II SA/Łd 536/08

Dnia 12 września 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Sędzia WSA Barbara Rymaszewska po rozpoznaniu w dniu12 września 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Prezydenta Miasta Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wycięcie drzew bez zezwolenia p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić Prezydentowi Miasta Z. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi, zaksięgowanego w dniu 25 lipca 2008 roku pod pozycją [...]. W dniu 16 czerwca 2008 roku Prezydent Miasta Z. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wycięcie drzew bez zezwolenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej odrzucenie wskazując, iż Prezydent Miasta Z. nie jest legitymowany do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Sądy administracyjne powołane zostały do badania zgodności z prawem działania organów administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269). W przedmiotowej sprawie zaś skargę na decyzję organu II instancji, wniósł organ administracji publicznej, który wydawał w tej sprawie decyzję jako organ I instancji tj. Prezydent Miasta Z. Ze skargą wystąpił zatem organ, którego działalnie zgodnie z powołanym przepisem winno zostać poddane kontroli co do zgodności z prawem. Kwestię, którą należy zatem rozstrzygnąć jest odpowiedź na pytanie, czy wniesiona przez organ I instancji skarga jest dopuszczalna i czy skutkować będzie wszczęciem postępowania sądowoadministarcyjnego. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia budzi wiele kontrowersji zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego jak i w literaturze przedmiotu. Jednakże uznać należy, iż spór ten ostatecznie zakończył się po podjęciu przez skład 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 19 maja 2003 roku uchwały, w której Sąd stwierdził, że "rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona – jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 §2 pkt 3 kpa. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Przyznanie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżenia decyzji administracyjnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego (sygnatura OPS 1/03, publ. Jurysta 2003 roku, nr 7-8, str. 60)". Ponadto przyjęcie, iż skarga taka jest dopuszczalna doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego z przeciwstawnych pozycji, byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie. Zachodziłaby zatem tożsamość podmiotu orzekającego i skarżącego a w takiej sytuacji organ administracji publicznej nie może uczestniczyć jako strona postępowania przed Sądem. Takie mieszanie ról procesowych byłoby nie do pogodzenia z zasadami demokratycznego państwa prawa. Prowadziłoby do rozpoznania w postępowaniu sądowoadministracyjnym sporu pomiędzy organami I i II instancji, do rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów prawnych między organami różnych szczebli w strukturze organizacji administracji publicznej (por. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1996, str. 103). Słuszne jest zatem przyjęcie, iż skarga Prezydenta Miasta Z. jest niedopuszczalna. Podobne stanowisko prezentował niejednokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w postanowieniu z dnia 15 maja 1997 roku w sprawie o sygn. akt I SA 1794/96 stwierdził, iż niedopuszczalna jest zmiana sytuacji prawnej organu administracji publicznej w zależności od stadium postępowania i z tego powodu organ gminy, który orzekał w sprawie w I instancji nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu na decyzję organu odwoławczego. W świetle powołanej powyżej argumentacji prawnej i aktualnego orzecznictwa Sąd uznał, iż rozpatrywana skarga Prezydenta Miasta Z. jest niedopuszczalna i orzekł o jej odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 lit. a cyt. ustawy orzeczono o zwrocie wpisu od skargi. A.K.