II SA/Łd 561/07
WyrokWSA w Łodzi2007-10-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wyłączenie z użytkowania części budynku mieszkalnego, wydana na podstawie art. 68 Prawa budowlanego, jest zgodna z prawem, jeśli stan techniczny tej części stwarza bezpośrednie zagrożenie zawaleniem?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca wyłączenie z użytkowania części budynku mieszkalnego, wydana na podstawie art. 68 Prawa budowlanego, jest zgodna z prawem, jeśli stan techniczny tej części stwarza bezpośrednie zagrożenie zawaleniem. Sąd bada legalność decyzji administracyjnej pod kątem zgodności z prawem materialnym i procesowym, a w tym przypadku, mimo zarzutów skarżącej, nie dopatrzył się uchybień uzasadniających uwzględnienie skargi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego frontowego z powodu jego złego stanu technicznego, stwarzającego bezpośrednie zagrożenie zawaleniem. Skarżąca zarzucała naruszenie procedury, brak obiektywizmu organów oraz nierzetelność przeprowadzonych oględzin i sporządzonych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant Asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2007 roku sprawy ze skargi A. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], znak [...] w przedmiocie nakazania wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie przepisu art. 138 par. 2 i art. 108 par. 1 ustawy z dnia 14. czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. ), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]Nr [...], nakazującą A. N. i A. K. wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego frontowego na nieruchomości położonej przy ul. A. w Ł. i zarządzającą wykonanie doraźnych zabezpieczeń zagrożonych elementów konstrukcji budynku poprzez podstemplowanie, odłączenie wyłączonego z użytkowania budynku od sieci infrastruktury technicznej, zabezpieczenie wyłączonego z użytkowania budynku przed dostępem osób postronnych, umieszczenie w widocznych miejscach przy wejściu do wyłączonego budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia oraz o zakazie wstępu do budynku.
W uzasadnieniu powyższej decyzji podniesiono, iż postępowanie w sprawie złego stanu technicznego wielorodzinnego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na nieruchomości położonej przy ul. A w Ł. wszczęte zostało przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. W [...]r. Decyzją Nr [...], z dnia [...]. nakazano zarządcy nieruchomości, A. K., przedłożenie w trzech egzemplarzach orzeczenia o stanie technicznym przewodów kominowych budynku mieszkalnego na nieruchomości wraz z regulacją podłączeń i jednoznacznym określeniem sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Następnie decyzją Nr [...], z dnia [...]. nakazano A. K., w trybie natychmiastowym wyłączenie z użytkowania urządzeń grzewczych na opał stały i gazowy w budynku mieszkalnym, zaś decyzją Nr [...], z dnia [...]nakazano A. K., przedłożenie orzeczenia o stanie technicznym poprzecznej oficyny budynku mieszkalnego wraz z jednoznacznym określeniem sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Po przedłożeniu dokumentów wymaganych decyzją Nr [...], z dnia [...]wydano decyzję [...]z dnia [...]nakazującą A. K., wykonanie robót budowlanych zgodnie z załączonym orzeczeniem o stanie technicznym przewodów kominowych w budynku mieszkalnym.
Dalej organ wskazał, iż w dniu [...]A. K. przedłożyła protokóły z przeglądu technicznego budynku wymagane przepisem art. 62 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane. Z protokółów tych wynikało, że w budynku konieczne jest wykonanie określonych robót budowlanych. W związku z tym ustaleniem decyzją Nr [...], z dnia [...] nałożono na A. K.obowiązek przedłożenia orzeczenia o stanie technicznym części frontowej budynku na nieruchomości przy ul. A. w Ł., wraz z jednoznacznym określeniem sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Następnie organ podał, iż w wyniku analizy orzeczenia o stanie technicznym poprzecznej oficyny budynku oraz przeprowadzeniu czynności kontrolnych, decyzją Nr [...]z dnia [...]nakazano A. K., wyłączenie z użytkowania lokali mieszkalnych o nr 27, 47 i 48 zlokalizowanych w budynku poprzecznej oficyny na przedmiotowej nieruchomości.
Po przedłożeniu dokumentów wymaganych decyzją Nr [...] z dnia [...] organ pierwszej instancji wydał decyzję Nr [...]z dnia [...] nakazującą A.K. wykonanie robót budowlanych zgodnie z załączonym orzeczeniem technicznym dotyczącym poprzecznej oficyny budynku mieszkalnego, a po wykonaniu obowiązku nałożonego decyzją Nr [...], z dnia [...]organ ten wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] nakazującą A. K., wykonanie określonych robót budowlanych w budynku frontowym, zgodnie z załączonym orzeczeniem technicznym.
Dalej organ podał, iż pismem z dnia [...] A. K. poinformowała organ pierwszej instancji, iż: w ramach wykonania decyzji Nr [...], po naprawie i regulacji kominów oraz po naprawach dotyczących podłączeń gazowych, w 20 – tu lokalach został podłączony gaz i dalsze prace budowlane w tym zakresie są prowadzone sukcesywnie. Ponadto w ramach wykonania decyzji Nr [...]i Nr [...]wyłączone zostały z użytkowania lokale o nr 27, 47 i 48, a uszkodzone elementy więźby dachowej zostały zabezpieczone poprzez podparcie stemplami. Natomiast w ramach realizacji decyzji Nr [...]balkony zostały wyłączone z użytkowania i zabezpieczone przed dostępem z zewnątrz, a odspojone elementy elewacji frontowej zostały usunięte lub naprawione.
Organ ustalił również, iż w dniu [...] A. K. przedłożyła dokumentację techniczną dotyczącą stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. A w Ł. W związku z tym organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu [...] wizję lokalną. Podczas wizji stwierdzono, iż że nie wykonano żadnych robót budowlanych określonych w przedstawionych dokumentach dotyczących stanu technicznego budynku, a stan ten uległ znacznemu pogorszeniu i przedstawione opracowania straciły aktualność. W takiej sytuacji zarządca nieruchomości zobowiązał się do przedstawienia aktualnego orzeczenia o stanie technicznym przedmiotowego budynku.
W dniu [...] złożone zostało w organie pierwszej instancji uzupełnione orzeczenie techniczne przedmiotowego budynku, sporządzone w okresie sierpień – grudzień 2005 r., z którego wynika, iż:
1) nad frontową oficyną w jej zachodniej części oraz nad oficyną poprzeczną w jej wschodniej części stan techniczny dachu określono jako stan awaryjny, a w pozostałej części jako stan przedawaryjny (konstrukcja drewniana dachu porażona biologicznie, miejscami przegnita, łączenia elementów drewnianych rozwarte, liczne ponadnormatywne ugięcia elementów konstrukcji drewnianej),
2) ściana frontowa od strony ulicy A. wykazuje odspojenie od pozostałych ścian na wszystkich kondygnacjach z występującymi spękaniami nadproży – stan ten określono jako stan przedawaryjny,
3) ściana północna od strony posesji przy ul. A. jest nieotynkowana, w murze występują liczne ubytki spoin wapiennych na głębokość do 5 cm, nad ścianą brak jest obróbki blacharskiej, co powoduje dodatkowe wypłukiwanie spoin,
4) stan techniczny ścian kominowych budzi poważne zastrzeżenia z uwagi na pęknięcia i szczeliny – stan ten określono jako stan przedawaryjny,
5) stropy międzypiętrowe drewniane posiadają liczne ponadnormatywne ugięcia dochodzące do 8 cm i przenoszą nadmierne drgania – stan ten określono jako niedostateczny, a częściowo przedawaryjny,
6) przewody kominowe nie posiadają szczelności, ich wewnętrzne przegrody pomiędzy przewodami uległy zniszczeniu – stan ten określono jako stan awaryjny,
7) klatka schodowa gospodarcza posiadająca schody kręte w konstrukcji stalowej – wycięto część biegu do pierwszego piętra, zmieniając układ statyczny – stan ten określono jako stan przedawaryjny,
8) balkony posiadają widoczne zacieki, spękania, liczne ubytki płyty ceglanej Kleina i skorodowane belki stalowe – stan ten określono jako stan przedawaryjny.
Dalej organ wskazał, iż w dniu [...] w związku z pismem organu pierwszej instancji z dnia [...] w siedzibie organu pierwszej instancji stawiła się K.N. – pełnomocnik współwłaścicielki nieruchomości A. N. oraz M. H., który na mocy postanowienia z dnia [...] w sprawie sygn. akt [...] Sądu Rejonowego dla [...]w Ł. II Wydziału Cywilnego ustanowiony został zarządcą sądowym przedmiotowej nieruchomości i wypożyczyli dokumenty przedłożone przez A. K. w celu zapoznania się z ich treścią i złożenia ewentualnych wniosków i zastrzeżeń.
W dniu [...] organ pierwszej instancji przeprowadził kolejne oględziny, w wyniku których stwierdzono, że przedłożone w dniu [...] orzeczenie techniczne prawidłowo odzwierciedla rzeczywisty stan techniczny przedmiotowego budynku. Potwierdzono bezpośrednie zagrożenie zawaleniem przedstawionych w orzeczeniu technicznym elementów budynku oraz wystąpienie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, zarówno mieszkańców, jak i użytkowników ulicy A. w obrębie nieruchomości.
Po przeprowadzeniu powyższego postępowania organ pierwszej instancji, działając na podstawie przepisu art. 68 ustawy - Prawo budowlane, wydał w dniu [...]decyzję Nr [...] (znak [...]), którą nakazano wyłączenie z użytkowania wielorodzinnego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na nieruchomości położonej przy ul. A w Ł., obejmującego: oficynę frontową, oficynę lewą, oficynę prawą, oficynę poprzeczną, oraz zarządzono po wyłączeniu z użytkowania:
a. odłączyć budynki od sieci infrastruktury technicznej,
b. zabezpieczyć budynki przed dostępem osób postronnych,
c. umieścić w widocznym miejscu przy wejściu do budynków zawiadomienie o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakazie użytkowania i przebywania,
d. wykonać doraźne zabezpieczenia w celu usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa życia i mienia użytkowników wschodniego pasa drogowego ulicy A. na szerokości rozpatrywanej nieruchomości, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez K. N. działającą w imieniu współwłaścicielki nieruchomości A. N., po uprzednim uzupełnieniu przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją Nr [...], z dnia [...] uchylił powyższą decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ w celu przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i ustalenia czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 68 Prawa budowlanego, a jeśli tak to w jakiej części przedmiotowego obiektu, czy też dla uzyskania odpowiedniego stanu technicznego wystarczające jest wyegzekwowanie wcześniej wydanych decyzji bądź wydanie kolejnych decyzji w trybie przepisu art. 66 ustawy – Prawo budowlane.
Rozpatrując ponownie sprawę organ pierwszej instancji dokonał dwukrotnie oględzin na przedmiotowej nieruchomości w dniach [...]oraz [...]. Podczas oględzin stwierdzono, że stan techniczny części frontowej budynku jest zły. Stropy nad ostatnią kondygnacją są ugięte, miejscami silnie. Część stropu na skutek częstych zalań jest wybrzuszona i grozi zawaleniem. Pozostałe stropy międzypiętrowe również są dość mocno ugięte. Ściana konstrukcyjna zewnętrzna od strony ul. A wyraźnie oddziela się od ścian poprzecznych, co jest szczególnie widoczne na klatce schodowej. Pozostałe ściany budynku wykazują liczne pęknięcia o różnej rozwartości rys. Wyraźne pęknięcia występują również w prześwicie bramowym. W attykach na elewacji widoczne są pęknięcia poprzeczne w nadprożach oraz widoczne rozluźnienie cegieł. Balkony od strony ulicy A są w stanie technicznym przedawaryjnym. Widoczne są duże ubytki płyt balkonowych.
Na podstawie powyższych ustaleń organ pierwszej instancji wydał decyzję Nr [...] (znak: [...]), z dnia [...] nakazującą A.K. i A. N. wyłączenie z użytkowania frontowego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na nieruchomości położonej przy ulicy A w Ł. i zarządzającą wykonanie określonych czynności. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono między innymi, iż z uwagi na lokalizację przedmiotowego budynku bezpośrednio przy bardzo ruchliwym odcinku ulicy A, jego stan techniczny stwarza zagrożenie katastrofy budowlanej.
Od decyzji tej złożyły odwołania: K. N. pełnomocnik A.N. oraz A. K..
K. N. zarzuciła naruszenie jej prawa, a także prawa pełnomocnika sądowego zarządcy nieruchomości – M. M., do udziału w wizji lokalnej oraz brak rzetelności prowadzenia oględzin budynku przez organ pierwszej instancji, błędne sformułowanie zarządzeń organu pierwszej instancji, których skutkiem realizacji jest naruszenie prawa do dysponowania pozostałymi oficynami nieruchomości (odłączenie budynku frontowego od infrastruktury technicznej spowoduje jej odłączenie również w pozostałych częściach budynku, ponieważ przyłącza znajdują się w części frontowej budynku), wywieranie presji przez organ pierwszej instancji na uczestnikach wizji lokalnej.
A. K. zarzuciła niemożność wykonania kwestionowanej decyzji i jej niezgodność ze stanem faktycznym. Skarżąca wyjaśniła, że budynek wybudowano w 1862 r. jako budynek mieszkalny, wielorodzinny, pięciokondygnacyjny, podpiwniczony w układzie konstrukcyjnym dwutraktowym poprzecznym, front i oficyna poprzeczna i oficyny podłużne. Wyłączenie z użytkowania tylko części frontowej nie jest możliwe do wykonania, ponieważ część mieszkań znajduje się w części frontowej i w oficynach podłużnych i w części jej znajdują się wszystkie przyłącza obsługujące całą nieruchomość.
W toku postępowania odwoławczego K. N. złożyła protokół z okresowego pięcioletniego przeglądu stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego. W celu umożliwienia stronom zapoznania się z tym opracowaniem organ odwoławczy zawiadomił strony na podstawie przepisu art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z całością materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie. Strony w wyznaczonym terminie nic skorzystały z przysługującego im prawa.
W dniu [...]do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.wpłynęło pismo D. S. [...] do którego załączono kserokopię prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. wydanego w sprawie sygn. akt [...], z dnia [...], z którego wynika, iż zwolniono M. H. z funkcji zarządcy sądowego nieruchomości przy ul. A i pełnienie tej funkcji powierzono D. S..
Organ odwoławczy po przeanalizowaniu dotychczasowego postępowania stwierdził co następuje.
Zaskarżona decyzja Nr [...], z dnia [...]. została wydana na podstawie przepisu art. 68 Prawa budowlanego, zgodnie z treścią tego przepisu, w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin przeprowadzonych z udziałem stron postępowania, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania, przesłać decyzję organowi zobowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów, oraz zarządzić umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia i zakazie jego użytkowania, a także wykonanie doraźnych zabezpieczeń, wskazując termin ich wykonania. Przesłanką wydania nakazu opróżnienia obiektu budowlanego na podstawie powyższego przepisu jest bezpośrednie zagrożenie zawalenia się budynku, w którym przebywają ludzie.
Dalej organ odwoławczy wskazał, iż z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika bezspornie, że stan techniczny części frontowej budynku w chwili obecnej stwarza bezpośrednie zagrożenie katastrofą budowlaną, co powoduje wystąpienie doraźnego zagrożenia bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzkiego. Powyższe stwierdzone zostało zarówno przez organ nadzoru budowlanego, jak i przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane, które sporządziły orzeczenie o stanie technicznym przedmiotowego budynku. Z przedstawionego w toku postępowania odwoławczego protokółu z okresowego, pięcioletniego przeglądu stanu technicznego obiektu, przeprowadzonego w dniach [...]. wynika, że z uwagi na stwierdzony zły stan techniczny części frontowej budynku należy:
1) pilnie wykonać odkrywki oraz orzeczenie o stanie technicznym dachu nad traktem frontowym,
2) pilnie wykonać przeglądy kominiarskie, badania szczelności, następnie naprawić i wyregulować przewody kominowe w budynku,
3) pilnie wykonać orzeczenie o stanie technicznym ścian nośnych budynku oraz o stanie technicznym balkonów, niezwłocznie dokonać sprawdzenia przyczepności tynków, gzymsów i zdobień elewacji frontowej,
4) pilnie wykonać orzeczenie o stanie technicznym międzypiętrowych stropów drewnianych w trakcie od strony ulicy.
W protokóle tym stwierdzono też, że z uwagi na zły stan techniczny konieczne jest dla zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników budynku niezwłoczne wyłączenie z użytkowania:
1) balkonów elewacji frontowej,
2) pomieszczeń mieszkalnych poddasza,
3) pomieszczenia pod stalową klatką schodową (obecne miejsce pojemnika na śmieci),
4) wszystkich przewodów kominowych dymowych i spalinowych w budynku (do czasu badania drożności i szczelności, otrzymania opinii z przeglądu kominiarskiego oraz wykonania niezbędnych napraw).
Podkreślono, że wskazane w protokole kontroli orzeczenia techniczne dotyczące elementów konstrukcyjnych, wykonane zostały jeszcze przed sporządzeniem tego protokołu i znajdują się w aktach sprawy. Orzeczenia te wskazują na stan awaryjny bądź przedawaryjny wskazanych elementów, powodujący zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do kwestionowania wiarygodności materiału dowodowego.
Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i orzekł na podstawie przepisu art. 68 ustawy – Prawo budowlane o wyłączeniu z użytkowania części frontowej przedmiotowego budynku, czyniąc prawidłowo adresatem decyzji współwłaścicielki przedmiotowego budynku.
Organ odwoławczy ocenił, iż zasadnym było również określenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. terminu wykonania obowiązku poprzez nadanie decyzji na podstawie art. 108 par. 1 k.p.a. rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z tym przepisem, decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego. W omawianym przypadku, bardzo zły stan techniczny części frontowej budynku przy ul. A w Ł., uniemożliwia dalsze jego użytkowanie jako obiektu mieszkalnego z uwagi na zagrożenie katastrofą budowlaną. Występuje bowiem zagrożenie życia i zdrowia użytkowników lokali mieszkalnych i konieczne staje się natychmiastowe wyłączenie budynku z użytkowania. Zwłoka w wykonaniu decyzji zagraża bezpieczeństwu użytkowników. Spełnione zatem zostały przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności o których mowa w przepisie art. 108 par. 1 k.p.a..
Organ odwoławczy wskazał nadto, iż w kwestii stanu technicznego pozostałych części budynku przy ul. A w Ł. były już wydawane decyzje administracyjne, nakazujące wykonanie robót budowlanych mających na celu doprowadzenie obiektu do właściwego stanu technicznego. Jakkolwiek A.K. pismem z dnia [...] poinformowała organ pierwszej instancji o wykonaniu obowiązków nałożonych wydanymi decyzjami, to jednak fakt ten nie został potwierdzony przez organ. Natomiast w wyniku oględzin przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji na zlecenie organu odwoławczego stwierdzono, że obowiązki wynikające z wydanych decyzji ostatecznych nie zostały wykonane, a obiekt podlega dalszej dewastacji.
W ocenie organu odwoławczego jeśli nałożone obowiązki nic zostały wykonane, organ winien w pierwszej kolejności przeprowadzić postępowanie zmierzające do ich wyegzekwowania, mając do dyspozycji ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podniesiono, iż prowadzenie postępowania w tym przedmiocie nie zwalnia organu od dokonywania wszelkich czynności przewidzianych prawem mających na celu zapobieżenie katastrofie budowlanej, w przypadku stwierdzenia zagrożenia bezpieczeństwu ludzi lub mienia.
Odnosząc się do złożonych odwołań organ odwoławczy wskazał, iż z uwagi na istniejące zagrożenie bezpieczeństwa, zarzuty skarżących nie mogą mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Odnośnie zarzutu, że odłączenie części frontowej budynku od infrastruktury technicznej spowoduje również odłączenie pozostałych części budynku wyjaśniono, że odłączenie dotyczy wyłącznie tych odcinków instalacji, które zasilają pomieszczenia budynku frontowego tak, aby było możliwe zasilanie pozostałych części budynku. Natomiast wszelkie spory dotyczące własności mogą być rozstrzygane na drodze powództwa cywilnego przed sądami powszechnymi.
W dniu [...]K. A. N. wniosła na powyższą decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając naruszenie praworządności i interesów skarżącej jako współwłaścicielki przedmiotowego budynku.
W uzasadnieniu wskazano na brak obiektywizmu i stronniczość pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.dokonujących wizji lokalnych. Wyjaśniono, iż pomimo próśb nie zostały obejrzane lokale znajdujące się w części frontowej budynku.
Strona skarżąca podniosła, iż działania organów administracji stanowiły naruszenie praworządności poprzez uniemożliwienie brania udziału w wizji lokalnej jako strony w dniu [...]co było wynikiem zbyt późnej informacji o oględzinach. Ponadto zarzucono nienależyte przeprowadzenie wizji lokalnej i nie spisanie pełnego i dokładnego protokołu z oględzin budynku. Skarżąca wskazała nadto, iż pod protokołem brakuje również podpisów wszystkich uczestników i stron postępowania.
Zdaniem strony skarżącej brak konkretnych i jednoznacznych stwierdzeń odnośnie poszczególnych elementów konstrukcyjnych budynku wynikających z kontroli technicznych stanowi o zaniedbaniach i nienależycie wykonanych zadaniach przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.
Skarżąca zarzuciła nadto nie sprawdzenie dokumentacji technicznej budynku, w szczególności nie sprawdzono książki obiektu budowlanego, nie dokonano wpisów do książki. Pracownicy organu pierwszej instancji pomimo próśb nie żądali od obecnej na oględzinach byłej zarządcy A. K. niezbędnej dokumentacji technicznej oraz książki budynku.
Podniesiono również, iż różnice pomiędzy przeglądam pięcioletnim budynku z dnia [...]a orzeczeniem o stanie technicznym budynku świadczą o nierzetelności tego orzeczenia, które winno być uzupełnione o takie składniki jak: odkrywki elementów konstrukcyjnych, pomiary elementów konstrukcyjnych, ocena makroskopowa wytrzymałości cegły i marki zaprawy, rodzaju drewna, wilgotności elementów oraz o obliczenia statyczno – wytrzymałościowe elementów konstrukcyjnych.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. odwołując się do treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie
1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych powyżej uchybień, a zatem wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 p.p.s.a.).
Miarodajnym do oceny legalności decyzji administracyjne wydanej w niniejszej sprawie jest przepis art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) stanowiący, iż w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany:
1) nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania;
2) przesłać decyzję, o której mowa w pkt 1, obowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów;
3) zarządzić:
a) umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania,
b) wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania.
Przesłanką wyłączenia z użytkowania całości lub części obiektu budowlanego w oparciu o powyższy przepis jest bezpośrednie zagrożenie zawalenia się budynku, w którym przebywają ludzie. Jest to więc sytuacja zaistnienia stanu nagłej konieczności, w którym stan techniczny budynku stwarzać może niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, lub może grozić niepowetowaną szkodą materialną (vide: wyrok NSA z dnia 13 marca 1998 r. w sprawie sygn. akt IV SA 944/96, LEX nr 43340)
W realiach niniejszej sprawy wskazać należy, iż główny ciężar oceny prawidłowości wydanej decyzji sprowadza się do analizy materiału dowodowego stanowiącego podstawę tegoż rozstrzygnięcia. Wskazany powyżej przepis ustawy stanowi, iż wydanie orzeczenia opartego na nim możliwe jest po uprzednim przeprowadzeniu oględzin budynku grożącego zawaleniem. W niniejszej sprawie takie oględziny miały miejsce, a ustalenia poczynione w ich trakcie przez organ nadzoru budowlanego są nie tylko konsekwentnie ujawniane w kolejnych dokonywanych oględzinach obiektu ale także znalazły one potwierdzenie w innych dokumentach sporządzonych na potrzeby zarówno niniejszej sprawy, jak i innych postępowań. W szczególności w zasadniczej części ustalenia organów nadzoru budowlanego poczynione podczas wizji lokalnych pokrywają się z ustaleniami poczynionymi w dokumentach stwierdzających stan techniczny budynku, sporządzonymi na zlecenia współwłaścicieli bądź zarządców przedmiotowej nieruchomości. W takiej sytuacji trudno uznać za racjonalne zarzuty skargi zmierzające do podważenia zaskarżonej decyzji z uwagi na niewykazanie przez organy nadzoru budowlanego złego stanu technicznego budynku, który grozi jego zawaleniem.
W szczególności pomijając już nawet wyniki ustaleń przeprowadzonych oględzin budynku, oraz orzeczenia technicznego tegoż budynku obejmującego okres listopad – grudzień 2005 r., to nawet protokół z okresowego, pięcioletniego przeglądu jego stanu technicznego – w którym to dokumencie strona skarżąca zdaje się upatrywać dowodu na dobry stan techniczny przedmiotowego budynku – jednoznacznie wskazuje, iż stan ten jest zły, a pilnego ustalenia tego stanu, w tym poprzez wykonanie odkrywek wymagają między innymi ściany nośne, dach, międzypiętrowe stropy drewniane i balkony.
W ocenie sądu analiza materiału dowodowego wykonana w niniejszej sprawie przez organy nadzoru budowlanego odpowiada treści przepisów art. 77 par. 1 i art. 80 k.p.a.. W szczególności analizie tej nie można zarzucić jednostronności bądź powierzchowności. Materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący, a dokonanie jego oceny odbyło się z uwzględnieniem wszystkich okoliczności ustalonego stanu faktycznego, w tym również przy uwzględnieniu ocen technicznych przedmiotowego budynku sporządzonych przez uczestników niniejszego postępowania.
Na wyniki przeprowadzonej przez organy nadzoru budowlanego oceny materiału dowodowego nie ma wpływu brak wyników badań stanu technicznego obiektu przy użyciu metod odkrywkowych, co postulował protokół z okresowego, pięcioletniego przeglądu stanu technicznego budynku. Po pierwsze bowiem protokół ten sporządzony został na zlecenie podmiotów władających budynkiem i na nich nakładał obowiązek wykonania wskazanych tam ocen technicznych, a po wtóre wskazany powyżej przepis art. 68 ustawy – Prawo budowlane nie uzależnia decyzji o wyłączeniu budynku lub jego części z użytkowania od przeprowadzenia tego typu badań. Ocena stanu technicznego budynku i ustalenie zakresu prac zabezpieczających należy do organów nadzoru budowlanego, które dokonać winny wcześniej oględzin obiektu (vide: wyrok NSA z dnia 13. marca 1998 r. w sprawie sygn. akt IV SA 944/96, LEX nr 43340)
Nie można się również zgodzić z zarzutem skargi, iż strona dysponując protokołem z okresowego, pięcioletniego przeglądu stanu technicznego budynku kładzie tamę możliwości orzekania na podstawie przepisu art. 68 ustawy – Prawo budowlane. Otóż protokół ten co najwyżej może być traktowany w niniejszym postępowaniu jako dowód na okoliczność stanu technicznego budynku. Przy czym nie jest to dowód o charakterze przesądzającym, bowiem taki charakter na gruncie powyższego przepisu ma jedynie wynik przeprowadzonych oględzin budynku. Te zaś nie tylko wskazują na zagrożenie zawalenia się obiektu ale nadto w zasadniczej części korespondują z zaleceniami wynikającymi z protokołu okresowego, pięcioletniego przeglądu stanu technicznego budynku.
Bezzasadne są również zarzuty tyczące nieprawidłowo przeprowadzonych oględzin budynku. W szczególności nie można zgodzić się z zarzutem o nie powiadomieniu uczestników postępowania o terminie przeprowadzonych oględzin, skoro podczas wizji odbytych w dniach [...]. i [...]. byli obecni pełnomocnicy skarżącej. Natomiast oględziny w dniu [...]r. w ogóle nie doszły do skutku. Uwagi skarżącej o zbyt późnym doręczeniu zawiadomień nie mają istotnego znaczenia skoro strona skarżąca uczestniczyła w tych czynnościach, a następnie miała możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i dokonania jego oceny. Podobnie niezasadne są zarzuty mające dyskredytować przeprowadzone oględziny z uwagi na brak podpisów pod protokołami z oględzin wszystkich osób uczestniczących w tych czynnościach. Skoro protokoły te zostały podpisane przez przedstawiciela organu administracji, a nadto sygnowane są przez pełnomocników skarżącej, to trudno dociec w czy skarżąca upatruje naruszenia własnych uprawnień.
Nie można również zgodzić się z zarzutem nie sprawdzenia ksiązki budynku przez pracowników organu administracji podczas wykonywanych oględzin budynku. W tym zakresie wypada jedynie wskazać, iż zapisy tej ksiązki nie mają charakteru rozstrzygającego z punktu widzenia przesłanek uzasadniających stosowania przepisu art. 68 ustawy – Prawo budowlane, a nadto skarżąca nie wskazała jakie to istotne dla sprawy okoliczności mogłyby zostać ujawnione podczas sprawdzenia tej ksiązki.
Nie budzi także uwag krytycznych zakres zarządzeń wydanych w niniejszej sprawie na podstawie przepisu art. 68 ust. 3 omawianej ustawy. W tej kwestii wskazać wypada, iż określenie zakresu nałożonych obowiązków uwzględnia wnioski płynące z dokonanych oględzin budynku (vide: wyrok NSA z dnia 13. marca 1998 r. w sprawie sygn. akt IV SA 944/96, LEX nr 43340).
Ustalenie zagrożenia zawalenia się części budynku w pełni uzasadnia odłączenie tej części od sieci infrastruktury technicznej. W żadnej mierze nie podważa tegoż rozstrzygnięcia okoliczność, iż poprzez wyłączoną część obiektu przechodzą sieci infrastruktury technicznej do pozostałych, nie wyłączonych z użytkowania części obiektu. Charakter sankcji określonej w przepisie art. 68 omawianej ustawy wskazuje na to, iż powinność i obowiązek zastosowania przez organy nadzoru budowlanego tejże regulacji prawnej nie jest ograniczony nawet przez to, iż w następstwie wyłączenia z użytkowania określonej części budynku utrudnione lub nawet uniemożliwione zostanie w sposób faktyczny korzystanie z pozostałej, nie wyłączonej z użytkowania części. Rzecz jasna w takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego winien raczej uznać konieczność wyłączenia z użytkowania całości budynku. Skoro jednak aktualnie w niniejszym postępowaniu organy nie dostrzegły konieczności tak szerokiego stosowania omawianego przepisu, to dopatrywanie się tegoż przez sąd w toku rozpoznawania niniejszej sprawy byłoby orzekaniem na niekorzyść strony skarżącej (art. 134 par. 2 p.p.s.a.)
W tym stanie rzeczy orzeczono, iż skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). . .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło