II SA/Łd 557/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi F. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]), 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz F. P. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Prezydent Miasta Ł. działając w oparciu o przepisy art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ust. 1 pkt 5 i art. 71 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2001r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę, dla B. i S.Ł., na przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami wewnętrznymi wodno-kanalizacyjną i elektryczną przy ul. A [...] w Ł., działka nr 130/1. W uzasadnieniu organ wskazał, iż na skutek wniosku B. i S.Ł., złożonego w dniu [...]r. o pozwolenie na budowę, postanowieniem z dnia 18 lutego 2008r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania. W odpowiedzi na zawiadomienie F.P., właściciel sąsiedniej nieruchomości przy ul. A [...], zapoznał się z dokumentami i wniósł zastrzeżenia, a następnie w piśmie z dnia 25 lutego 2008r. wniósł o zlikwidowanie lub przeniesienie komina znajdującego się w ścianie szczytowej, północnej projektowanego budynku, ponieważ dym i sadza osadzają się na murze i przedostają przez okna do wnętrza jego domu. W kolejnym piśmie Pan P. wniósł o wyjaśnienie sprawy "luki" w projekcie między ścianami przylegających do siebie budynków. W odpowiedzi na powyższe inwestor wyjaśnił, iż w projekcie w sposób graficzny przedstawiono i zaznaczono przyleganie do siebie dwóch ścian granicznych, nie istnieje żadna luka a jedynie szczelina dylatacyjna pokazująca odrębność elementów konstrukcji przylegających budynków. Z kolei projektowana przebudowa dachu nie spowoduje pogorszenia warunków dla działki sąsiedniej ani jej zacienienia, projektowana nadbudowa spowoduje wyrównanie co do wysokości obu przylegających budynków, zaś kominy wentylacyjne i dymowe zlokalizowane są w granicy nieruchomości i dotyczy to dwóch budynków mieszkalnych, nie projektuje się nowych kominów. Istniejący przewód dymowy posiada górne otwory wylotowe a jego wysokość przy nadbudowie będzie odpowiadała warunkom technicznym dla dachów o pokryciu ognioochronnym. Pomimo złożonych wyjaśnień, w kolejnym piśmie z dnia 21 marca 2008r. F.P. oświadczył, iż podtrzymuje sprzeciw, co do planowanej rozbudowy a nadto wskazał, że w dacie samowolnej dobudowy części budynku, w której znajduje się również komin, według oświadczenia inwestora komin miał być kominem wentylacyjnym a nie palnym. Przechodząc do meritum rozstrzygnięcia organ wskazał, iż z uwagi na podtrzymywane przez Pana P. stanowisko zasadne było sprawdzenie czy projektowana nadbudowa odpowiada warunkom techniczno-budowlanym i nie spowoduje uciążliwości dla otoczenia. Uwzględniając przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, organ wywiódł, iż projektowana zabudowa jest zgodna z przepisami zawartymi w §12 ust. 4 pkt 2 w/w rozporządzenia, gdyż nadbudowany budynek przylega ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych do budynku sąsiedniego. Przebudowa rzeczywiście spowoduje wyrównanie co do wysokości obu przylegających budynków, przewody kominowe są zaprojektowane w sposób zgodny z §142 ust. 1 w/w rozporządzenia i są wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu, zaś podniesienie wysokości budynku i kominów inwestora wyeliminuje sprawę zabrudzenia murów przez wydobywający się dym. Reasumując poczynione analizy organ podniósł, iż planowana inwestycja spełnia wymogi art. 35, art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego i wydanie przedmiotowej decyzji jest w pełni uzasadnione. W odwołaniu od powyższej decyzji F. P. podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko. W ocenie odwołującego nie otrzymał on dokładnego opisu linii granicznej nie wyraził zgody postawienie i podwyższenie komina, który został wybudowany samowolnie i znajduje się w odległości 1 metra poza obrysem jego budynku. Komin w ocenie pana P. jest uciążliwy a nadbudowa budynku i kominów nie wyeliminuje problemu, gdyż również planuje nadbudowę. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy powtórzył dotychczasowy przebieg postępowania i stanowisko organu I instancji. Wyjaśnił, iż z ekspertyzy technicznej wynika, że budynek inwestora wybudowany został w 1954 roku, w obu przylegających do siebie budynkach są kominy usytuowane w granicy pomiędzy nieruchomościami, z inwentaryzacji budynku inwestorów wynika, iż kominy są wyniesione ponad dach budynku Pana P. i po nadbudowie kominy również zostaną podwyższone do wysokości komina w budynku odwołującego. Zgodził się z organem II instancji z tym, iż przewody kominowe winny spełniać m.in. normy §140 ust. 1 oraz § 142 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., zaznaczył, iż żaden przepis nie określa usytuowania kominów w stosunku do zabudowy sąsiedniej, natomiast z przedłożonego projektu wynika, iż planowane przewody kominowe spełniają warunki określone w/w rozporządzeniu. Organ odwoławczy podkreślił, iż wobec spełnienia przesłanek z art. 35 i art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego nie można odmówić inwestorom wydania pozwolenia na budowę. Wyjaśnił również, iż obowiązujące przepisy nie wymagają uzyskania zgody sąsiada na budowę przy granicy nieruchomości, kwestia ta została przesądzona przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 marca 2001r., sygn. akt P 11/2000, gdzie stwierdził, iż §12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt ustawy Prawo budowlane. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi F.P. wniósł o unieważnienie powyższej decyzji, podtrzymując swój sprzeciw i nie wyrażając zgody na planowaną inwestycję. Skarżący podniósł, iż nie otrzymał dokładnego opisu przebiegu linii granicznej między działkami i nadal nie wyraża zgody na usytuowanie kominów w ścianie szczytowej północnej, które wybudowano samowolnie w latach 1980-1985, nie jak ustalił organ w 1954 roku. Wskazał na problemy zdrowotne, ciężką chorobę ze względu na którą nie może godzić się na uciążliwości powodowane kominem. Zwrócił ponownie uwagę na samowole budowlane, których dopuścili się sąsiedzi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] powtórzył argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, iż strona niezadowolona, która uważa, iż jej interes prawny został naruszony przez niewłaściwe użytkowanie zabudowy na nieruchomości sąsiedniej może w odrębnym postępowaniu żądać czynności organu nadzoru budowlanego celem wyjaśnienia prawidłowości użytkowania istniejących budynków. Na rozprawie w dniu 19 grudnia 2008 r. uczestnik postępowania S. Ł. złożył oświadczenie, iż bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę podniósł dach na budynku, który ma być nadbudowany i komin znajdujący się w nim. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd dopatrzył się uchybień, które musiały skutkować uchyleniem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. W sprawie zostało ustalone ponad wszelką wątpliwość, iż cześć budowli znajdującej się na działce państwa B. i S. Ł., które będą dalej rozbudowywane i nadbudowywane została wykonana w warunkach samowoli budowlanej. Samowola ta polegała na podniesieniu dachu na budynku, w którym jest komin i na podniesieniu komina. Okoliczności samowoli budowlanej na nieruchomości inwestorów były podnoszone przez Pana P. już w piśmie z dnia 21 marca 2008 r. a więc przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, a następnie w odwołaniu od decyzji i skardze skierowanej do sądu. Organy administracji obu instancji zbagatelizowały zarzuty dotyczące samowolnej rozbudowy i poprzestały jedynie na ustaleniach projektanta, który dla potrzeb projektu budowlanego ustalił, iż budynek, który ma być rozbudowywany oraz komin mogły powstać około 1954 r. Z treści skargi i oświadczenia Pana P. wynika, iż sporny komin powstał w latach 1980 – 1985r. Niezależnie jednak od daty powstania tych fragmentów budowli na działce inwestorów, prace budowlane przy nich prowadzone były bez wymaganego prawem pozwolenia, a te elementy budowli miały posłużyć jako podstawa do dalszej rozbudowy budynku. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31". Samowolne podjęcie robót budowlanych wyłącza możliwość późniejszego uzyskania na te prace pozwolenia na budowę. Wydanie natomiast pozwolenia na budowę może nastąpić po spełnieniu przesłanek wynikających z treści art. 32 ust. 1-4 ustawy Prawo budowlane. Dodany do omawianego przepisu ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane ( Dz. u. Nr 80, poz. 718 ) ust. 4 a w brzmieniu "Nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1." , stanowi również pewną wytyczną interpretacyjną do stanów faktycznych zaistniałych przed dniem 11 lipca 2003r. tj. datą wejścia w życie ustawy zmieniającej. Należy zgodzić się z tezą, iż częściowe nawet wybudowanie obiektu bez pozwolenia na budowę stanowi naruszenie przepisu art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a w konsekwencji wydanie w takiej sytuacji decyzji o pozwoleniu na budowę byłoby zalegalizowaniem już zrealizowanej inwestycji i dokonaniem oceny wykonanych robót budowlanych, co nie jest i nie może być celem decyzji o pozwoleniu na budowę. W sprawie niniejszej organy administracji mimo podnoszonych zarzutów w toku całego postępowania administracyjnego dotyczących samowoli budowlanej obiektu, który miał podlegać przebudowie i nadbudowie nie podjęły żadnych ustaleń w tym zakresie, wręcz pominęły ten fakt w ramach ustaleń stanu faktycznego. Można było zobowiązać inwestorów do przedłożenia dokumentacji istniejących już obiektów budowlanych i po ustaleniu parametrów budowli wyjaśnić kwestię legalności istniejącego obiektu. Oczywiście nie rolą organów architektoniczno budowlanych jest prowadzenie ewentualnego postępowania legalizacyjnego powstałej samowoli budowlanej, co do której przyznał się uczestnik, to jednak wydane pozwolenie na budowę nie może jej legalizować, a brak badania ze strony organów administracji tej kwestii nie może prowadzić do wydania decyzji pozytywnej. Nieprzeprowadzenie żadnego postępowania administracyjnego w zakresie podnoszonego przez Pana P. zarzutu samowoli budowlanej w obiekcie inwestorów stanowi istotne naruszenie zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. art. 7, 77 §1 i 80 K.p.a. To naruszenie przepisów postępowania administracyjnego doprowadziło w istocie do błędnego rozstrzygnięcia sprawy przez niewłaściwe, a co najmniej przedwczesne wydanie pozwolenia na budowę w oparciu o powołane w decyzji przepisy ustawy Prawo budowlane. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ wyjaśni zatem dokładnie wszystkie elementy stanu faktycznego i rozważy jego ocenę w świetle przesłanek omawianego art. 32 ust. 4 a Prawa budowlanego przy uwzględnieniu poglądów zaprezentowanych w niniejszym uzasadnieniu, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z wymogami wynikającymi z treści art. 107 ( 3 K.p.a. Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 "a" i "c" p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji uznając, iż stwierdzone naruszenia prawa pomimo tego, iż dotyczą jednie określonych jej elementów, to jednak mają istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia i deprecjonują je w całości. Uchylając rozstrzygnięcia organów administracji Sąd stwierdził również, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na postawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 500 zł. tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. ar