II SA/Łd 544/18
WyrokWSA w Łodzi2018-09-04
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Bożena Kasprzak, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej przysługuje prawo do administracyjnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej drogę wewnętrzną w prawo własności, w świetle przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa nie spełnia przesłanek do administracyjnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej drogę wewnętrzną w prawo własności. Kluczowe było ustalenie, że na działce nr 55/54 nie znajdowały się budynki mieszkalne ani garaże stanowiące własność spółdzielni, co wykluczało zastosowanie art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o przekształceniu. Sąd podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 29/13 ograniczył możliwość przekształcenia, szczególnie w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego oraz w sytuacjach, gdy użytkownik wieczysty nie miał uprawnienia do przekształcenia przed nowelizacją ustawy z 2011 r.Stan faktyczny
Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej drogę wewnętrzną (działka nr 55/54) w prawo własności. Prezydent Miasta Ł. odmówił, wskazując na brak przesłanek wynikających z ustawy o przekształceniu i wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, argumentując, że nieruchomość jest przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe i stanowi część nieruchomości wspólnej, a tryb cywilny jest niewykonalny. WSA oddalił skargę, uznając, że spółdzielnia nie spełnia warunków ustawowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2018 roku sprawy ze skargi Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oddala skargę. A. P.
Prezydent Miasta Ł. decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2018r., na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 83), odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy B, obręb [...], działka nr 55/54 o pow. 330 m2, posiadającej urządzoną księgę wieczystą [...], stanowiącej dotychczas własność Gminy Miasta Ł. i będącej w użytkowaniu wieczystym w częściach ułamkowych właścicieli lokali mieszkaniowych i Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "A". W uzasadnieniu organ podał, że wnioskiem z dnia 4 sierpnia 2011 r. Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa A i część użytkowników wieczystych nieruchomości stanowiącej drogę położoną w Ł. przy ulicy B, oznaczonej jako działka nr 55/54, wystąpiła o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Wniosek ten został potraktowany jako zmiana trybu postępowania z administracyjnego na cywilny wyrażonego przez Spółdzielnię w piśmie z dnia 14 grudnia 2011 r. o zastosowanie trybu i bonifikat według Zarządzenia Prezydenta Miasta Ł. Nr [...], w sprawie szczegółowych warunków udzielania bonifikat przy sprzedaży przez Miasto Ł. niektórych nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi (zmienione zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] lipca 2004 r.), dotyczących sprzedaży nieruchomości w trybie cywilnoprawnym z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Spółdzielnia wniosła o rozpatrzenie sprawy w trybie administracyjnym wskazując, że w umowie o oddanie działki w użytkowanie wieczyste przedmiotowa nieruchomość przeznaczona była pod budownictwo mieszkaniowe i nie ma znaczenia, że obecnie działka nr 55/54 stanowi odrębną nieruchomość i jest wspólna dla właścicieli lokali w budynkach wielomieszkaniowych położonych na działkach nr 55/52, 55/53, 55/55 stanowiących odrębne nieruchomości. Omawiając podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 stwierdzający o niekonstytucyjności art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Zdaniem organu powyższe oznacza, że w obowiązującym stanie prawnym uprawnienie do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności nie przysługuje w stosunku do innych nieruchomości niż zabudowane na cele mieszkaniowe, zabudowane garażami, przeznaczone pod tego rodzaju zabudowę albo rolne.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "A", wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Strona zarzuciła naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 83). W uzasadnieniu podniesiono, że prawo użytkowania wieczystego nieruchomości dz. nr 55/25 nastąpiło decyzją z dnia [...] marca 1990 r. i zostało potwierdzone umową notarialną z 25 marca 1997 r. rep. A nr [...] z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe w osiedlu R. – W., a następnie na wniosek Spółdzielni decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] maja 2003 r. dokonano podziału na dz. nr 55/52, 55/53, 55/54, 55/55 pod warunkiem, że dz. 55/54 będzie drogą wewnętrzną dla dostępu do drogi publicznej. Zdaniem strony oddanie w użytkowanie wieczyste dz. nr 55/25 z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne obejmuje również budowę garaży w budynkach mieszkalnych i drogi wewnętrznej wybudowanej przed podziałem nieruchomości. W opinii strony w sytuacji przekształcenia prawa użytkowania wieczystego dz. nr 55/52, 55/53 i 55/55 w prawo własności decyzjami administracyjnymi (jeszcze niezałatwione) nielogiczne byłoby przekształcenie w prawo własności w trybie cywilnym działki 55/54 stanowiącej drogę wewnętrzną i nieruchomość wspólną, w której mają udziały właściciele lokali na tych działkach. Ponadto podniesiono, że do sprawy nie odnosi się wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K29/13, bowiem skutek wyroku dotyczy tylko sytuacji, gdy do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., użytkownikowi wieczystemu nie przysługiwało uprawnienie do przekształcenia. Tymczasem RSM "A" takie uprawnienie miała na podstawie wcześniejszych uregulowań tj. ustawy z 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. nr 113, poz. 1209 ze zm.) i ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012, poz. 83).
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ wyjaśnił, że kwestia sporna w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy RSM "A" przysługuje - w trybie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy B oznaczonej jako działka nr 55/54 w obr [...] o pow. 330m2 (powstała w wyniku podziału działki nr 55/25) i która została oddana w użytkowanie wieczyste RSM "A" na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] marca 1997 r. Rep. A nr [...]. Dokonując analizy sprawy Kolegium zaznaczyło, że ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, która weszła w życie w dniu 13 października 2005 r. w pierwotnym brzmieniu w art. 1 umożliwiała dokonanie przekształcenia osobom fizycznym, które w dniu jej wejścia w życie były użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych (do tych ostatnich przekształcenie było wyłączone, w razie przeznaczenia ich w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne). Ponadto o przekształcenie mogły wnosić osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmował prawo użytkowania wieczystego, nawet jeżeli udział w użytkowaniu wieczystym nabyły po 13 października 2005 r., oraz spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. Ustawa prawo takie przyznawała również osobom fizycznym i prawnym będącym następcami prawnymi tych podmiotów. Krąg podmiotów mogących żądać przekształcenia został rozszerzony ustawą z dnia 7 września 2007 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 191, poz. 1371). Kolejne rozszerzenie nastąpiło ustawą nowelizującą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 187, poz.1110), które weszło w życie z dniem 9 października 2011 r. W wyniku tej nowelizacji został rozszerzony zakres podmiotowy i przedmiotowy działania ustawy. Uprawnienie do wystąpienia o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności przysługiwało zarówno osobom fizycznym, jak i osobom prawnym będącym w określonej wyżej dacie użytkownikami wieczystymi i w odniesieniu do wszystkich rodzajów nieruchomości. Zgodnie z art. 1 ust. 1 przyjęto, że uprawnienie do przekształcenia obejmuje każdą nieruchomość będącą w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych i prawnych w dniu 13 października 2005 r. jedynie z wyłączeniem nieruchomości wymienionych w art. 1 ust. 1 b. Według ust. 2 - z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogły również wystąpić: 1) osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego; 2) spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. Przepis art. 1 ust. 3 przyznawał prawo do wystąpienia z wnioskiem o przekształcenie również następcom prawnym osób wymienionych w art. 1 ust. 1 i 1a. oraz następcom prawnym osób, o których mowa w ust. 2. Zmiana stanu prawnego nastąpiła na skutek wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., eliminującego z porządku prawnego uznany za niekonstytucyjny przepis art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012 r., poz. 83) w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 1 lit.a ustawy nowelizującej z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 187, poz. 1110). Wyrok Trybunału wszedł w życie w dniu 17 marca 2015 r. Organ podkreślił, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego przepis art. 1 ust. 1 z dniem 17 marca 2015 r. utracił moc w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, w zakresie w jakim uprawnienie do przekształcenia obejmuje każdą nieruchomość będącą w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych i prawnych w dniu 13 października 2005 r., a które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. i w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego. Podstawa prawna do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności istnieje, jeżeli prawo to przysługuje (a także przysługiwało w dniu 13 października 2005 r.) co do zasady osobom fizycznym tylko do ściśle określonych rodzajów nieruchomości, wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy. Zgodnie z art. 1 ust. 1 osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Osoby prawne mogą żądać przekształcenia na drodze administracyjnej przysługującego im prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do konkretnych rodzajów nieruchomości wskazanych w art. 1 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją i w sytuacji, gdy są: 1) właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje udział w prawie użytkowania wieczystego (art. 1 ust. 2 pkt 1), niezależnie od daty nabycia tego udziału (art. 1 ust. 4); 2) spółdzielniami mieszkaniowymi będącymi w dniu 13 października 2005 r. właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży (art. 1 ust. 2 pkt 2); 3) następcami prawnymi osób, o których mowa powyżej (art. 1 ust. 3). Organ podniósł, że przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, czyli według pierwotnej regulacji ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przysługiwało osobom fizycznym i prawnym, które były użytkownikami wieczystymi w dniu 13 października 2005 r. nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę. Spółdzielnie mieszkaniowe, w okresie przed nowelizacją, miały uprawnienie do przekształcenia, ale tylko w sytuacji, gdy były właścicielami budynków lub garaży, jednakże Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" nie miała zabudowy mieszkaniowej na tym terenie. Stąd zdaniem Kolegium zasadnie wskazał organ I instancji, że w obecnym stanie prawnym nie została spełniona ustawowa przesłanka z art. 1 ust. 1 i ust. 3. Organ podkreślił, że uprawnienie do przekształcenia nieruchomości - działki nr 55/54 w obrębie [...] stanowiącej drogę wewnętrzną, przysługuje stronie w trybie cywilnoprawnym na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i przy zastosowaniu odpowiednich bonifikat w oparciu o przepisy prawa miejscowego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w Ł. W treści skargi zarzucono naruszenie art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez uznanie, że przepisy te nie mają zastosowania w tej sprawie i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Do skargi zostały załączone - wypis z rejestru gruntów nr [...] i [...] zdjęć ciągu komunikacyjnego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w sprawie sporna jest kwestia, czy przekształcenie użytkowanie wieczystego dz. nr 55/54 w prawo własności może nastąpić w trybie administracyjnym na podstawie powołanej ustawy, czy tylko w trybie cywilnym, na podstawie uchwały Rady Miasta Ł., przewidującej przekształcenie w trybie cywilnym, w drodze umowy notarialnej, zawartej pomiędzy Gminą Miasta Ł., jako właścicielem nieruchomości i paruset użytkownikami wieczystymi dz. nr 55/54, co zdaniem strony jest praktycznie niewykonalne. Celem usunięcia wątpliwości co do charakteru tej nieruchomości, w rejestrze gruntów na wniosek RSM "A" dokonano zmiany oznaczenia tej działki zastępując symbol "dr" symbolem "B" - jako tereny mieszkaniowe. Działka ta stanowi ciąg komunikacyjny, z którego się wchodzi wprost do klatek schodowych przy ul. C 5, C 3 i D 5. Ciąg komunikacyjny i pętlica nie posiadają odrębnego chodnika, ani wydzielonej jezdni. Zdaniem strony jedyną możliwą opcją przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu, zajętego przez ciąg komunikacyjny w osiedlu mieszkaniowym w prawo własności jest tryb administracyjny w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy, który wymaga jedynie wniosku większości współużytkowników wieczystych, według udziałów, a nie wszystkich. Niesłuszne i nieracjonalne, niemożliwe, albo bardzo trudne i uciążliwe do spełnienia jest wymaganie, aby grunty w osiedlu mieszkaniowym były przekształcane z użytkowania wieczystego w prawo własności w drodze aktu notarialnego za zgodą i udziałem wszystkich paruset, kilkuset, czy kilku tysięcy współużytkowników wieczystych nieruchomości w osiedlu mieszkaniowym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Uchylenie zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych i przyczyny wzruszenia aktów organów administracji publicznej Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób określony w przywołanych wyżej przepisach.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowił art. 1 ust. 1 i art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83 ze zm.), w wersji spowodowanej działaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13.
Skutkiem stwierdzenia przez Trybunał zakresowej niezgodności art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu z 2005 r. z art. 2 Konstytucji RP oraz w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP, nie jest możliwe przekształcenie, w trybie administracyjnym, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w sytuacjach, w których, od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., czyli na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów, użytkownikowi wieczystemu nie przysługiwało uprawnienie do żądania przekształcenia.
Jak wynika z uzasadnienia wyroku TK wyłączenie ustawowej podstawy uwłaszczenia obejmuje przede wszystkim osoby prawne, z wyjątkiem spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży położonych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste i tych osób prawnych, którym, jako właścicielom lokali – służy związany z prawem własności udział w użytkowaniu wieczystym gruntu. Ponadto, na skutek wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, ustawowa podstawa do administracyjnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności została wyłączona w odniesieniu do wąskiego kręgu osób fizycznych, którym ustawodawca w przepisach poprzedzających wejście w życie ustawy nowelizującej z 2011 r. nie przyznał możliwości żądania przekształcenia. A contrario, zachowuje podstawę prawną uwłaszczenie osób fizycznych na podstawie wcześniejszych ustaw z 1997 r., 2001 r. i 2003 r. a także uwłaszczenia przewidziane w ustawie o przekształceniu z 2005 r. w jej pierwotnym zakresie i w zakresie ukształtowanym ustawą nowelizującą z 2007 r. (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13, Dz. U. z dnia 17 marca 2015 r., poz. 373).
Na gruncie niniejszej sprawy oznacza to, że organy prawidłowo procedowały w sprawie uwzględniając stan prawny odnośnie do przepisów art. 1 ust. 1, 2 i 3 ustawy o przekształceniu w brzmieniu obowiązującym w stanie pierwotnym oraz ukształtowanym nowelą z dnia 7 września 2007 r. (Dz. U. nr 191, poz. 1371).
Zgodnie z treścią art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o przekształceniu z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić:
1) osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego;
2) spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży.
Obowiązujące aktualnie brzmienie art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a więc stan prawny właściwy dla niniejszej sprawy jest następujący - osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy tj. 13 października 2005 r., użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Jak ponadto wynika z uzasadnienia wyroku TK spółdzielnie mieszkaniowe, będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży, stanowią kategorię podmiotów uprawnionych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, bowiem możliwość przekształcenia tego prawa we własność uzyskały na podstawie wcześniejszych ustaw. W tym wypadku możliwość przekształcenia dotyczy jednak wyłącznie tych gruntów, na których posadowione są budynki mieszkalne lub garaże stanowiące własność spółdzielni mieszkaniowej, przy czym dotyczy to wyłącznie nieruchomości, do których prawo użytkowania wieczystego przysługiwało spółdzielni w dniu wejścia w życie ustawy z 2005 r. o przekształceniu tj. w dniu 13 października 2005 r.
W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że Spółdzielni w dniu 13 października 2005 r. przysługiwało prawo użytkowania wieczystego nieruchomości obejmującej dz. nr 55/54 (umowa o oddanie w użytkowanie terenu dz. 55/25, z której w 2003 r. wydzielono dz. nr 55/54, zawarta została w dniu 25.03.1997 r.). Przesądzające w niniejszej sprawie okazało się zatem nie przeznaczenie tej działki w umowie o użytkowanie wieczyste, czy też w rejestrze gruntów, lecz ustalenie czy na terenie działki nr 55/54, objętej wnioskiem, posadowione są budynki mieszkalne lub garaże, stanowiące własność spółdzielni mieszkaniowej. Wynikające z pkt 2 ust. 2 art. 1 ustawy uprawnienie spółdzielni mieszkaniowych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, rozciąga się bowiem jedynie na te grunty, które zabudowane są budynkami mieszkalnymi lub garażami, stanowiącymi przedmiot ich własności.
Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że już sam pełnomocnik strony skarżącej w toku postępowania pierwotnie podnosił, że dz. nr 55/54 stanowi – drogę wewnętrzną, osiedlową, przeciwpożarową, a w kolejnych pismach - ciąg pieszo-jezdny, który służy dojazdom i dojściu do budynków na osiedlu. Z decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] maja 2003 r. o podziale nieruchomości nr 55/25 wynika z kolei, że dz. nr 55/54 stanowić będzie drogę wewnętrzną zapewniającą pozostałym wydzielonym działkom dostęp do drogi publicznej. Ponadto, mapki załączone do akt administracyjnych również potwierdzają, że na dz. 55/54 brak jest jakichkolwiek zabudowań, w szczególności brak jest budynków mieszkalnych lub garaży, stanowiących własność spółdzielni mieszkaniowej. Tym samym słusznie uznały organy administracji w niniejszej sprawie, że skarżąca Spółdzielnia nie spełnia warunków wystąpienia z wnioskiem o przekształcenie określonych w ustawie.
Sąd nie podziela ponadto argumentacji strony skarżącej, wedle której udziały w ciągu komunikacyjnym jako nieruchomości wspólnej, obejmującej użytkowanie wieczyste, związane z wyodrębnionymi lokalami na sąsiadujących nieruchomościach i samodzielnymi lokalami niewyodrębnionymi, mogłyby stanowić w niniejszej sprawie podstawę do administracyjnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Działka nr 55/54, co już zostało wspomniane, w dniu 13 października 2005 r. nie była zabudowana na cele mieszkaniowe lub zabudowana garażami albo przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę.
Na marginesie wspomnieć już tylko wypada, że przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów wejdą w życie w dniu 5 października 2018 r., zatem Sąd nie mógł odnieść się do sformułowanej na ich podstawie argumentacji strony skarżącej, przede wszystkim z uwagi na zapis art. 1 § 1 i 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a.
Uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności sprawy wskazać należy, że kontrola legalności wydanych w sprawie decyzji dowiodła, iż brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje, wbrew zarzutom skargi, że organy administracji publicznej prowadziły postępowanie administracyjne w sposób prawidłowy, ustaliły stan faktyczny i prawny w sprawie, a także właściwie zastosowały przepisy prawa. Co więcej, wystarczająco przedstawiły i wyjaśniły w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć powody podjętych rozstrzygnięć, co odpowiada treści art. 107 § 3 K.p.a.
Wobec tego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
k.ż
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło