II SA/Łd 533/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant Referendarz sądowy Agnieszka Grosińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2006 roku sprawy ze skargi K. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Syg. akt II SA/Łd 533/06 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku-Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku Nr 98, póz.1071 ze zm.), art. 1 ust 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity 2001r. Dz. U. Nr 79, poz. 856 ze zm.), stwierdziło uchybienie przez K.Ż. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko A.W. na okres od dnia 01-02-2006 do 31-08-2006 w wysokości 43,00 zł. miesięcznie. W uzasadnieniu postanowienia zauważyło, iż warunkiem skuteczności czynności procesowej, jaką jest wniesienie odwołania, jest dochowanie ustawowego terminu do jego wniesienia. Powołując przepis art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku-Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku Nr 98, póz.1071 ze zm.), wywiodło, iż odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wyjaśniło, iż odwołanie może być złożone bądź w siedzibie organu, bądź w placówce operatora publicznego. W tym ostatnim przypadku, termin uważa się za zachowany, jeżeli odwołanie zostało nadane przed upływem terminu. Podkreśliło, iż z akt niniejszej sprawy, w tym ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, wynika, iż zaskarżona decyzja została doręczona stronie w dniu 27 lutego 2006 roku, zaś odwołanie nazwane "zażaleniem" skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. K. Ż. złożyła w sekretariacie organu pierwszej instancji w dniu 10 kwietnia 2006 roku (pieczęć Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia ds. Świadczeń Rodzinnych z datą wpływu odwołania), a zatem z uchybieniem ustawowego terminu, który zakończył swój bieg z dniem 13 marca 2006 roku. Okoliczność ta, zdaniem organu drugiej instancji, przesądza o bezskuteczności odwołania, a co za tym idzie - o ostateczności decyzji pierwszej instancji. Zauważył nadto, iż K. Ż., składając odwołanie po upływie ustawowego terminu, nie wniosła na podstawie art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego o jego przywrócenie, ani też nie wskazała na powody, które uprawdopodobniałyby, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Powołując przepis art. 134 kpa wskazał, iż organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie K. Ż. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy. Zauważyła, iż czekała spokojnie na termin wypłaty przyznanego świadczenia rodzinnego do 15 marca 2006r. i kiedy pieniędzy nie otrzymała w terminie zaczęła interweniować w MOPS – ie. Nie mogła więc w terminie wnieść odwołania, pisząc odwołanie podała przyczyny opóźnienia, a w odpowiedzi na odwołanie przysłano jej dwa pisma, jedno "że nastąpił tzw. "błędny zapis", a w następnym – "oczywista omyłka". W skardze K. Ż. zażądała stwierdzenia racji "że jednak błąd popełniony przez pracownika MOPS, jest ewidentny, i powinien odpowiedzieć za niego. Chodzi mi o sam fakt, że pracownicy danej instytucji powinni bardziej uważać, co piszą, i pod czym się podpisują". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. W myśl art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić je, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ustawy podlega oddaleniu. Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżone przez K.Ż. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...], Sąd dopatrzył się naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 ustawy z dnia 17 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. Stosownie do tego przepisu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Odwołanie, zgodnie zaś z art. 129 § 2 k.p.a., wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostatecznosć decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. W analizowanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości okoliczność, iż K. Ż. uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]. Jak bowiem wynika z załączonych do skargi akt administracyjnych decyzję tą odebrała w dniu 27 lutego 2006r. (dowód: potwierdzenie odbioru), zaś odwołanie wniosła dopiero w dniu 21 marca 2006r. (dowód: prezentata na odwołaniu). Tymczasem termin do wniesienia odwołania, stosownie do powołanego wyżej przepisu art. 129 k.p.a., rozpoczął swój bieg w dniu 28 lutego 2006r., a zakończył w dniu 13 marca 2006r. Nie sposób jednakże, w ocenie Sądu, zaakceptować podjętego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. aktu w postaci postanowienia o uchybieniu terminu. Zauważyć wszak należy, iż w swoim odwołaniu skarżąca zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, na co wskazuje następujące sformułowanie "odwołanie moje piszę po upływie ustawowych 14 dni, ponieważ myślałam, że zaległe świadczenia rodzinne będą mi wypłacone w dn. 15-03-2006r., lecz pieniędzy tych nie było na moim koncie". Wskazane sformułowanie dowodzi, iż K. Ż. nie tylko miała świadomość co do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, ale także wskazała przyczyny uchybienia terminowi. Argumentację co do przyczyn uchybienia terminu do wniesienia odwołania skarżąca konsekwentnie powtórzyła w skardze do sądu administracyjnego, podnosząc, iż "czekałam spokojnie na termin wypłaty, kiedy niby miałam, w terminie, napisać odwołanie skoro zostałam poinformowana, że pieniądze zaległe zostaną mi wypłacone 13-03-2006r.". W tym stanie faktycznym postanowienie o uchybieniu terminu należy uznać za przedwczesne, zostało ono bowiem podjęte przed rozpoznaniem wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jak bowiem słusznie przyjmuje się w doktrynie, postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpoznaniu prośby strony o przywrócenie terminu. Postanowienie o przywrócenie terminu wyłącza dopuszczalność wydania postanowienia o uchybieniu terminu, a zatem przed rozpatrzeniem prośby strony wydanie takiego postanowienia jest niezgodne z prawem (zob. np. B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2000, s. 527). Zastrzeżenia Sądu budzą także, nie mające jednakże wpływu na wynik sprawy, poczynione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ustalenia organu co do stanu faktycznego sprawy, tj. daty wniesienia przez K.Ż. odwołania. W uzasadnieniu tym stwierdza on wszak, iż "K. Ż. odwołanie nazwane "zażaleniem" skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. złożyła (...) w sekretariacie organu pierwszej instancji w dniu 10 kwietnia 2006 roku (pieczęć Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia ds. Świadczeń Rodzinnych z datą wpływu odwołania), a zatem z uchybieniem ustawowego terminu, który zakończył swój bieg z dniem 13 marca 2006 roku". Tymczasem z akt administracyjnych wynika, iż odwołanie to zostało złożone w dniu 21 marca 2006r., w dniu 10 kwietnia 2006r. zaś skarżąca odpowiadając na wezwanie organu zawarte w piśmie z dnia 30 marca 2006r. wyjaśniła jedynie, iż odwołanie napisała do Prezydenta Miasta Ł. oraz że w odpowiedzi na to odwołanie otrzymała dwa pisma, "w jednym zostało stwierdzone "błędny zapis", "błąd pisarski", w drugim zapytują się, czy nadal podtrzymuję zarzuty, powołane w odwołaniu". Jednocześnie z uwagi na fakt, iż przedmiotowe postanowienie nie orzeka o prawach i obowiązkach strony skarżącej, Sąd nie podjął orzeczenia w trybie art. 152 u.p.s.a. Mając na uwadze, iż postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] jest niezgodne z prawem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało uwzględnić.