II SA/Łd 545/09

Dnia 21 października 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA: Joanna Sekunda – Lenczewska Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2009 roku przy udziale --- sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o odmowie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu - oddala skargę. A. T. – P. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 K.p.a. oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. – Dz.U. z 2001r., nr 79, poz. 856 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło uchybienie przez A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] o odmowie stwierdzenia nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe Zakład A w Ł. prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność miasta Ł., położonego w Ł. przy ul. A 66a oraz prawa własności budynków znajdujących się na tym gruncie. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie. Stosowne pouczenie o terminie do wniesienia odwołania zawarte zostało w zaskarżonej decyzji. Jak wynika z akt sprawy, w/w decyzję organu I instancji strona otrzymała w dniu 26 stycznia 2009r., o czym świadczy podpis złożony na dokumencie potwierdzającym odbiór. W związku z powyższym, czternastodniowy termin do złożenia odwołania w niniejszej sprawie upłynął z dniem 9 lutego 2009r. Z ustaleń dokonanych w toku postępowania wyjaśniającego wynika, w sposób nie budzący wątpliwości, że odwołanie strony zostało nadane w polskiej placówce pocztowej dopiero w dniu 10 lutego 2009r., co potwierdza data na stemplu pocztowym. Oznacza to, że ustawowy termin do wniesienia odwołania nie został przez stronę dotrzymany. Termin przewidziany w art. 129 § 2 K.p.a. jest terminem ustawowym. Terminy te nie mogą być przez organ prowadzący postępowanie ani skracane, ani przedłużane. Zachowanie terminu ustawowego jest warunkiem skuteczności czynności procesowej dokonanej przez stronę. Uchybienie terminu ustawowego powoduje zatem bezskuteczność czynności procesowej, jaką jest w tym przypadku wniesienie odwołania. Wraz z upływem terminu do złożenia odwołania decyzja staje się bowiem ostateczna. Od negatywnych skutków uchybienia terminu zainteresowany może bronić się wyłącznie składając, stosownie do brzmienia art. 58 § 2 K.p.a., prośbę o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Odwołująca się spółka takiego wniosku nie złożyła. Nie zgadzając się z tym postanowieniem A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżając w/w postanowienie w całości, strona zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności sprawy oraz art. 134 k.p.a. poprzez jego zastosowanie pomimo, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej wiedzy i winy. W związku z tym strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła, że decyzja nr [...] została doręczona w dniu 26 stycznia 2009r., o czym świadczy podpis jej pracownika na dokumencie potwierdzającym odbiór pisma, a także fakt rejestracji pisma w księdze podawczej. Na decyzji znajduje się pieczęć z data jej wpływu do A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i nadanym numerem kancelaryjnym. Odwołanie od tej decyzji zostało nadane za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej w dniu 9 lutego 2009r., czego dowodem jest zestawienie listów poleconych w Pocztowej Książce Nadawczej nadanych w dniu 9 lutego 2009r. (poz. 10 i 11 zestawienia) oraz zestawienie ilościowo – wartościowe przesyłek nadanych w dniu 9 lutego 2009r. W tym bowiem dniu powyższa korespondencja została odebrana za potwierdzeniem odbioru przez kuriera PPUP Poczta Polska. Następnie strona podniosła, iż z zaskarżonego postanowienia strona dowiedziała się, że cała korespondencja, w tym także odwołanie od decyzji zostało przez PPUP Poczta Polska wysłane w dniu 10 lutego 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania powołało się na stempel pocztowy z datą 10 lutego 2009r. Wobec czego, zdaniem strony, w sprawie pojawiły się rozbieżności dotyczące daty nadania odwołania w polskiej placówce pocztowej, które wynikają z faktu, iż w Pocztowej Książce Nadawczej wskazano dwie różne daty nadania przesyłek poleconych. Na zestawieniu przesyłek poleconych jest adnotacja, że przesyłki nadano w PP [...] w dniu 9 lutego 2009r., a następnie przystawiona została pieczęć urzędowa tej placówki pocztowej z datą 10 lutego 2009r. Pismem [...] z dnia 28 maja 2009r. skarżąca spółka wystąpiła do PPPU Poczta Polska Centrum Usług Pocztowych Oddziału Regionalnego w Ł. o wyjaśnienia dotyczące daty nadania przesyłek. Do dnia dzisiejszego nie uzyskała jednak odpowiedzi. W związku z tym, zdaniem strony, odwołanie od decyzji nr [...] zostało wniesione z zachowaniem określonego w art. 129 § 2 K.p.a. terminu i z tej też przyczyny nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu. Dopiero z treści zaskarżonego postanowienia dowiedziała się, że odwołanie zostało złożone po terminie. Reasumując strona stwierdziła, iż w sprawie zachodzą istotne wątpliwości, co do tego czy czternastodniowy termin do złożenia odwołania od decyzji został przekroczony, które powinny być w sposób wyczerpujący wyjaśnione, czego organ wydający zaskarżone postanowienie nie zrobił, naruszając tym samym art. 7 i art. 77 K.p.a. W odpowiedzi na skargę, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie. Nadto, ustosunkowując się do argumentacji podniesionej w skardze podniosło, iż data stempla pocztowego nie budzi żadnych wątpliwości i wynika z niej jednoznacznie, że pismo zostało nadane w dniu 10 lutego 2009r. Zestawienie ilościowo – wartościowe przesyłek nie pozwala natomiast na zidentyfikowanie przesyłek, które były przedmiotem nadania. Pocztowa Książka Nadawcza wskazuje wprawdzie pisma kierowane do Prezydenta Miasta Ł., opatrzona jest jednakże stemplem pocztowym z datą 10 lutego 2009r. W tej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia, że nadanie pism nastąpiło w innym terminie, w tym wynikającym z datownika. O dacie wniesienia odwołania, w przekonaniu Kolegium, w drodze zwykłej przesyłki pocztowej decyduje data ze stempla pocztowego na kopercie zawierającej przesyłkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, a więc wyłącznie z punktu widzenia legalności zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny wprawdzie rozstrzyga w granicach danej sprawy, lecz nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie sąd administracyjny, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach – stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z treści powołanych przepisów wynika zatem, iż sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego – bada z urzędu zgodność zaskarżonego aktu lub czynności z prawem materialnym i przepisami normującymi postępowanie przed organami administracji. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania wydane zostało z naruszeniem prawa określonym w treści powołanego wyżej art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kontrola dopuszczalności odwołania oraz zachowania terminu do jego wniesienia są więc pierwszymi czynnościami do podjęcia, których zobowiązany jest organ odwoławczy po wniesieniu przez stronę odwołania. Przepis ten jest normą bezwzględnie obowiązującą co oznacza, że w wypadku złożenia odwołania z uchybieniem terminu, organ odwoławczy może jedynie stwierdzić uchybienie terminu do jego wniesienia. Zgodnie z art. 129 § 1 K.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. W myśl § 2 tego przepisu odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce operatora publicznego (art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a.). Dla zachowania terminu do wniesienia odwołania za pośrednictwem polskiej placówki operatora publicznego niezbędne jest zatem jego nadanie przed upływem ustawowego terminu w tejże placówce. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż w takim przypadku decyduje data stempla pocztowego. Natomiast nadanie odwołania za pośrednictwem listonosza (na ręce listonosza) nie ma wpływu na zachowanie terminu do wniesienia odwołania. Poza tym nie budzi także wątpliwości, że ciężar dowodu zachowania terminu do złożenia odwołania ciąży na skarżącym (por. np. wyroki NSA z dnia 6 kwietnia 2001r., V SA 2707/00 – Lex nr 50124, z dnia 11 września 2007r., I OSK 1872/06 – Lex nr 434007, z dnia 28 marca 2008r., II GSK 10/08 – Lex nr 466172). Dodać przy tym również należy, iż w myśl art. 45 ustawy z dnia 12 czerwca 2003r. Prawo pocztowe (tekst jedn. – Dz.U. z 2008r., nr 189, poz. 1159 ze zm.) potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowej lub przekazu pocztowego wydane przez palcówkę operatora publicznego ma moc dokumentu urzędowego. Stosownie zaś do treści art. 76 § 1 i 2 K.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania, jednostki organizacyjne lub podmioty, w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przy czym przepisy te nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach (art. 76 § 3 K.p.a.). W rozpoznawanej sprawie niesporna jest data doręczenia skarżącej Spółce decyzji organu I instancji – 26 stycznia 2009r. (zwrotne potwierdzenie odbioru pokwitowane przez jej pracownika T. K. znajdujące się w aktach administracyjnych). W związku z tym, nie budzi wątpliwości także i to, że 14 – dniowy termin do wniesienia odwołania wynikający z art. 129 § 2 K.p.a. upływał dla strony skarżącej w dniu 9 lutego 2009r. (poniedziałek). W aktach administracyjnych znajduje się również koperta, w której przesłano listem poleconym odwołanie opatrzone stemplem "[...]" z datą nadania 10 lutego 2009r., a nie 9 lutego 2009r. To zaś oznacza, iż wydając zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. prawidłowo ustaliło, że skarżąca Spółka wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Okoliczność zaś, iż załączona do skargi kserokopia Pocztowej Książki Nadawczej opatrzona jest datą "09-02-2009" odciśniętą za pomocą zwykłego datownika nie świadczy – zdaniem Sądu – jeszcze o tym, że przesyłka zawierająca odwołanie została nadana za pośrednictwem polskiej placówki operatora publicznego w tym właśnie dniu, a nie w dniu 10 lutego 2009r. Trafność takiego stanowiska potwierdza dodatkowo fakt, iż na kserokopii tej widnieje również odcisk pieczęci "[...]" z datą nadania 10 lutego 2009r. (k. 10 akt sądowych). W związku z tym nie można podzielić zawartej w skardze argumentacji skarżącej Spółki zmierzającej do wykazania, iż skoro w dniu 9 lutego 2009r. kurier PPUP Poczta Polska odebrał od niej korespondencję, to tym samym było to równoznaczne ze skutecznym nadaniem odwołania w tym dniu w rozumieniu art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. Z tych też względów okoliczność, że pismem z dnia 28 maja 2009r., [...] strona wystąpiła do PPUP Poczta Polska Centrum Usług Pocztowych Oddziału Regionalnego w Ł. o wyjaśnienia dotyczące daty nadania przesyłki i do dnia wniesienia skargi nie uzyskała odpowiedzi, należy uznać za nie mającą istotnego wpływu na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.