II SA/Łd 541/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Agnieszka Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w sprawie [...] w przedmiocie renty strukturalnej p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. II SA/Łd 541/06 UZASADNIENIE Decyzją (Nr [...]) z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. na podstawie §20 ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004r., Nr 114, poz. 1191) oraz art. 104 i art. 107 §3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku J. Z. z dnia [...], odmówił przyznania wnioskodawcy renty strukturalnej. Uzasadniając wskazał, iż odmawia się przyznania renty ze względu na naruszenie przepisów określonych w powołanym Rozporządzeniu tj. wnioskodawca w okresie ostatnich 10 lat przed złożeniem wniosku o przyznanie renty strukturalnej nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników przez okres co najmniej 5 lat. W terminie prawem przewidzianym J. Z. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i przyznanie renty strukturalnej. Decyzją (Nr [...]) z dnia [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania J. Z. renty strukturalnej. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż Pan Z. nie spełnia warunku przyznania renty strukturalnej określonego w §4 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich, który określa, iż dla uzyskania renty konieczne jest prowadzenie nieprzerwanie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w okresie, co najmniej 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w tym okresie podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, przez okres co najmniej 5 lat. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył J. Z. wnosząc o jej uchylenie i wydanie rozstrzygnięcia przyznającego mu prawo do renty strukturalnej od dnia złożenia wniosku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa powtórzył dotychczasowy przebieg postępowania i zajmowane w nim stanowiska stron, jednakże nie znajdując podstaw do zmiany swego rozstzrygnięcia wniósł o oddalenie skargi. Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd podniósł, iż kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest prawidłowa wykładnia §4 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. Zdaniem Sądu orzekającego wykładnia powołanego przepisu przeprowadzona przez organ jest błędna. Cytowany przepis wymaga bowiem, by rolnik prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat, poprzedzających złożenie wniosku i w tym okresie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników przez okres co najmniej 5 lat. Nic nie uzasadnia więc, dokonanego przez organy, ograniczenia okresu prowadzenia działalności rolniczej, w którym ustalany jest okres podlegania wspomnianemu ubezpieczeniu do 10 lat, poprzedzających złożenie wniosku, jeżeli uprawniony działalność rolniczą prowadził dłużej niż wspomniany minimalny okres. W szczególności uzasadnienia tego nie można poszukiwać w treści § 18 ust. 5 pkt 2 czy też § 19 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia, przepisy te mają wyłącznie charakter techniczny, określają załączniki (dokumenty) do wniosku o przyznanie renty strukturalnej. W niczym nie zmienia to faktu, że wskazane dokumenty mogą i powinny dotyczyć okresów wcześniejszych, jeżeli wnioskodawca wywodzi z nich określone skutki prawne. Prawidłowa wykładania § 4 pkt 2, prowadzi zaś do konkluzji, że skoro rolnik prowadził działalność rolniczą przez okres dłuższy niż minimalne 10 lat, poprzedzających złożenie wniosku i podlegał w tym okresie (prowadzenia działalności rolniczej) ubezpieczeniu społecznemu tzw. rolniczemu przez okres co najmniej 5 lat, przesłankę powyższą uznać należy za spełnioną. Nie ma żadnych podstaw do odczytywania powyższej regulacji, w taki sposób, by sformułowanie " w tym okresie" wiązać ściśle z dziesięcioma ostatnimi latami, poprzedzającymi złożenie wniosku. Określenie to odnosi się bowiem niewątpliwie do nieprzerwanie prowadzonej działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym, ta zaś musi wynosić co najmniej 10 lat, poprzedzających złożenie wniosku, lecz nic nie stoi na przeszkodzie by był to okres np. 26 - letni. Reasumując Sąd wyjaśnił, iż z uwagi zaś na fakt, że kwestie dotyczące wykładni §4 pkt 2 w/w Rozporządzenia były jedynymi, w przedmiocie których organy rozstrzygające wypowiedziały się w motywach orzeczeń, rozważanie innych przesłanek warunkujących przyznanie renty strukturalnej, uznano na tym etapie sprawy za przedwczesne. Niezależnie od powyższego Sąd podniósł, iż ani uzasadnienie zaskarżonej decyzji, ani tym bardziej uzasadnienie orzeczenia organu I instancji, nie spełnia wymogów, określonych w art. 107 § 3 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), ponieważ nie wskazuje, w sposób wyczerpujący, podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia. W dniu 26 sierpnia 2006r. do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna, w której pełnomocnik Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., zaskarżył wyrok w całości i zarzucił mu: - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię §4 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. poprzez przyjęcie, że dla przyznania renty strukturalnej wymagane jest podleganie przez wnioskodawcę ubezpieczeniu społecznemu rolników przez okres 5 lat, bez względu na to w jakim okresie ubezpieczenie to ma miejsce, w sytuacji gdy literalne brzmienie tego przepisu, jak również jego wykładnia systemowa dokonana w oparciu o treść całego rozporządzenia, w tym §18 ust. 5 pkt 2 i §19 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia, wskazują, że warunkiem przyznania renty jest podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników prze okres 5 lat w okresie ostatnich 10 lat nieprzerwanego prowadzenia działalności rolniczej. - rażące naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 §1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uchylenie decyzji obu instancji mimo, iż z materiału dowodowego wynika, że rzekome naruszenie prawa materialnego nie miało wpływu na wynik sprawy. Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2006r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż dokonując wykładni §4 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. powołać należy się na uregulowania zawarte w §18 i §19 Rozporządzenia, zgodnie z którymi do wniosku o przyznanie renty dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków do uzyskania renty strukturalnej, w tym potwierdzające okres prowadzenia działalności rolniczej w ostatnich 10 latach przed złożeniem wniosku, a także podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu oraz nieposiadanie zadłużenia w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Ponadto zaświadczenie właściwej jednostki organizacyjnej KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w ostatnich 10 latach przed złożeniem winsoku o rentę strukturalną. Reasumując Sąd wskazał, iż okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników musi przypadać w czasie ostatnich 10 lat przed złożeniem stosownego wniosku o przyznanie renty, uznając racjonalność ustawodawcy wykładnie tę należy uznać za prawidłową, nie pozostaje ona w sprzeczności również z przepisami Rozporządzenia Rady WE nr 1257/19999 z dnia 17 maja 1999r. Dodatkowo nie można się zgodzić z twierdzeniem, iż powołane §18 i §19 rozporządzenia mają charakter wyłącznie "techniczny", wprawdzie nie określają przesłanek nabycia prawa do renty, lecz wskazują jakie wymagania formalne powinny zostać spełnione dla uzyskania prawa do renty, wymieniając dokumenty, które powinny być złożone i dlatego też są to przepisy równorzędne z pozostałymi przepisami Rozporządzenia. Odnosząc się do drugiego z zarzutów skargi kasacyjnej Sąd uznał go za uzasadniony, gdyż jak wynika z twierdzeń organu, skarżący niezależnie od interpretacji przepisu §4 pkt 2 w/w Rozporządzenia podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres krótszy niż 5 lat – 4 lata i 9 miesięcy. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż przy ponownym ustalaniu stanu faktycznego sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi winien odnieść się do tej kwestii, którą całkowicie pominął, winien dokonać wnikliwej analizy materiału zebranego w sprawie i ustalić, przez jaki okres skarżący faktycznie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 września 2006r. w sprawie został wyznaczony termin rozprawy. Na rozprawie przed Sądem w dniu 15 listopada 2006r. skarżący J. Z. oświadczył, iż cofa skargę. Pełnomocnik Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. oświadczył, iż nie widzi przeszkód, co do umorzenia postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań "p.p.s.a.". Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W sprawie niniejszej nie zachodziła jednak konieczność wyrokowania, gdyż skarżący korzystając z prawa wynikającego z art. 60 p.p.s.a. oświadczył, iż cofa skargę, tym samym dał wyraz temu, iż rezygnuje z realizacji prawa do sądu, zaistniały zatem postawy do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Zgodnie z postanowieniami art. 60 p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę i cofnięcie skargi wiąże, co do zasady, sąd. Oświadczenie strony o cofnięciu skargi podlega jednak kontroli sądu, która ma na celu zbadanie czy cofnięcie skargi nie zmierza do obejścia prawa lub nie spowoduje utrzymania w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Zgodnie zaś z uregulowaniem zawartym w treści art. 161 § 1 pkt. 1 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. Złożone w niniejszej sprawie oświadczenie skarżącego Pana J. Z. o cofnięciu skargi Sąd uznał za skuteczne i prawnie dopuszczalne, cofnięcie skargi nie prowadzi bowiem do obejścia prawa i nie powoduje utrzymania w mocy aktu lub czynności dotkniętej wadą nieważności. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawniony był orzec o umorzeniu postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi.