II SA/Łd 559/18
WyrokWSA w Łodzi2018-09-07
Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa istniejącego budynku mieszkalnego poprzez dobudowę ganku, wykonana na podstawie zgłoszenia, które nie zostało skutecznie zakwestionowane przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, może być przedmiotem postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, zwłaszcza w kontekście zarzutów dotyczących naruszenia warunków technicznych i prawa własności?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym kwestii związanych z fundamentami budowy oraz potencjalnej konieczności uzyskania pozwolenia na budowę zamiast zgłoszenia. Stwierdzono, że mimo skutecznego zgłoszenia, organy mają prawo weryfikować legalność i zgodność z przepisami wykonanych robót, stosując tryb naprawczy, jednakże postępowanie to wymaga uzupełnienia o kluczowe ustalenia dotyczące fundamentów i ewentualnej potrzeby pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. nakładającą na E. P. obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem przydomowego ganku. Ganek został wybudowany na podstawie zgłoszenia, jednak skarżący zarzucał samowolę budowlaną, naruszenie prawa własności oraz brak decyzji o warunkach zabudowy. Organy nadzoru budowlanego uznały, że ganek został zrealizowany legalnie na podstawie zgłoszenia, ale wymaga prac naprawczych ze względu na odstępstwa od warunków technicznych, w szczególności brak ogniomuru.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2018 roku sprawy ze skargi A. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem przydomowego ganku uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], nr [...]. a.bł.
W dniu 28 czerwca 2017r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w O. wpłynęło pismo interwencyjne A. P. w sprawie: "samowoli budowy budynku na działce budowlanej w miejscowości S. 15 gm. M. na działkach o nr ew. 262/4, 263/4 i 265 obręb S., w granicy działki siedliskowej S. 16 gm. M. o nr ew. działek 261/2, 262/3, 263/3.
W dniu 31 lipca 2017r. organ powiatowy przeprowadził oględziny w sprawie legalności realizowanej budowy przydomowego ganku do istniejącego budynku mieszkalnego drewnianego na działkach o nr ewid. 262/4, 263/4, 265 w m. S. 15, gm. M., której inwestorem oraz właścicielem jest E. P. W toku kontroli stwierdzono realizację budowy przydomowego ganku o wymiarach zewnętrznych 3,66m x 4,17m i wysokości odpowiednio od 3,05m do 3,72m - wysokość mierzona w szczycie ganku od strony wschodniej od poziomu gruntu przy obiekcie do wierzchu dachu. Obiekt od strony zachodniej znajduje się w odległości 8cm od drewnianego ganku, stanowiącego odrębne wejście do budynku mieszkalnego, znajdującego się na działkach o numerach: 261/2 i 262/3. Od strony północnej obiekt znajduje się w odległości 6,20m od istniejącego ogrodzenia z siatki rozgraniczającego sąsiadujące nieruchomości od tej strony. Od strony wschodniej obiekt znajduje się w odległości 20,10m od istniejącego ogrodzenia z siatki rozgraniczającego nieruchomość właściciela działki o nr ewid. 266. Realizowana budowa przydomowego ganku przylega do części budynku mieszkalnego użytkowanego przez E.P. Przedmiotowy obiekt posiada konstrukcję murowano - drewnianą, tj. 3 ściany zewnętrzne od strony wschodniej, północnej i zachodniej wymurowano w części z bloczka betonowego (podmurówkę), natomiast pozostałą część nadziemną wymurowano z pustaka szlakowego o grubości 20cm. Od strony północnej wybudowany ganek nie posiada ściany podłużnej, tylko 2 ściany poprzeczne zewnętrzne, które dochodzą swoimi szerokościami do istniejącego budynku drewnianego. Na wysokości 2,28m wybetonowanego podkładu wewnątrz ganku w górnej części na 3 ścianach zewnętrznych, wykonano wieniec żelbetonowy o przekroju 20cm x 20cm. Na ścianach ganku odpowiednio wykonano konstrukcję dachu, tj. przymocowano 2 płatwie drewniane 14cm x 14cm, na których przymocowano krokwie drewniane o przekroju 14cm x 8cm. Dach jednospadowy z blachy trapezowej ze spadkiem połaci dachowej na nieruchomość właściciela. Przy okapie dachu zamontowano rynnę PCV o średnicy 0 125mm odprowadzającą wody opadowe z dachu rurą spustową o średnicy 100mm, zamontowaną w narożniku ganku od strony wschodniej na teren nieutwardzony właściciela. Ganek podzielono na 2 części - korytarz w kształcie litery "L" i pomieszczenie użytkowe. Od strony działki rodziny P. w części krawędź dachu wystaje 5cm poza lico ściany. Ganek w ścianach zewnętrznych od strony zachodniej i północnej nie posiada żadnych otworów. Obecna podczas kontroli, inwestor, E. P. oświadczyła do protokołu, że: realizowaną budowę przydomowego ganku rozpoczęto w maju 2017r. i do dnia dzisiejszego roboty nie zostały zakończone; stan obecny – surowy otwarty; roboty realizuje w oparciu o zgłoszenie do Starostwa Powiatowego w O. z dnia 15 lutego 2017r., obejmujące budowę ganku o wymiarach 4,35m x 3,70m i wysokości maksymalnej 3,30m na działkach ewid. 262/4, 263/4 i 265. Inwestor przedłożył również decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2016r., wnoszącą sprzeciw oraz nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016r., nr [...] uchylającą w całości wskazaną decyzję Starosty [...].
Pismem z dnia 3 sierpnia 2017r. organ powiatowy zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie legalności realizowanej budowy przydomowego ganku do istniejącego budynku mieszkalnego (drewnianego), posadowionego na działce o nr ewid. 262/2, 263/4, 265 w m. S. 15, gm. M.
Do akt postępowania dołączono dokumentację związaną ze zgłoszeniem do Starosty [...] w dniu 15 lutego 2016r., budowy przydomowego ganku o wymiarach: 4,35m x 3,70m (16,1 m2) na działkach o nr ewid. 262/4, 263/4 i 265 w m. S. 15, gm. M. Jak wynika z ww. dokumentacji, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2016r., nr [...], uchylił w całości ww. decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2016r. zawierającą sprzeciw od zgłoszenia oraz poprzedzające je postanowienie dowodowe i umorzył postępowanie w j sprawie.
Postanowieniem z dnia [...] września 2017r. nr [...] PINB w O. wstrzymał: "prowadzenie robót budowlanych, polegających na budowie przydomowego ganku, a organ wojewódzki utrzymał je w mocy postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017r., nr [...].
W dniu [...] r. PINB w O. wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz.U. z 2017r., poz. 1332, ze zm.) nałożył: "na E.P. obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem oraz przepisami robót budowlanych, polegających na budowie przydomowego ganku o wym. 3,66 x 4,17 do istniejącego budynku mieszkalnego (drewnianego), posadowionego na działkach o nr ewid. 262/4, 263/4 i 265 w miejsc. S.15, gm. M. poprzez:
1. obcięcie wystającej połaci dachowej do lica wewnętrznego murowanej ściany od strony sąsiedniej działki o nr ewid. 262/3,
2. wymurowanie na w/w ścianie przydomowego ganku ogniomuru (ściany oddzielenia przeciwpożarowego) od strony sąsiedniej działki o nr ewid. 262/3 o grubości 20cm (tj. grubości tej ściany na poziomie parteru) z materiału niepalnego, wyniesionego ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3m o klasie odporności ogniowej El 60 z wyprowadzaniem spadku na ogniomurze na własną połać dachową w terminie do dnia 30 czerwca 2018r.".
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E.P., wskazując, że wykonuje inwestycję na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016r., nr [...], która uchyliła w całości decyzję Starosty [...], wnoszącą sprzeciw do wcześniejszego zgłoszenia. Wskazała, że ganek dobudowywany jest do istniejącej już części budynku drewnianego, co powoduje brak konieczności wykonania ogniomuru, ponieważ wykonanie częściowych ogniomurów nie spełni w całości obowiązujących przepisów bezpieczeństwa pożarowego, skoro pozostała część budynku jest drewniana i stanowi jedną całość.
Odwołanie złożył również A. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Podniósł, że inwestycja została zrealizowana po samowolnej rozbiórce drewnianego ganku; powołał się na fakt budowy nowego murowanego ganku i zarzucił naruszenie własności w postaci obcięcia dachu wraz z belką budynku A. i G. P., a także deski od ganku na całej wysokości od fundamentu aż do dachu sąsiedniej; jak również brak decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej działki.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż E.P. zgłosiła budowę ganku przydomowego o wymiarach: 4,35m x 3,70m (16,1 m2) na działkach o nr ewid. 262/4, 263/4 i 265. Z załącznika graficznego do zgłoszenia wynika, że obiekt usytuowany jest bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką o nr ewid. 262/3, stanowiącą własność A.P. i G. P. Realizację obiektu rozpoczęto n podstawie zgłoszenia, ostatecznego w obrocie prawnym o uchyleniu decyzji organu architektoniczno – budowlanego.
Z przeprowadzonych oględzin organu I instancji wynika, że inwestor zrealizował ganek o wymiarach: 3,66m x 4,17m i wysokości odpowiednio od 3,05m do 3,72m. Od strony zachodniej przylega on bezpośrednio do granicy sąsiedniej działki o nr ewid. 262/3 i znajduje się w odległości 8cm od drewnianego ganku, posadowionego na tej samej działce. Od strony granicy tej działki wystaje 5cm krawędź dachu poza lico ściany przydomowego ganku. Od tej samej strony, tj. od strony sąsiedniej działki o nr ewid. 262/3 brak jest wyniesionego ogniomuru powyżej połaci dachowej na ścianie przydomowego ganku.
Wobec tego organ wojewódzki zgodził się z organem I instancji, że przedmiotowy ganek został zrealizowany legalnie, na podstawie zgłoszenia z dnia 15 lutego 2016r. Zwrócił także uwagę, że inwestor zgłosił budowę ganku o wymiarach: 4,35m x 3,70m = 16,1 m2, a zrealizował ganek o wymiarach: 3,66m x 4,17m = 15,26 m2, a zatem obiekt mniejszy od zgłoszonego. Ponadto, z oględzin nie wynika, aby zmieniono jego lokalizację. Dalej organ zaznaczył, że jeżeli w dacie wykonywania robót budowlanych inwestor legitymował się zgłoszeniem, niezakwestionowanym przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej, to wykluczone jest zastosowanie trybu określonego w art. 49b Prawa budowlanego. W realiach niniejszej sprawy, inwestor wybudował ganek na podstawie zgłoszenia, od którego nie złożono skutecznego sprzeciwu. Został on jednak wykonany ze zmianą w stosunku do parametrów, określonych w zgłoszeniu.
Prowadzenie robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie wiąże się jednak z pewnym ryzykiem, ponieważ niewniesienie przez organ uprawniony skutecznego sprzeciwu, nie uwalnia inwestora od zarzutu przewidzianego w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Przepis ten przewiduje bowiem ingerencję organów nadzoru budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 ustawy, polegających na prowadzeniu robót w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach. Podkreślił również, że realizacja inwestycji na podstawie zgłoszenia nie oznacza niestosowania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.). brak ogniomuru jest bezsporny. Za "istotne" naruszenia przepisów w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, należy zdaniem organu uznać również takie uchybienia warunkom technicznym, które naruszają wymagania bezpieczeństwa pożarowego. Wskazane uchybienie było zatem wystarczające do prowadzenia postępowania w oparciu o tryb art. 50-51 Prawa budowlanego. W przedmiotowej sprawie zachowano zatem termin, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Oceniając zakres nałożonych na inwestora obowiązków, [...]WINB stwierdził, że doprowadzą one wykonywane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem. Przydomowy ganek stanowi bowiem część budynku mieszkalnego i jako wznoszony pod rządami obecnie obowiązujących warunków technicznych, podlega jego normom. Zgodnie zaś z § 235 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury, ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wznosić na własnym fundamencie lub na stropie, opartym na konstrukcji nośnej o klasie odporności ogniowej nie niższej od odporności ogniowej tej ściany. Ponadto zgodnie z § 235 ust. 3 ww. rozporządzenia, w budynku z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej El 60, bezpośrednio pod pokryciem; przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia. Ponadto, zgodnie § 272 ust. 3 ww. rozporządzenia, budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5. Zdaniem organu wybudowanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego na przedmiotowym ganku, winno zostać poprzedzone odcięciem wystającej połaci dachowej do lica wewnętrznego murowanej ściany od strony sąsiedniej działki o nr ewid. 262/3, przede wszystkim z tego powodu, że jej istnienie uniemożliwiałoby wykonanie ogniomuru. Organ wskazał ponadto, że zgodnie z § 12 ust. 6 tego rozporządzenia, odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż: 1,5 m do okapu lub gzymsu zwróconego w stronę tej granicy, a także do balkonu, daszku nad wejściem, galerii, tarasu, schodów zewnętrznych, rampy lub pochylni - z wyjątkiem pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych. Przy czym, zgodnie z § 12 ust. 7 tego rozporządzenia, w przypadkach, o których mowa w ust. 2 i 4, dopuszcza się zmniejszenie odległości okapu zwróconego w stronę granicy działki budowlanej do 1 m.
W odniesieniu do zarzutów odwołania E.P. organ II instancji podkreślił, że wykonanie inwestycji na podstawie zgłoszenia, a więc w uproszczonym trybie, nie zwalnia z przestrzegania warunków technicznych przez inwestora. Ponadto, brak ogniomuru dotyczy realizowanego właśnie ganku, nie zaś istniejącej już części budynku drewnianego, do którego jest od przybudowywany. Nie ma natomiast przeszkód, aby organy nadzoru budowlanego w odrębnie prowadzonym postępowaniu, zbadały prawidłowość budowy czy stan techniczny istniejącego już budynku.
Odnosząc się z kolei do zarzutów odwołania A. P. stwierdził z kolei, że przedmiotem postępowania jest przydomowy murowany ganek, nie zaś drewniany ganek, który nie istnieje. Organ nie może nadto pominąć w swym rozstrzygnięciu ostatecznej decyzji Wojewody [...] nr [...], która usankcjonowała w obrocie prawnym zgłoszenie na budowę przedmiotowego ganku. Co więcej, organ nadzoru budowlanego może wstrzymać roboty budowlane wykonywane po skutecznym zgłoszeniu, również z tego tylko powodu, że doszło do naruszenia przepisów prawa, których nie dostrzegł właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej w procedurze zgłoszeniowej, jednakże tylko o tyle o ile mają one charakter "istotny". Sytuacja taka nie miała jednak miejsca w przedmiotowej sprawie. Odnośnie zaś naruszenia prawa własności poprzez spowodowanie szkody na budynku odwołującego organ wyjaśnił, że ewentualne roszczenia o stosowne odszkodowanie podlegają kognicji sądów powszechnych, nie zaś organów nadzoru budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł A.P., zarzucając sprzeczność ustaleń z zebranym materiałem dowodowym oraz nienależycie przeprowadzone postępowanie. Skarżący zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji i wniósł o"o rozebranie przez E.P. ściany w granicy gospodarstwa S. 16 oraz części ściany od strony północnej, od granicy działki o nr ew. 262/3 w kierunku wschodnim". Zdaniem skarżącego realizacja budowy budynku przez E.P. została wykonana w warunkach samowoli budowlanej. Skarżący zwrócił uwagę, że inwestorka wybudowała co prawda mniejszy ganek, ale wyższą o 0,43m ścianę o wysokości 3,72m, przy czym po wykonaniu ogniomuru ściana ganku miałaby powyżej 4m. Podniósł, że z zakwestionowanej decyzji wynika, iż inwestorka wystąpiła z dwoma zgłoszeniami – w dniu 15 lutego 2017 r. i 15 lutego 2016 r. zwrócił uwagę, ze w decyzji o warunkach zabudowy Wójta Gminy M. z dnia [...] kwietnia 2016r. powierzchnia dla projektowanej zabudowy wynosi maksymalnie 12,4m2.. Skarżący wskazał, że po uchyleniu przez SKO w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2016r ww. decyzji Wójta Gminy M. o warunkach zabudowy nie została wydana nowa decyzja. Stwierdził, że nie jest zatem prawdą, wbrew twierdzeniom [...]WINB, że w dacie wydania decyzji Wojewody [...] o uchyleniu sprzeciwu inwestorka legitymowała się legitymowała się decyzją o warunkach zabudowy . Wobec tego E.P. realizowała budowę o wym. 4,35m x 3,70m i wys. 3,72m w warunkach samowoli. Pod jego nieobecność i bez jego wiedzy samowolnie od strony zachodniej w granicy z działką o nr ew. 262/3 zrobiła głęboki wykop w ścianie pod fundamentem jego drewnianego ganku oraz od strony północnej w ścianie pod fundamentem starego drewnianego budynku mieszkalnego w granicy. Ponadto, w istniejącej zastanej zabudowie samowolnie obcięła dach jego ganku wraz z belką, a w tym miejscu wybudowała o wiele wyższą ścianę niż zamierzała. Wskazał, że po wybudowaniu ganku teren jego działki stał się podmokły, nie ma przepływu powietrza, na ścianie jego ganku pojawia się zielony nalot, podczas deszczu i wiatru od strony zachodniej z wysokiej ściany murowanej w granicy woda spływa na jego działkę o nr ew. 262/3, a podczas mrozu ma bardzo ślisko przed gankiem. Po wybudowaniu dużo wyższej i dłuższej ściany w granicy przed budynkiem ma bardzo ograniczony dostęp światła i słońca od strony wschodniej. Poza tym nie ma dostępu do dachu swojego ganku. Skarżący zarzucił ponadto, że powiatowy inspektor nie przeprowadził czynności kontrolnych budynku mieszkalnego zgodnie z jego zawiadomieniem z dnia 27 czerwca 2017r., nadto naruszył przepisy postępowania administracyjnego, gdyż nie zawiadomił stron o możliwości skorzystania z prawa zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych oraz zgłoszonych żądań oraz utrudniał zapoznanie się z protokołem pokontrolnym. Oświadczył, że nie miał żadnej wiedzy o rozstrzygnięciach organów w związku ze zgłoszeniem inwestycji. Tym samym w opinii skarżącego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził nienależycie postępowanie, a wobec tego jego skarga stała się konieczna i uzasadniona.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona bowiem nie wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione. Zatem zaskarżone decyzje zostały wydane co najmniej przedwcześnie. Zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Natomiast nie wszystkie zarzuty skargi są uzasadnione. W szczególności nietrafny jest zarzut pozbawienia skarżącego udziału w toczącym się postepowaniu. Nie potwierdza go dokumentowana jego pismami aktywność w sprawie. Zaś okoliczności związane z jego niewiedzą o postępowaniu w sprawie zgłoszenia nie mogą odnieść skutku, postepowanie to prowadzone zresztą przez inny organ, toczy się jedynie z udziałem inwestora. W świetle skutecznego zgłoszenia nie maja znaczenia zarzuty związane z decyzją o warunkach zabudowy, jak również zarzuty dotyczące innego ganku, niż będący przedmiotem niniejszego postępowania
Organy nadzoru budowlanego weryfikowały legalność inwestycji polegającej na dobudowie do drewnianego budynku murowanego ganku. Poza sporem jest, że inwestorka wznosiła ganek na podstawie zgłoszenia, w trybie art. 30ust.1 ustawy Prawo budowalne. Trafne są bowiem wywody organu odwoławczego, iż trzydziestodniowy termin do skutecznego wniesienia decyzji o sprzeciwie wobec zgłoszenia jest terminem materialnym, co oznacza, ze z jego upływem nie można już skutecznie podważyć zgłoszenia, a inwestor uprawniony jest do realizacji robót, zawartych w zgłoszeniu (art. 30 Prawa budowalnego).
Jednakże, wbrew oczekiwaniom inwestorki realizowanie inwestycji w takim uproszczonym trybie nie pozbawia organów nadzoru budowalnego możliwości sprawdzenia legalności i zgodności z przepisami prawa budowalnego, w tym z wymogami technicznymi.
Zasadnie zarówno PINB w O., jak i [...]WINB przyjęły, że w sprawie wobec odstąpienia od warunków określonych w zgłoszeniu, znajduje zastosowanie art. 50 i 51 P.b. W takiej sytuacji obowiązkiem organów jest ocena zgodności zrealizowanych robót z prawem i ewentualnie zobowiązanie inwestora do dokonania takich czynności, które pozwolą doprowadzić dany obiekt do stanu zgodnego z prawem. Organy w niniejszej sprawie zastosowały zatem prawidłowo tryb naprawczy. Nie jest przy tym tak, wbrew twierdzeniom uczestniczki postępowania, że zmiana parametrów nowej budowy dotyczy zmniejszenia powierzchni , zatem to nie jest to zmiana istotna. Jak wynika bowiem z niekwestionowanych w tym zakresie ustaleń, realizowana jest wyższa (niż w zgłoszeniu) ściana granicząca z nieruchomością skarżącego, która po wybudowaniu ogniomuru, co nakazano skarżoną decyzją, wg skarżącego przekroczy wysokość 4 metrów. Trafnie PINB ocenił, że zmiany w stosunku do zgłoszenia są istotne w zakresie parametrów budowy.
Natomiast oceniając jakość i legalność wykonanych robót organy nadzoru, słusznie zobowiązując do wykonania prac związanych z zachowaniem warunków ppoż pominęły istotny element – wybudowanie fundamentów budowy. Z opisów wykonanych prac, zawartych w aktach nie wynika aby organ odnotował, zauważył i uznał za istotny fakt, ze sporny ganek posadowiony jest na fundamentach. Okoliczność wybudowania fundamentów nie wynika też w żaden sposób z opisu prac, zawartych w zgłoszeniu. Inwestorka przyznała na rozprawie, że wszystkie trzy ściany ganku osadzone są na fundamencie, którego głębokości nie potrafiła podać. Organ nadzoru budowlanego powinien był, badając zgodność inwestycji z przepisami i warunkami technicznymi zbadać sposób ich wykonania, zwłaszcza, ze skarżący zarzuca ich negatywny wpływ na jego nieruchomość. Odesłanie go – jak to uczynił organ – na drogę sporu przed sądem powszechnym nie jest wystarczające. Niezależnie od kwestii odszkodowawczych to w postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego wyjaśnić należy, czy fundamenty wybudowano zgodnie ze sztuką budowlaną, w tym czy zostały wybudowane z poszanowaniem wymaganych odległości od budynku skarżącego, czy nie spowodowały negatywnych skutków dla nieruchomości skarżącego, co ten zarzuca.
Wątpliwości sądu budzi też, zwłaszcza w kontekście ujawnienia wybudowania ganku osadzonego na fundamentach, zakwalifikowanie spornych robót budowalnych, jako podlegających zgłoszeniu. Zgodnie z art. 3 pkt 2 prawa budowlanego, budynek to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Budową jest wykonywanie obiektu budowalnego w określonym miejscu, a także jego odbudowa, nadbudowa i rozbudowa. Natomiast przebudowa oznacza prace budowalne, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji (art. 3 pkt 7a prawa budowalnego). W świetle przytoczonych definicji sporne roboty budowalne oznaczają nie przebudowę a rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego. To z kolei oznaczałoby, że inwestorka winna była legitymować się pozwoleniem na budowę a nie zgłoszeniem. Z akt sprawy nie wynika, aby inwestorka zamierzała celowo wprowadzić organ w błąd co do planowanych robót, pomimo lakonicznego ich opisu w zgłoszeniu. Błędy zgłoszenia nie zostały jednak skutecznie wyeliminowane przez organ, który dokonywał jego weryfikacji. Skoro zaś dokonane zgłoszenie okazało się skuteczne i funkcjonuje w obrocie prawnym to oczywiście prawidłowy jest tryb naprawczy, zastosowany zgodnie z dyspozycją art. 50 i 51 Prawa budowanego. Inny jest jednak zakres postępowania naprawczego. Przy przyjęciu, że wykonane ( a nie zgłoszone) roboty winny zostać wykonane w istocie na podstawie pozwolenia na budowę, to organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze winien rozważyć kilka kwestii. Po pierwsze, czy nie należy ustalić legalności i zgodności wybudowania budynku, do którego ganek został dobudowany. Nie można bowiem sanować rozbudowy budynku, którego legalność/prawidłowość nie zostały zweryfikowane. Po drugie należy wyjaśnić, czy organ dysponuje wszystkimi dokumentami pozwalającymi na weryfikację legalności wykonywanych robót budowlanych, w tym np. decyzji o warunkach zabudowy, o ile w danej sytuacji jest wymagana projektem budowlanym itp.
Dopiero taki uzupełnienie postepowania wyjaśniającego wraz ze wskazanym uprzednio uzupełnieniem w zakresie wybudowanych fundamentów pozwoli na uznanie, ze sprawa została wyjaśniona w sposób pozwalający na podjęcie trafnego rozstrzygnięcia.
Z uwagi na powyższe sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 29 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2017.1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a..). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy nadzoru budowlanego uwzględnią zawarte w niniejszym uzasadnieniu wskazania co do niezbędnego uzupełnienia postepowania wyjaśniającego.
Z uwagi na to, że skarżący ani w skardze, ani do zamknięcia rozprawy nie złożył wniosku o zwrot kosztów postępowania, sąd nie zawarł w tym zakresie rozstrzygnięcia. Stosownie bowiem do treści art. 210 § 1 p.p.s.a. strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie. Jak wnika z akt postępowania, skarżący wniosku takiego do czasu zamknięcia rozprawy nie złożył, pomimo stosownego pouczenia, które odebrał w dniu 27 czerwca 2018 roku wraz z wezwaniem do uiszczenia wpisu. Wniosek z 14 września 2018 roku, a więc 7 dni po zamknięciu rozprawy nie może odnieść skutku, zatem stosownie do ogólnej reguły zawartej w art. 199 p.p.s.a. koszty postępowania skarżący ponosi we własnym zakresie.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło