokalnej społeczności, które miały miejsce przy rozstrzyganiu tej sprawy, a także z analizy przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które były przedmiotem oceny przez organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przy czym przez stronę, stosownie do art. 12 P.p.s.a., rozumie się również uczestnika postępowania. W myśl do art. 33 § 1 P.p.s.a., osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Jeżeli przepis szczególny przewiduje, że strony postępowania przed organem administracji publicznej są zawiadamiane o aktach lub innych czynnościach tego organu przez obwieszczenie lub w inny sposób publicznego ogłaszania, osoba, która brała udział w postępowaniu i nie wniosła skargi, a wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony, jeżeli przed rozpoczęciem rozprawy złoży wniosek o przystąpienie do postępowania (art. 33 § 1a P.p.s.a.). Jeżeli wynik postępowania sądowego nie dotyczy interesu prawnego osób, o których mowa w § 1 i 1a, a żądają one dopuszczenia do udziału w postępowaniu, sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie (art. 33 § 1b P.p.s.a.). Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 P.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy jej statutowej działalności (art. 33 § 2 P.p.s.a.). Analiza powyższych regulacji wskazuje, że dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowym może być osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym i nie była adresatem zaskarżonego skargą aktu, jeżeli wykaże wpływ wyniku tego postępowania na własne materialne prawa lub obowiązki. Wnosząc o dopuszczenie do udziału w sprawie podmiot powinien wykazać, że wynik postępowania administracyjnego dotyczy jego interesu prawnego. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze prawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa. Interesu prawnego należy więc poszukiwać w jego związku z konkretna normą prawa, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot w określonym stanie faktycznym może domagać się konkretyzacji swoich uprawnień lub obowiązków bądź żądać kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony swoich praw i obowiązków. Uprawnienie do udziału w sprawie jest zatem uzależnione od posiadania interesu prawnego rozumianego jako istnienie związku między strefą indywidualnych praw i obowiązków wnioskującego a zaskarżonym aktem lub czynnością. Co istotne interes prawny, o którym mowa, powinien być indywidulany, aktualny, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniałyby zastosowanie normy prawa materialnego (vide: M.Jagielska, A.Wiktorowska, P.Wajda, w: R.Hauser, M.Wierzbowski (red.), "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. C.H.Beck 2015, s. 299-301, wyroki NSA: z dnia 28 września 2011r. o sygn. akt II GSK 909/10; z dnia 12 maja 2011r. o sygn. akt I OSK 1043/10; z dnia 4 marca 2011r. sygn. akt II OSK 419/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl) . W niniejszej sprawie zauważyć trzeba, że dopuszczenia do udziału w sprawie domaga się Gmina B. reprezentowana przez pełnomocnika. Przypomnieć należy, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia Gmina B. nie występowała w charakterze strony, lecz organu wyposażonego we władcze kompetencje rozstrzygnięcia sprawy indywidulanej i wydania decyzji administracyjnej w I instancji. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się, że organ powołany do wydania decyzji administracyjnej w postępowaniu administracyjnym nie może być jednocześnie stroną tego postępowania reprezentując w nim własne interesy, jak również nie ma prawa do uczestnictwa w postępowaniu przed sądem administracyjnym, którego przedmiotem jest rozstrzygnięcie organu odwoławczego. W postępowaniu administracyjnym jednostka samorządu terytorialnego, wydając decyzję, występuje bowiem jako organ państwa pełniący funkcję organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23 ze zm.), a nie jako osoba prawna broniąca własnego interesu prawnego. Tym samym wyposażenie organu jednostki samorządu terytorialnego w kompetencje do orzekania w sprawie indywidulanej niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego. Nie do zaakceptowania jest bowiem stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję procesową w tej samej sprawie administracyjnej w zależności od etapu jej rozstrzygania. Dopuszczenie do uczestnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym organu administracji I instancji doprowadziłoby w istocie do stanu, w którym stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie, podczas gdy nieakceptowalna prawnie jest sytuacja, w której postępowanie sądowoadministracyjne polegać będzie na rozstrzyganiu sporów między organami orzekającymi w sprawie w różnych instancjach (vide: uchwała NSA z dnia 19 maja 2003r. sygn. akt OPS 1/03; postanowienia NSA: z dnia 20 kwietnia 2012r. sygn. akt II FSK 527/12; z dnia 10 stycznia 2012r. sygn. akt I OSK 2428/11; z dnia 20 stycznia 2011r. sygn. akt II FSK 2515/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższych względów nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja pełnomocnika Gminy B. upatrującego interesu prawnego w zapisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego będących przedmiotem oceny w toku postępowania administracyjnego oraz protestach społeczności lokalnej w czasie rozstrzygania sprawy. Przyznania Gminie B. statusu strony postępowania w niniejszej sprawie nie uzasadnia również okoliczność, iż Gmina ta jest właścicielem działki znajdującej się w sąsiedztwie planowego przedsięwzięcia, bowiem kwestia ta mogłaby zostać wzięta pod uwagę przez Sąd i rozważana w kontekście źródła interesu prawnego tegoż podmiotu w niniejszym postępowaniu tylko wówczas, gdyby Gmina – przed przystąpieniem do merytorycznego załatwienia wniosku inicjującego niniejsze postępowanie – nie skorzystała ze swych władczych uprawnień i nie podjęła się rozstrzygnięcia sprawy jako organ administracji publicznej. Z powyższych względów, na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. ds