II SA/Łd 564/20

Dnia 27 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Asesor WSA Anna Dębowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2020 roku sprawy ze skargi I.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji uznającej za nienależnie pobrane i przypisującej do zwrotu świadczenia wychowawcze p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. dc Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 134 w zw. z art. 64 § 2, art. 63 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020r., poz. 256 ze zm.), zwanej k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność odwołania I.B. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. w sprawie nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych i ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu tego postanowienia - Kolegium wskazało, że skarżąca pismem z dnia 21 stycznia 2019r. (błąd w dacie) wniosła odwołanie od decyzji pierwszoinsatncyjnej z dnia [...] r. Odwołanie to zawierało braki formalne w postaci braku podpisu skarżącej. W następstwie tego Kolegium wezwało skarżącą do jego usunięcia w terminie 7 dni, pod rygorem stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Wezwanie to został doręczone skarżącej w dniu 8 kwietnia 2020r. Kolegium - powołując art. 134 i art. 63 § 2 - 3a, art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r. poz. 374 ze zm.), zwanej ustawą o covid, a także art. 46 pkt 20 i art. 68 ust. 6 ustawy z dnia 14 maja 2020r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020r., poz. 875) – wskazało, że termin na usunięcie tego braku upłynął w dniu 1 czerwca 2020r., przy uwzględnieniu przy jego obliczaniu art. 57 § 1 k.p.a. Skarżąca w wyznaczonym terminie nie złożyła oryginału lub kserokopii odwołania opatrzonego swoim własnoręcznym podpisem. Skargę na to postanowienie złożyła I.B., wnosząc o ponowne rozpatrzenie odwołania i doprowadzenia do pozytywnego zakończenia sprawy. Zdaniem skarżącej, dopełniła wszystkich formalności i dotrzymała terminu. W jej ocenie, nie powinna ponosić konsekwencji za brak lojalności urzędników i niedbalstwo. Podniosła, że nie zgadza się z zaskarżonym postanowieniem, a w szczególności ze stwierdzeniem, że nie złożyła w wyznaczonym terminie oryginału lub kserokopii odwołania opatrzonego własnym podpisem. Podpis był przez nią osobiści wykonany. W załączeniu skargi skarżąca przedłożyła kserokopię potwierdzenia nadania listu. W odpowiedzi na tę skargę Kolegium wniosło o umorzenie postępowania. Uzasadniając powyższe wskazało, że na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.), zwanej p.p.s.a., postanowieniem z dnia [...] r, Kolegium uwzględniło w całości tęskargę i uchyliło w całości zaskarżone postanowienie oraz postanowieniem z dnia [...] r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. w sprawie nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych i ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 3 sierpnia 2020r. Pismem wniesionym w dniu 30 października 2020r. skarżąca zwróciła się o "zaoczne" rozpatrzenie jej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o covid przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020r., poz.1829) począwszy od 17 października 2020r. miasto na prawach powiatu Łódź, będące siedzibą tut. Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. Powyższe oznacza, że odpowiednie zastosowanie ma również zarządzenie nr 39 Prezesa NSA z dnia 16 października 2020r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym ( § 1 w zw. z § 3 tego rozporządzenia). Zarządzeniem Przewodniczącej z dnia 9 listopada 2020r. poinformowano strony o rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] r. w trybie ustawy o covid oraz o możliwości przedstawienia dodatkowej argumentacji w sprawie. Stosownie do art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z przyczyn innych, niż te wskazane w § 1 pkt 1 i 2. Przepis ten ma zastosowanie także do postanowień (tak wyro NSA z dnia 23 listopada 2010r., I GSK 587/10, LEX nr 686394, POP 2011/4/355-358, czy postanowienie NSA z dnia 6 września 2006r., I OSK 1168/05, LEX nr 321161). Na gruncie tej regulacji z bezprzedmiotowością postępownia sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" mamy do czynienia w sytuacji, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Okolicznością uzasadniającą umorzenie postępowania, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a, jest uwzględnienie skargi przez organ w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. W takiej sytuacji z obrotu prawnego zostaje wyeliminowany zaskarżony akt administracyjny, co powoduje, iż przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego przestaje istnieć. W judykaturze przyjmuje się nadto, że "w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., które nie jest postępowaniem dwuinstancyjnym w rozumieniu art. 127 § 3 k.p.a., członek samorządowego kolegium odwoławczego, który wydał zaskarżoną decyzję [odpowiednio postanowienie – dopisek WSA], nie podlega wyłączeniu" (tak postanowienie NSA z dnia 12 maja 2011r., I OSK 1064/10). Zważywszy na powyższą regulację prawną – Sąd zauważa, że w wyniku wniesienia skargi na postanowienie w przedmicoie niedopuszczalności odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych i ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami Kolegium w trybie autokontroli, na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., uchyliło to postanowienie. Skarga skarżącej została przy tym uwzględniona w całości. Zaskarżonym postanowieniem stwierdzono bowiem niedopuszczalność odwołania wyłącznie z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie. Jednakże skarżąca, po wydaniu tego postanowienia przedstawiła dowód zastosowania się do wezwania organu i podpisania skargi. Okoliczność ta nie budzi wątpliwości. Uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonego postanowienia czyni postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie niedopuszczalności odwołania bezprzedmiotowym, brak jest bowiem przedmiotu zaskarżenia. Wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia skutkuje umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego wniesioną w tej sprawie skargą (tak np. postanowienie NSA z dnia 6 września 2006r., I OSK 1168/05, LEX nr 321161). Natomiast dalsze czynności w sprawie odwołania, w tym późniejsze akty administracyjne – podjęte przez Kolegium po wydaniu w tej sprawie postanowienia w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. – nie rzutują w żaden sposób na przedmiot niniejszego postępowania i jego bezprzedmiotowość, a skarżącej przysługują – co Sąd podaje informacyjnie – odpowiednie środki prawne, w tym środki zaskarżenia na kolejne rozstrzygnięcia organów, rozpoznawane w odrębnym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. dc