II SA/Łd 559/16
WyrokWSA w Łodzi2016-12-09
Skład orzekający: Anna Stępień, Renata Kubot – Szustowska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać właścicielowi usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku, nawet jeśli ich przyczyną mogą być działania osób trzecich (np. budowa na sąsiedniej działce)?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do nakazania właścicielowi lub zarządcy usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, niezależnie od przyczyny powstania tych nieprawidłowości. Obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym spoczywa na właścicielu lub zarządcy. Jeśli uszkodzenia spowodowane są działaniami osób trzecich, właścicielowi przysługują roszczenia cywilne, a nie możliwość kwestionowania decyzji administracyjnej w tym zakresie.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywana była skarga B. Ż. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i nakazała B. Ż., B. T. oraz Skarbowi Państwa usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Skarżący podnosił, że zły stan techniczny budynku może być spowodowany inwestycją prowadzoną na sąsiedniej działce oraz że organ nie uwzględnił jego zarzutów dotyczących tej inwestycji. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo nałożył obowiązek na współwłaścicieli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 grudnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2016 roku sprawy ze skargi B. Ż. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku oddala skargę. LS
Decyzją z dnia [...], nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 23), powoływanej dalej jako "k.p.a." – oraz na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 290 ze zm.) – powoływanej także jako: "ustawa" – uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], nakazującą B. Ż. i B. T. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A 74 w terminie do 27 sierpnia 2016r. i nakazał B. Ż., B. T. oraz Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta Ł. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego w terminie do dnia 27 października 2016r.
Organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że w związku z pismem J. G., informującym o nienależytym stanie technicznym budynku mieszkalnego, zlokalizowanego w Ł., przy ul. A 74, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. przeprowadził w dniu 19 września 2011r. czynności kontrolne na wskazanej nieruchomości stwierdzając, że na działce znajduje się budynek mieszkalny, wielorodzinny, czterokondygnacyjny, podpiwniczony. Ustalono, że w lokalu nr 5, znajdującym się na II piętrze omawianego budynku w narożniku na ścianie wschodniej znajduje się pęknięcie na całej grubości ściany (około 25cm), przy ciągu przewodów wentylacyjnych. Stwierdzono, że w kondygnacji parteru pęknięcie ma około 0,5 cm szerokości, natomiast w poziomie drugiego piętra około 3 cm. Na sporządzonym materiale fotograficznym uwidoczniono między innymi ścianę wschodnią budynku, stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania z widocznym pionowym pęknięciem na całej jej wysokości.
W dniu 25 września 2012r. organ stopnia podstawowego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. A 74 w Ł., zawiadamiając o wszczęciu postępowania B. T. i B. Ż.. W tym samym dniu organ I instancji wydał postanowienie nr [...], którym na podstawie przepisu art. 81c ust. 2 w związku z art. 66 ustawy Prawo budowlane, nałożył solidarnie na B. T. i B. Ż. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 16 listopada 2012r. sporządzonej w trzech egzemplarzach przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia, ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. A 74 w Ł., zawierającej jednoznaczne wskazania co do sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...], organ szczebla wojewódzkiego uchylił w całości powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na konieczność prawidłowego określenia kręgu stron, a tym samym adresatów wydawanych rozstrzygnięć oraz zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu. Podkreślono jednocześnie, że tryb przewidziany w art. 66 ustawy Prawo budowlane, może mieć zastosowanie wyłącznie w stosunku do obiektów w sposób legalny wybudowanych i oddanych do użytkowania, natomiast organ I instancji nie podjął żadnych czynności dla wyjaśnienia tej kwestii.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ szczebla powiatowego ustalił w oparciu o pismo Prezydenta Miasta Ł. z dnia 10 grudnia 2012r., że dla przedmiotowej nieruchomości nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie Prezydent Miasta Ł. poinformował, że w dokumentach archiwalnych nie odnaleziono dokumentów, dotyczących budynku mieszkalnego wielorodzinnego, stanowiącego przedmiot postępowania. Natomiast przy piśmie z dnia 24 grudnia 2012r. Archiwum Państwowe w Ł. przekazało do organu I instancji odpisy Księgi Inwentarzowej Nieruchomości m. Ł., z której wynika, że budynek został wybudowany w 1935r.
W dniu 19 kwietnia 2013r. organ szczebla powiatowego przeprowadził czynności kontrolne na nieruchomości stwierdzając, że na ścianie widoczne jest pęknięcie na całej wysokości budynku w miejscu usytuowania przewodów kominowych szerokości od 7 mm do 15 mm. Drugie pęknięcie długości ok 2,00 m, szerokości 3 - 4 cm znajduje się w górnej części i biegnie po krawędzi komina z prawej strony. W dniu oględzin nie zostały udostępnione lokale usytuowane od strony opisanych powyżej spękań, a tym samym ustalenia dokonywane były wyłącznie z zewnętrznej strony budynku.
Pismem z dnia 9 września 2014r. B. T. poinformowała, że ściana szczytowa budynku została naprawiona. Pismem z dnia 21 października 2014r. A Sp. z o.o. - wykonawca robót naprawczych poinformował, że zszycie ściany zostało wykonane zgodnie i na podstawie ekspertyzy, w oparciu o technologię firmy B.
W dniu 27 października 2014r. organ szczebla powiatowego przeprowadził czynności kontrolne na nieruchomości stwierdzając, że pęknięcie ściany wschodniej szczytowej (od strony nieruchomości przy ul. A 72) zostało naprawione na całej wysokości. Na sąsiedniej nieruchomości przy ul. A 72 prowadzone były roboty budowlane w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...], przy czym projekt zabezpieczenia budynku na nieruchomości przy ul. [...] 74 stanowił załącznik do wzmiankowanej powyżej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Pismem z dnia 2 marca 2015r., Prezydent Miasta Ł. poinformował, że Skarb Państwa nabył udział w przedmiotowej nieruchomości w oparciu o postanowienie sądu z dnia [...], jako spadek po W. M., jednakże wiedzę o tym fakcie powziął dopiero w 2014r. Jednocześnie wskazano, że współwłaścicielami obiektu są również B. T. i B. Ż..
W dniu 3 lutego 2015r. do organu stopnia podstawowego wpłynęło wystąpienie Prokuratora Rejonowego Ł. – P. o skontrolowanie stanu technicznego budynku, stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania, w kontekście prawidłowości i legalności robót wodno-kanalizacyjnych, prowadzonych w okresie od 2 do 30 czerwca 2009r. przez B Sp. z o.o., w toku których wykonano otwór w ławie fundamentowej, powodując zalanie piwnic budynku.
Organ I instancji przeprowadził w dniu 23 lutego 2015r. oględziny na przedmiotowej nieruchomości stwierdzając, że od strony podwórka ściany posiadają spękania, w przejeździe bramowym widoczne zawilgocenie i łuszczenie się tynku. Czynności kontrolnych dokonano z zewnątrz oraz z klatki schodowej. Nie udostępniono do kontroli lokali, poddasza oraz piwnic z uwagi na fakt, że nie stawił się B. Ż. dysponujący kluczami do wskazanych części obiektu. Na parterze lokale są niezamieszkałe, na I piętrze jeden lokal jest zamieszkały, drugi niezamieszkały, na II piętrze oba lokale są zamieszkałe, na III piętrze - oba lokale niezamieszkałe. W udostępnionych lokalach nie stwierdzono stanu zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, nie stwierdzono rys ani pęknięć. Dokonano oględzin części pomieszczeń piwnicznych, zlokalizowanych przy prześwicie bramowym, stwierdzając zawilgocenie, wyczuwalną woń pleśni, jednakże z uwagi na brak prądu i posługiwanie się latarką nie było możliwe stwierdzenie dokładnego stanu technicznego tych pomieszczeń.
W dniu 10 marca 2015r. pełnomocnik B Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. – R. K. oświadczył, że w trakcie modernizacji wodociągu w ulicy A, prowadzonej w 2009r. w ramach projektu A wykonawca nie zabezpieczył należycie ścian budynku od strony ulicy, w wyniku czego po opadach atmosferycznych została zalana piwnica.
W dniu 12 marca 2015r. do organu szczebla powiatowego wpłynęło drogą elektroniczną anonimowe wystąpienie o podjęcie czynności w związku z celową dewastacją przedmiotowego budynku przez B. Ż., który zdaniem wnoszących, celowo zostawiał odkręcone krany w pustostanach, powodując zalania stropów, ścian i piwnic.
W dniu 18 marca 2015r. organ I instancji przeprowadził kolejne oględziny na nieruchomości, potwierdzając wcześniejsze ustalenia. Po raz kolejny nie stawił się B. Ż., uniemożliwiając tym samym dostęp do części lokali, poddasza i piwnic.
Pismem z dnia 27 marca 2015r. organ szczebla powiatowego powiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, a następnie postanowieniem z dnia [...], nr [...], nałożył na podstawie normy art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane na B. Ż., B. T. oraz Skarb Państwa obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznego (wraz z jednoznacznym sposobem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości) dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego ze szczególnym uwzględnieniem ścian nośnych, balkonów i kominów przedmiotowego budynku w terminie do dnia 31 maja 2015r.
Pismem z dnia 20 kwietnia 2015r. Prezydent Miasta Ł. wystąpił o przedłużenie terminu wykonania obowiązku do dnia 31 lipca 2015r., a następnie przy piśmie z dnia 25 czerwca 2015r. Prezydent Miasta Ł. przekazał do organu szczebla powiatowego Protokół Nr [...] z dnia 23 maja 2015r. kontroli stanu konstrukcyjno-budowlanego budynku mieszkalnego - kontrola 5 - letnia z elementami kontroli rocznej, Protokół Nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych, spalinowych, dymowych, wentylacyjnych, Protokół z próby szczelności instalacji gazowej z dnia 23 maja 2015r. oraz Protokół pomiarów instalacji elektrycznej z dnia 23 maja 2015r.
Przy piśmie z dnia 20 lipca 2015r. Prezydent Miasta Ł. przekazał do organu I instancji projekt ekspertyzy celem zaakceptowania pod kątem zgodności z postanowieniem z dnia [...], nr [...]. Pismem z dnia 22 lipca 2015r. organ szczebla powiatowego określił braki i nieścisłości w przedłożonym projekcie ekspertyzy technicznej.
Po rozpatrzeniu wniosku Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Prezydenta Miasta Ł., postanowieniem z dnia [...], nr [...], organ I instancji zmienił własne postanowienie z dnia [...], nr [...], w ten sposób, że określił nowy termin wykonania obowiązku na dzień 30 września 2015r.
W dniu 17 sierpnia 2015r. do wiadomości organu stopnia podstawowego wpłynęło pismo Prezydenta Miasta Ł., z którego treści wynika, że Sąd Rejonowy dla Ł.- Śródmieścia w Ł. III Wydział Cywilny postanowieniem z dnia 23 lipca 2015r., sygn. akt [...], ustanowił zarządcę sądowego przedmiotowej nieruchomości w osobie M. J., C Sp. z o.o.
Przy piśmie z dnia 24 sierpnia 2015r. Prezydent Miasta Ł. przekazał do organu I instancji ekspertyzę techniczną, dotyczącą stanu technicznego budynku, położonego w Ł. przy ul. A 74 wraz z jednoznacznym sposobem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, sporządzoną przez osoby, posiadające stosowne uprawnienia.
Decyzją z dnia [...], nr [...], organ I instancji nakazał B. Ż., B. T. oraz Skarbowi Państwa usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie określonych robót budowlanych w terminie do dnia 31 grudnia 2015r.
Pismem z dnia 20 października 2015r. zarządca sądowy przedmiotowej nieruchomości – M. J. podniósł, że na biegach spodnich oraz sufitach klatki schodowej jest łuszcząca się farba, a tym samym nieuzasadnione jest nakazywanie ich zabezpieczenia siatką z włókna szklanego na zaprawie klejowej z wyszpałdowaniem, na co zresztą wskazuje brak takich zaleceń w złożonej ekspertyzie technicznej. Podniesiono również, że stropy piwnic pokryte są tynkiem cementowo - wapiennym, a tym samym brak uzasadnienia dla ich zabezpieczania wyprawą tynkarską. Zakwestionowano nadto zakres prac w zakresie podstemplowania balkonów oraz wymiany przewodów elektrycznych klatki schodowej.
Decyzją z dnia [...], nr [...], organ szczebla wojewódzkiego uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia [...], nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przesłanką wyeliminowania rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego był niewłaściwie określony krąg adresatów rozstrzygnięcia.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ szczebla powiatowego wystąpił do Prezydenta Miasta Ł. z prośbą o przekazanie dokumentów będących podstawą ujawnienia Skarbu Państwa jako współwłaściciela nieruchomości stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania. Przy piśmie z dnia 2 marca 2016r. Prezydent Miasta Ł. przekazał do organu szczebla powiatowego kopie postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł.-Śródmieścia w Ł. I Wydział Cywilny z dnia 14 stycznia 2010r., sygn. akt [...] stwierdzającego, że spadek po W. M. nabył Skarb Państwa; postanowienia Sądu Rejonowego w G. Wydział I Cywilny z dnia 2 grudnia 2014r., sygn. akt [...] stwierdzającego, że spadek po M. K. nabyła w całości W. M. oraz postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł.- Śródmieścia w Ł. III Wydział Cywilny z dnia 23 lipca 2015r., sygn. akt [...] o zabezpieczeniu wniosku Skarbu Państwa-Prezydenta Miasta Ł. o ustanowienie zarządcy sądowego poprzez ustanowienie zarządcy tymczasowego w osobie M. J., do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, w miejsce dotychczas sprawującego zarząd B. Ż..
Bez podjęcia jakiejkolwiek dodatkowej czynności postępowania organ stopnia podstawowego wydał w dniu [...] decyzję nr [...], którą w oparciu o normę art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nakazał B. Ż., B. T. oraz Skarbowi Państwa usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym w Ł., przy ul. A 74, poprzez wykonanie określonych robót budowlanych w terminie do dnia 27 sierpnia 2016r.
W ustawowym terminie odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji wniósł B. Ż., nie zgadzając się z jej treścią i podnosząc, że decyzja nie uwzględnia zagrożenia katastrofą budowlaną budynku przy ul. A 74 w Ł., mogącą nastąpić z powodu rażącego naruszenia przez inwestora i wykonawcę - firmę A zasad sztuki budowlanej oraz odpowiednich przepisów w zakresie prowadzonej inwestycji budowlanej A 72 w Ł. w ostrej granicy z istniejącym budynkiem A 74 w Ł.. Zdaniem odwołującego projekt budynku lokalizowanego na nieruchomości przy ul. A 72, nie uwzględnia konieczności podbicia fundamentów przedmiotowego obiektu, a wręcz pokazuje zamiar wsparcia stropu/muru, prowadzącego nad piwnicą - garażem budynku A 72 o ścianę fundamentową budynku A 74 bez przerwy dylatacyjnej.
Organ II instancji przytoczył następnie treść art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane i stwierdził, że w analizowanej sprawie bezspornie budynek mieszkalny wielorodzinny stanowiący przedmiot postępowania znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Fakt ten potwierdzają ustalenia organu szczebla powiatowego, utrwalone w formie protokołów, jak i złożona ekspertyza techniczna sporządzona przez osoby, dysponujące stosownymi uprawnieniami budowlanymi. Dlatego sama zasadność wydanego nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nie może budzić wątpliwości, tym bardziej, że w toku postępowania administracyjnego współwłaściciele przedmiotowego budynku nie kwestionowali ustaleń organu I instancji co do nienależytego stanu technicznego obiektu.
Dalej organ II instancji wyjaśnił, że przepis art. 61 ustawy Prawo budowlane wskazuje, że obowiązanym do utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Taka konstrukcja przepisu nie jest przypadkowa, gdyż wskazuje kolejność adresatów, którzy są obowiązani utrzymać i użytkować obiekt. Prawo własności jest bowiem prawem dającym najszersze władztwo nad rzeczą i wobec tego do właściciela w pierwszej kolejności należy kierować nakazy z art. 66 Prawa budowlanego. Natomiast art. 66 ustawy Prawo budowlane nie wskazuje w swej treści, kto może być adresatem obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, jednak nie ulega wątpliwości, iż skoro przepis ów znajduje się w rozdziale 6 Prawa budowlanego, zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych", to jego adresatem może być zarówno właściciel obiektu budowlanego, jak i jego zarządca. Wybór, na którą z tych osób zobowiązanych zostanie nałożony obowiązek usunięcia prawidłowości, należy do organu nadzoru budowlanego. Z kolei art. 203 Kodeksu cywilnego stanowi, że każdy ze współwłaścicieli może wystąpić do sądu o wyznaczenie zarządcy, jeżeli nie można uzyskać zgody większości współwłaścicieli w istotnych sprawach, dotyczących zwykłego zarządu, albo jeżeli większość współwłaścicieli narusza zasady prawidłowego zarządu lub krzywdzi mniejszość. Taka właśnie sytuacja zaistniała w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości. Jednakże z treści art. 203 Kodeksu cywilnego wyraźnie wynika, że sądowy zarządca nieruchomości jest upoważniony do dokonywania czynności zwykłego zarządu, zaś dokonywanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu należy nadal do współwłaścicieli.
W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że w analizowanej sprawie należało kierować się względami praktycznymi, wynikającymi z oceny, wobec którego podmiotu można skuteczniej wyegzekwować wykonanie nałożonego obowiązku, jak również zakresem czynności, które będą konieczne do wykonania. Nałożenie obowiązku na znanych współwłaścicieli budynku, a nie na tymczasowego zarządcę sądowego gwarantuje należyte wykonanie obowiązku w sytuacji np. gdyby oddalono wniosek o ustanowienie zarządcy sądowego nieruchomości, a tym samym ustałby tymczasowy zarząd nieruchomością, nie wiążąc się jednocześnie z koniecznością występowania przez zarządcę do sądu o zgodę na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu.
Zdaniem organu szczebla wojewódzkiego właściwie zatem organ szczebla powiatowego nałożył obowiązki na współwłaścicieli nieruchomości, których krąg jest zgodny z treścią Księgi Wieczystej Nr [...], prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. Jednakże nieprecyzyjnie określono jako jednego ze współwłaścicieli nieruchomości "Skarb Państwa". Jak wynika z zapisów Księgi Wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości współwłaścicielem jest Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta Ł.. Skarb Państwa jest osobą prawną niemającą organów w rozumieniu art. 38 Kodeksu cywilnego, ani też siedziby w rozumieniu art. 41 Kodeksu cywilnego. Jest to zatem osoba prawna, której szczególny charakter podmiotowy polega na tym, że - nie mając "organów" w rozumieniu cywilistycznym, określonym w art. 38 Kodeksu cywilnego, siedziby, a w szczególności ustawy ustrojowej - musi działać przez swoje jednostki organizacyjne, tj. statio fisci. Organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania jego nieruchomościami jest na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2015r., poz. 782) prezydent miasta na prawach powiatu. Tym samym nie ma możliwości uznania za prawidłowo określonego adresata wskazanie w sentencji inkryminowanego postanowienia Skarbu Państwa bez określenia statio fisci, działającego w jego imieniu i na jego rzecz.
W ocenie organu II instancji, częściowo nieprawidłowo określono również zakres obowiązków do wykonania, bowiem niezbędność ich wykonania nie wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego. W szczególności brak jest podstaw do nałożenia obowiązku wymiany przewodów instalacji elektrycznej oświetleniowej klatki schodowej, skoro przyczyną niedziałania tej instalacji jest odłączenie zasilania, zaś z protokołu pomiaru instalacji elektrycznej z dnia 23 maja 2015r., ważnej do dnia 22 maja 2020r. wynika, że instalacja ta jest w dobrym stanie technicznym i nadaje się do użytkowania.
Według organu II instancji, obowiązek podstemplowania balkonów oraz wykonania warstw wodoszczelnych jest sformułowany w sposób niepełny, bowiem autorzy ekspertyzy technicznej zalecili ręczne, delikatne skucie tynków spodnich i określenie stanu belek nośnych oraz elementów wypełniających płytę-cegłę i spoiny. W przypadku potwierdzenia dobrego stanu tych elementów można przystąpić do wykonania warstwy wodoszczelnej według systemów izolacji tarasów i balkonów na górnej powierzchni płyty wraz z wykonaniem obróbki blacharskiej. Następnie oczyścić belki stalowe szczotkami stalowymi i pomalować dwukrotnie farbą antykorozyjną, wtopić siatkę i wykonać tynki spodnie. Natomiast w przypadku stwierdzenia złego stanu technicznego belek (ubytki w wielkości ponad 25% grubości stopki lub środnika belki) lub złego stanu płyt należy wykonać naprawę materiałami odpowiednimi do uzupełnień elementów stalowych lub ceglanych. Poza balkonem na I- piętrze od strony elewacji wschodniej nad tarasem autorzy ekspertyzy technicznej zalecili stemplowanie tylko na czas prowadzenia prac naprawczych. W odniesieniu do stopni i biegów schodowych przed zabezpieczeniem siatką z włókna szklanego na zaprawie klejowej z wyszpałdowaniem zaprawą klejową elastyczną zalecono poszerzenie i wypełnienie masą do napraw i uzupełnień elementów betonowych istniejących zarysowań, a następnie zagruntowanie i ewentualnie naprawę powierzchni tynków.
Zdaniem organu odwoławczego, nieprecyzyjnie również określono obowiązek zabezpieczenia drewnianej konstrukcji przed korozją biologiczną i p.poż. odpowiednimi preparatami, pominięto bowiem deskowanie-niebędące elementem konstrukcyjnym, które jednakże zgodnie z ekspertyzą techniczną winno również zostać zabezpieczone. Z omawianego opracowania technicznego wynika nadto, że pokrycie dachu na części wschodniej jest w złym stanie technicznym - widoczne są odspojenia fragmentów papy, nieszczelności, brak posypki, pęcherze i pofałdowania. Obróbki blacharskie są skorodowane i nieszczelne. Należało zatem nakazać wyeliminowanie powyższych nieprawidłowości poprzez naprawę pokrycia papowego i wymianę obróbek blacharskich.
Odnosząc się do treści odwołania, organ II instancji wyjaśnił, że zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności ekspertyza techniczna sporządzona przez dysponujących stosownymi uprawnieniami budowlanymi mgr inż. M. P., mgr inż. J. P., oraz tech. bud. A. R., jak i kolejne oględziny przeprowadzane przez organ szczebla powiatowego, nie wykazały istnienia zagrożenia katastrofą budowlaną. Z kolei prawidłowość projektu budowlanego, w oparciu o który prowadzona jest inwestycja na sąsiedniej nieruchomości przy ul. A 72 w Ł., była już przez odwołującego kwestionowana w ramach odrębnych postępowań, prowadzonych przed właściwym organem administracji architektoniczno-budowlanej. Postępowanie w tym przedmiocie zakończone zostało decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...], nr [...]. Natomiast kwestia "rażącego naruszenia przez inwestora i wykonawcę firmę A zasad sztuki budowlanej oraz odpowiednich przepisów w zakresie prowadzonej inwestycji budowlanej A 72 w Ł." może być przedmiotem odrębnego postępowania i nie może mieć wpływu na postępowanie w sprawie nienależytego stanu technicznego budynku mieszkalnego, stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania.
Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył B. Ż., który podniósł, że skarżona decyzja nie uwzględnia faktu prowadzenia przez firmę A inwestycji przy ul. A 72, polegającej na budowie budynku wielomieszkaniowego w ostrej granicy z budynkiem A 74. Wykazywane przez skarżącego błędy projektowe i wykonawcze inwestycji A 72 mogą stanowić przyczynę nieprawidłowości stanu technicznego budynku A 74 w Ł.. Faza projektowa inwestycji firmy A przy ul. A 72, a także faza wykonawcza nie zostały poprzedzone szczegółową ekspertyzą techniczną stanu budynku A 74, dokumentującą wszystkie nieprawidłowości techniczne budynku A 74. Szereg merytorycznych uwag skarżącego, m.in. o konieczności spięcia ściany szczytowej budynku pękniętej na całej wysokości i grubości stalowymi ściągami nie zostały przez inwestora i wykonawcę inwestycji uwzględnione. Również uwagi o konieczności podbicia fundamentów były przez firmę A zbywane twierdzeniem, że rzekomo ściana szczelinowa, która miała stanowić fundament budynku A 72 nie wymaga podbijania fundamentów nieruchomości A 74. Pomimo braku szczegółowej ekspertyzy technicznej stanu technicznego budynku A 74, a także wobec zastrzeżeń skarżącego, formułowanych w składanych do firmy A, jak również do Kierownika działu Architektoniczno-Budowlanego Urzędu Miasta Ł., Prezydent Miasta Ł. wydał firmie A decyzję zezwalającą na prowadzenie inwestycji przy ul. A 72 w ostrej granicy z budynkiem A 74 bez uwzględnienia uwag skarżącego. W związku z powyższym skarżący w dniu 23 lipca 2015r. złożył odwołanie od decyzji nr [...] oraz [...], a następnie złożył w dniu 8 czerwca 2016 skargę na ww. decyzje za pośrednictwem Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Skarżący podkreślił także, że w dniu 20 października 2015r. złożył odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...], zgłaszając szereg zastrzeżeń merytorycznych co do możliwości zagrożenia katastrofą budowlaną budynku A 74, przede wszystkim z powodu wylania przez wykonawcę firmę A elementu fundamentu budynku A 72 na fundamencie budynku A 74 bez dylatacji, a także innych poważnych błędów wykonawczych m.in. odstąpienie przez firmę A w trakcie realizacji inwestycji A 72 w Ł. od zatwierdzonego projektu budowlanego co jest samowolą budowlaną. Swoje uwagi ponownie zgłosił do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 25 maja 2016r. w związku z otrzymanym pismem z dnia 9 maja 2016r. Pomimo merytorycznych zastrzeżeń skarżącego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeprowadził kontroli prawidłowości inwestycji przy ul. A 72 i jej wpływu na nieruchomości sąsiadujące w ostrej granicy do czego zobowiązuje go dyspozycja art. 84 ust. 1 ustawy Prawo Budowlane. Podobną bezczynnością wykazał się [...] Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego co jest przedmiotem niniejszej skargi.
Zdaniem skarżącego, oczywiste jest, że wobec braku szczegółowej ekspertyzy stanu technicznego budynku A 74 w Ł., dokumentującej stan techniczny budynku przed przystąpieniem do projektowania zamierzonej inwestycji przy ul. A 72, stwierdzone nieprawidłowości stanu technicznego budynku A 74 w Ł., wymienione w skarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego, mogą być skutkiem nieprawidłowo prowadzonej inwestycji przez firmę A przy ul. A 72 w Ł.. Trudno odróżnić istniejące pęknięcia oraz ich stopień rozwarcia od nowych pęknięć, jeśli nie są one ani udokumentowane ani monitorowane. Naprawa pęknięć (w szczególności pkt a, b, c) nakazana decyzją maskuje je skutecznie co uniemożliwia monitorowanie pękania całego budynku A 74 na skutek: a) osiadania budynku A 72, postawionego w ostrej granicy i związanego fundamentem z nie podbitym i nie wzmocnionym fundamentem budynku A 74; b) zbyt głębokiego posadowienia budynku A 72, co może być powodem zahamowania przepływu wód podpowierzchniowych, charakteryzujących okoliczny teren i podniesienia ich poziomu a w konsekwencji podmycia fundamentu budynku A 74 i jego pękanie, skutkujące możliwością katastrofy budowlanej.
W ocenie skarżącego nakazanie, przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., właścicielom budynku A 74, napraw szeregu jego nieprawidłowości technicznych, których powodem może być nieprawidłowo wykonany budynek A 72, a jednocześnie bezczynność wobec zgłaszanych wielokrotnie przez skarżącego nieprawidłowości inwestycji firmy A przy ul. A 72, zagrażających budynkowi A 74 możliwością katastrofy budowlanej, narusza art. 84 ust. 1 oraz art. 84a ust. 2 ustawy Prawo Budowlane.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a ponadto o wydanie nowej decyzji w przedmiotowej sprawie, uwzględniającej argumentację faktyczno-prawną skarżącego, w tym nakazującej firmie A Sp. z o.o. zabezpieczenie budynku przy ul. A 74 od zagrożenia awarią lub katastrofą budowlaną i dokonanie niezbędnych napraw w związku z powstałymi szkodami na jej koszt.
Skarżący wniósł także o obciążenie kosztami postępowania firmę A Sp. z o.o. oraz Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Ł.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 5 listopada 2016r. skarżący ponowił wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji w związku z tym, że decyzja wydana została na podstawie ekspertyzy technicznej budynku z lipca 2015r. a nie ze stycznia 2012r., która była podstawą do projektowania nowej inwestycji przy ul. A 72. Ponadto, zdaniem skarżącego, decyzja obciążona jest wadą prawną, bo nie odnosi się do jego merytorycznych zarzutów, wskazujących nieprawidłowości budynku A 72, grożących awarią lub katastrofą budowlaną budynku A 74, którego skarżący pozostaje współwłaścicielem. Podniósł nadto, że pomimo jego licznych wniosków, organ nadzoru budowlanego nie przeprowadził kontroli realizacji inwestycji A 72.
Uczestnik postępowania Skarb Państwa, Prezydent Miasta Ł. wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, iż nieprawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla Ł. – Śródmieścia w Ł. o stwierdzeniu zasiedzenia udziału, przysługującego Skarbowi Państwa przez skarżącego jest nieprawomocne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, po myśli § 2 tegoż artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd administracyjny nie rozpoznaje zatem spraw merytorycznie, a bada jedynie legalność zaskarżonej decyzji, tzn. ocenia, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje tylko w przypadku wykazania istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei art. 135 p.p.s.a. stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżone orzeczenie naruszało prawo, w stopniu skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że możliwość nałożenia obowiązków, o jakich mowa w art. 66 ustawy Prawo budowlane. powiązana jest z nieprawidłowościami, powstałymi w trakcie użytkowania budynku, np. na skutek upływu czasu, czy też wystąpienia innego czynnika, który przyczynia się do pogorszenia stanu technicznego, czy też estetycznego budynku. Obowiązek wykonania robót budowlanych ma przy tym jedynie charakter naprawczy, a sam ich rodzaj oraz zasięg zależy od rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości. Rozstrzygnięcie organu powinno uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego i estetycznego przez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 lutego 2013r., sygn..akt II SA/Po 688/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
W rozpoznawanej sprawie okolicznością niekwestionowaną pozostaje, że budynek jest w złym stanie technicznym, co potwierdzają liczne oględziny, kontrole okresowe, ale przede wszystkim ekspertyza techniczna. Przedmiotem sporu jest jedynie odpowiedzialność za ów zły stan techniczny, której skarżący upatruje w działaniach inwestycyjnych, podejmowanych na sąsiedniej nieruchomości. Jednakże, jak trafnie wskazano w motywach zaskarżonej decyzji, przepisy i nakazy w nich określone, dotyczące utrzymania obiektów budowlanych (rozdział 6 ustawy Prawo budowlane), skierowane są do właścicieli lub zarządców tych obiektów i nie są uzależnione od przyczyny powstania złego stanu technicznego. Innymi słowy nie ma znaczenia, czy stan techniczny obiektu pogorszył się w związku z budową obiektu wielokondygnacyjnego na sąsiedniej działce czy też jest następstwem złego nim zarządzania lub czynników innego rodzaju. Na właścicielu obiektu spoczywa bowiem obowiązek dbania o jego należyty stan techniczny, a w razie jego pogorszenia usunięcia nieprawidłowości. Jeżeli natomiast okaże się, że uszkodzenia spowodowane są działaniami osób trzecich, to właścicielowi przysługują roszczenia dochodzone wyłącznie przed sądem powszechnym. Nie ma również znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, czy uszkodzenia obiektu powstały w związku z nieprawidłowościami przy budowie na sąsiedniej działce. Jeżeli zaś skarżący uważa, że roboty na działce sąsiedniej są prowadzone w sposób nieprawidłowy, to może zażądać wszczęcia odrębnego postępowania, ale nie może skutecznie podnosić tego zarzutu w kontrolowanym postępowaniu. Adresatem nakazu, wydanego na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane jest bowiem wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Określenie adresatów decyzji, poprzez wskazanie współwłaścicieli nieruchomości uznać należy przeto za prawidłowe. Prawidłowo również określono zakres nałożonych obowiązków, opierając się na aktualnej ekspertyzie technicznej obiektu. Podnoszony przez skarżącego zarzut, związany z odmiennymi wnioskami ekspertyzy z 2012r. uznać należy za niezasadny, biorąc pod uwagę konieczność oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym i prawnym, istniejącym w dacie orzekania przez organ. Ocena stanu technicznego obiektu winna być zatem dokonywana w oparciu o aktualnie sporządzoną ekspertyzę techniczną nie zaś ekspertyzę sprzed blisko 4 lat.
Oddalając wniosek o odroczenie rozprawy uznano, iż doręczenie skarżącemu odpisu pisma, złożonego przez uczestnika postępowania, nie zawierającego żadnych nowych okoliczności faktycznych i prawnych, żądania w tym zakresie nie uzasadnia. Wszystkie załączone do wspomnianego pisma kopie dokumentów, poza kosztorysem naprawy, znajdowały się już bowiem w aktach sprawy, zaś kalkulacja koszów wykonania zaskarżonej decyzji, nie ma znaczenia dla oceny jej zgodności z prawem.
Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia.
Odnosząc się natomiast do żądania zasądzenia kosztów postępowania, zgłoszonego przez pełnomocnika uczestnika postępowania – Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta Ł., wskazać należy, iż przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie pozwalają na zasądzanie kosztów postępowania na rzecz uczestników postępowania przed sądem I instancji.
JK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło