II SA/Łd 565/17
WyrokWSA w Łodzi2017-10-27
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Arkadiusz Blewązka, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Parafia Rzymskokatolicka, która nabyła nieruchomość przez zasiedzenie po wybudowaniu na niej linii energetycznej, ma prawo do odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości w związku z wybudowaniem na niej urządzeń przesyłowych przysługuje wyłącznie właścicielowi nieruchomości w dacie wybudowania tych urządzeń lub jego następcy prawnemu na zasadach ogólnych (np. spadkobiercy). Parafia, która nabyła nieruchomość przez zasiedzenie po tym zdarzeniu, nie posiada legitymacji do dochodzenia takiego odszkodowania, ponieważ nabyła nieruchomość w drodze sukcesji syngularnej, a nie jako następca prawny poprzedniego właściciela w momencie powstania szkody.Stan faktyczny
Parafia Rzymskokatolicka wystąpiła o ustalenie odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości, na której wybudowano linię energetyczną. Nieruchomość została nabyta przez parafię przez zasiedzenie z dniem 1 października 2005 r., natomiast linia energetyczna została wybudowana na mocy decyzji z lat 60. XX wieku, kiedy parafia była jedynie władającym, a nie właścicielem. Organy administracji odmówiły ustalenia odszkodowania, wskazując na brak legitymacji prawnej parafii. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Parafia wniosła skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2017 roku sprawy ze skargi Parafii Rzymskokatolickiej pod wezwaniem A w Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości oddala skargę. a.bł.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania Parafii Rzymskokatolickiej pod wezwaniem A w Ł., działającej przez radcę prawnego J. P., od decyzji Prezydenta Miasta Ł., wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z dnia [...], nr [...] orzekającej o odmowie ustalenia odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 445, oznaczonej w ewidencji gruntów, w obrębie [...] jako działka nr 254/2, w związku z wybudowaniem na części nieruchomości linii energetycznej J., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że pismem z dnia 19 września 2016 r. radca prawny J. P., pełnomocnik Parafii Rzymskokatolickiej pod wezwaniem A w Ł., wystąpił o wydanie decyzji o odszkodowaniu za wywłaszczenie nieruchomości położonej w Ł., przy ul. A 445, oznaczonej jako działka nr 254/2, uregulowanej w księdze wieczystej [...] Nr [...], na podstawie art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U z 2016 r., poz. 2147 zwanej dalej "u.g.n.").
W dniu 7 października 2016 r. Prezydent Miasta Ł., wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania w związku z linią energetyczną 110 kV wybudowaną na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 445, oznaczoną jako działka nr 254/2.
Decyzją z dnia [...], sprostowaną postanowieniem z dnia
[...] Prezydent Miasta Ł., wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, działając na podstawie art. 128 ust.4, art. 129 ust. 1 i ust. 5 pkt 3, art. 132 ust.6 ugn oraz art. 104 i 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej jako "k.p.a.") orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania za zmniejszenie się wartości nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 445, oznaczonej jako działka nr 254/2, w związku z wybudowaniem na części nieruchomości linii energetycznej J..
Organ I instancji wskazał w uzasadnieniu, iż w przedmiotowej sprawie decyzją Naczelnika Gminy N. znak: [...] z [...] zezwolono Zakładowi B na przeprowadzenie robót związanych z budową napowietrznej linii energetycznej 110 kV J.. Na podstawie ww. decyzji przez działkę nr 254/2 przebiega napowietrzna linia energetyczna 110 kV.
W dacie wydania ww. zezwolenia, nieruchomość znajdowała się w użytkowaniu Parafii Rzymskokatolickiej w M..
Dalej zostało wyjaśnione m.in., iż stosownie do wpisu w księdze wieczystej [...] Parafia Rzymskokatolicka pod wezwaniem A w Ł. nabyła prawo własności przedmiotowej działki przez zasiedzenie z dniem 1 października 2005 r., co zostało potwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. Wydział I Cywilny z dnia [...] sygn. akt [...]. Zatem w dniu wydania decyzji Naczelnika Gminy N. z dnia [...] Parafia Rzymskokatolicka pod wezwaniem A w Ł. (dawna Parafia Rzymskokatolicka w M.) nie posiadała tytułu własności przedmiotowej nieruchomości. Nabyła więc nieruchomość już obciążoną ograniczeniem w korzystaniu z niej z uwagi na istniejącą od kilkudziesięciu lat linię energetyczną 110 kV.
W ocenie organu I instancji, prawo żądania ustalenia odszkodowania, o którym mowa w art. 128 ust.4 u.g.n., przysługuje tylko temu podmiotowi, który szkody doznał lub jego następcy prawnemu, który nabył nieruchomość pod tytułem ogólnym.
Tym samym, w ocenie organu I instancji, wnioskodawca nie posiadał legitymacji prawnej do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za zmniejszenie się wartości nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 445, oznaczonej jako działka nr 254/2.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył radca prawny J. P., działający z upoważnienia Parafii Rzymskokatolickiej pod wezwaniem A w Ł., wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odwołaniu podniesiono m.in., iż roszczenia odszkodowawcze zgodnie z treścią art. 128 ust. 1 u.g.n. przysługują osobom, które zostały faktycznie wywłaszczone. W ocenie strony skarżącej, w związku z pierwotnym nabyciem nieruchomości przez zasiedzenie wcześniejsi właściciele utracili wszelkie prawa do gruntu, a tym samym w dniu dzisiejszym nie mogą zgłosić żądania o wypłatę odszkodowania. Jedynie obecny właściciel ma takie uprawnienia.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że decyzją Naczelnika Gminy w N. z [...], znak: [...] zezwolono Zakładowi B na prowadzenie robót związanych z budową napowietrznej linii energetycznej 110 kV J.i na wejście na teren nieruchomości wsi M. i W..
Organ odwoławczy podkreślił, iż na dzień wydania ww. orzeczenia z [...] obowiązywały przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz. U. Nr 10, poz. 64 z 1974 r.). Przytaczając brzmienie art. 35 ust. 1 i ust. 3, art. 36 ww. ustawy podniósł, że w załączonych do akt sprawy dokumentach źródłowych znajduje się "Wykaz właścicieli, użytkowników gruntów, nad którymi przebiega linia elektroenergetyczna Linia 110 kV J. woj. [...], gmina N., wieś M.'" w którym pod pozycją 13 wpisana została Parafia Rzymskokatolicka w M. i określono nieruchomość, przez którą przebiegać będzie linia 110 kV - jako działka 254.
Nadto Wojewoda dodał, iż z pisma Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł. z dnia 20 września 2004 r. znak: [...] wynika, że w rejestrze gruntów obrębu [...], na podstawie protokołu ogłoszenia stanu władania od sierpnia 1967 r. jako władający m.in. działką nr 254 wpisana była Parafia Rzymsko-Katolicka w M..
W odnowionym operacie ewidencji gruntów i budynków dzielnicy Ł. obręb ewidencyjny [...] ([...]), na podstawie protokołu ogłoszenia stanu władania, od września 1992 r. w rejestrze ewidencji gruntów i budynków jako władający m.in. działką nr 254 wpisana została Parafia Rzymsko-Katolicka w Ł., ul. A 445/447.
Zmianą nr [...] z dnia 29 listopada 1994 r. r. wprowadzono w operacie ewidencji gruntów i budynków działkę nr 254/1 o pow. 12761 ha.
Zgodnie z mapą sytuacyjną do celów prawnych z projektem podziału z dnia 10 kwietnia 2009 r., działka nr 254/1 uległa podziałowi na działki 254/2 i 254/3.
Z postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. Wydział I Cywilny z dnia [...] sygn. akt [...] wynika, że Parafia Rzymskokatolicka pod wezwaniem A w Ł. nabyła przez zasiedzenie z dniem 1 października 2005 r. własność nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A, oznaczonej w ewidencji gruntów, w obrębie [...], jako działki nr 248 o pow. 664 m2 i nr 254/1 o pow. 12761 m2 oraz położonej w Ł. przy ul. B, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 255 o pow. 31293 m2.
Organ II instancji podniósł również, iż przed Sądem Rejonowym dla Ł. w Ł., Wydział I Cywilny prowadzone było postępowanie z wniosku Parafii Rzymskokatolickiej pod wezwaniem A w Ł. o ustanowienie służebności przesyłu, zakończone postanowieniem z [...] sygn. akt [...] o oddaleniu wniosku. Powołane postanowienie z dnia [...], na skutek apelacji wniesionej przez wnioskodawcę, było przedmiotem postępowania przed Sądem Okręgowym w Ł.. W wyniku jego rozpoznania postanowieniem z [...], sygn. akt. [...] Sąd Okręgowy w Ł. Wydział III Cywilny oddalił apelację. W uzasadnieniu postanowienia zaznaczono, że Sąd Okręgowy w całości podzielił i przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, z których wynikało, że przez działkę oznaczoną aktualnie nr 254/2 przebiega nad powierzchnią ziemi, linia elektroenergetyczna 110 kV, wybudowania na mocy decyzji Naczelnika Gminy w N. z [...]. Obecnie położenie linii elektroenergetycznej na działce nr 254 odpowiada mapie geodezyjnej z 1982 r. Właścicielem nieruchomości jest Parafia Rzymskokatolicka pod wezwaniem A w Ł. Sąd Okręgowy dokonał oceny wskazanej wyżej decyzji Naczelnika Gminy w N., wydanej w trybie art. 35 ust.2 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości i uznał, że decyzja ta rodziła uprawnienia o charakterze administracyjnym, publicznoprawnym, czasami nazywana szczególną służebnością ustawową. Prowadziły one do trwałego ograniczenia prawa własności nieruchomości w celu wykonywania na niej uprawnień o treści zbliżonej do tych właściwych dla służebności przesyłu, bowiem właściciel nieruchomości miał obowiązek znoszenia stanu faktycznego ukształtowanego przebiegiem urządzeń przez strefę, w której było lub mogło być wykonywanie jego prawo.
W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, iż przepis art. 35 ust. 1 ustawy z 1958 r. odpowiada w swej treści przepisowi art. 124 ust. 1 u.g.n. Przepisy obu przywołanych ustaw przewidują odszkodowanie za straty wynikłe z działań przewidzianych w art. 35 ust. 1 i 2 albo szkody powstałe wskutek zdarzeń, o jakich mowa w art. 120 i 124-126 (art. 128 ust. 4 u.g.n.). Ustawa z 1958 r. rozróżniała w ramach odszkodowania za straty odszkodowanie za straty w zasiewach, uprawach i plonach. Nie ograniczała jednak tego uprawnienia wyłącznie do odszkodowania za wymienione straty.
Przywołując brzmienie art. 128 ust. 1 oraz ust. 4 i art., 129 ust. 5 u.g.n. organ odwoławczy podkreślił, iż z analizy przytoczonych norm prawnych wynika jednoznacznie, że podmiotem posiadającym legitymację prawną do wystąpienia z roszczeniem o odszkodowanie jest tylko i wyłącznie "osoba wywłaszczona", czyli w realiach przedmiotowej sprawy chodzi tu o właściciela nieruchomości kiedy doszło do wybudowania urządzeń przesyłowych na spornej działce. Tym samym uprawnionym do realizacji roszczenia nie może być osoba, niebędąca właścicielem nieruchomości w dacie budowy infrastruktury technicznej, o jakiej mowa w art. 128 ust. 4 ustawy, a która nabyła nieruchomość w drodze czynności prawnej od pierwotnego właściciela, czy na skutek upływu czasu.
Przywołując poglądy doktryny Wojewoda jednoznacznie stwierdził, iż zarzut pełnomocnika strony odnośnie konieczności ustalenia odszkodowania na rzecz aktualnego właściciela nie ma uzasadnionych podstaw. W rozpatrywanej sprawie Parafia Rzymskokatolicka pod wezwaniem A w Ł. uzyskała tytuł własności do przedmiotowej działki nr 254/1, stanowiącej w dacie wydania decyzji Naczelnika Gminy w N. z [...] działkę o nr 254 przez zasiedzenie, co potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. Wydział I Cywilny z dnia [...] sygn. akt [...] o stwierdzeniu zasiedzenia nieruchomości. Sąd w tymże postanowieniu jednoznacznie określił datę nabycia prawa własności na dzień 1 października 2005 r. W ocenie organu oznacza to, że w tej dacie Parafia Rzymskokatolicka pod wezwaniem [...] w Ł. dawna Parafia Rzymskokatolicka w M. stała się właścicielem nieruchomości objętej zasiedzeniem.
Nadto organ II instancji wyjaśnił, że instytucję zasiedzenia nieruchomości regulują przepisy prawa cywilnego zawarte w art. 172-176 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., Nr 459 zwany dalej "K.c"), z wyłączeniem art. 174 K.c .Odnosząc się do treść art. 172 K.c. organ podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie, w dacie wybudowania urządzeń infrastruktury przesyłowej strona prowadzonego postępowania (Parafia Rzymskokatolicka pod wezwaniem A w Ł.) nie była właścicielem nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 445, oznaczonej w ewidencji gruntów, w obrębie [...] jako działka nr 254, a jedynie jej władającym. Tym samym nie jest podmiotem uprawnionym i nie może domagać się przedmiotowego odszkodowania w trybie art. 129 ust. 5 w związku z art. 128 ust. 4 u.g.n.
Na ostateczną decyzję Wojewody [...] skargę do sądu administracyjnego złożył radca prawny J. P., pełnomocnik Parafii Rzymskokatolickiej pod wezwaniem A w Ł., wnosząc o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 129 ust. 5 pkt. 3 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieprzyznanie odszkodowania, pomimo tego, że z wnioskiem wystąpił właściciel gruntu, będący posiadaczem samoistnym gruntu w dacie wywłaszczania i podmiotem faktycznie poszkodowanym w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanych rozstrzygnięć.
Przedmiotem kontroli sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o odmowie ustalenia odszkodowania za zmniejszenie się wartości nieruchomości.
Podjęte przez organy rozstrzygnięcia zapadły w związku ze zgłoszonym przez Parafię Rzymskokatolicką pod wezwaniem A w Ł. żądaniem wydania, w trybie art. 129 ust. 5 u.g.n., decyzji o odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 445, oznaczonej jako działka nr 254/2.
Ustalony w sprawie niniejszej stan faktyczny jest bezsporny. Jak wynika z ustaleń rozpatrujących sprawę organów administracji decyzją Naczelnika Gminy N. znak: [...] z [...], wydaną w trybie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, zezwolono Zakładowi B na przeprowadzenie robót związanych z budową napowietrznej linii energetycznej 110 kV J.. Zezwolenie, zgodnie z treścią przedmiotowej decyzji, dotyczyło ww. gruntów. Strona skarżąca nabyła prawo własności przedmiotowej działki przez zasiedzenie z dniem
1 października 2005 r., co zostało potwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. Wydział I Cywilny z dnia [...] sygn. akt [...].
Nie budzi przy tym zastrzeżeń konstatacja, że art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli do stanów faktycznych polegających na odjęciu, przejęciu lub ograniczeniu prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania. Kwestia ta została już przesądzona w orzecznictwie sądowym. Zgodnie zaś z treścią art. 132 ust. 6 u.g.n. obowiązek zapłaty odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń wymienionych m. in. w art. 124 u.g.n. (obejmujących swą dyspozycją zdarzenia regulowane w przepisie art. 35 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, stanowiącym podstawę wywłaszczenia) oraz za zmniejszenie wartości nieruchomości z tego powodu, obciąża osobę lub jednostkę organizacyjną, która uzyskała zezwolenie odpowiednio na założenie lub przeprowadzenie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, o którym mowa w art. 124 ust. 1 (m. in. przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej). Zatem w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy roszczenie odszkodowawcze należy rozpatrywać w świetle regulacji obecnie obowiązującej u.g.n.
W tym miejscu wskazać trzeba, że istota sporu sprowadza się zatem do odpowiedzi czy uprawnioną do odszkodowania, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości oraz art. 128 ust. 4 u.g.n., może być osoba, która jako aktualny właściciel nieruchomości legitymuje się formalnoprawnym tytułem uprawniającym do żądania ustalenia odszkodowania w sytuacji, gdy nie legitymowała się tym tytułem w czasie zaistnienia zdarzenia.
W myśl art. 128 ust. 1 u.g.n. wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw.
Z kolei art. 128 ust. 4 stanowi, że odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Po myśli art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.
Oznacza to, iż osobą uprawnioną do żądania odszkodowania za wywłaszczenie – w tym także za szczególną jego postać przewidzianą w art. 124 u.g.n., względnie jeszcze wcześniej w art. 35 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości – jest "osoba wywłaszczona", czyli podmiot będący właścicielem nieruchomości w dacie dokonywania jej wywłaszczenia. Poza tym takim uprawnionym na zasadach ogólnych, także jego następca prawny na mocy sukcesji uniwersalnej, a więc przede wszystkim spadkobierca poprzedniego właściciela będącego osobą fizyczną. Godzi się zauważyć, że taki krąg podmiotów legitymowanych jest generalnie charakterystyczny dla żądań (roszczeń) powstających w związku z wywłaszczeniem nieruchomości. Potwierdza to przepis art. 136 ust. 3 u.g.n., który w odniesieniu do bodaj nie mniej istotnego rodzaju takich żądań (roszczeń) – jakim jest żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, która stała się zbędna na cel wywłaszczenia – expressis verbis przesądza, że z takim żądaniem może wystąpić poprzedni właściciel lub jego spadkobierca.
W ocenie Sądu również te podmioty – poprzedni właściciel względnie jego następca prawny pod tytułem ogólnym – są co do zasady legitymowane do występowania z żądaniem odszkodowania za dokonane wywłaszczenie (tu: za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w związku z przeprowadzeniem linii elektroenergetycznej). Nie mają natomiast tego uprawnienia podmioty, które nabyły nieruchomość w drodze sukcesji syngularnej.
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że w dacie wybudowania urządzeń infrastruktury przesyłowej, strona skarżąca nie była właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Sąd podkreśla bowiem, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że w rejestrze gruntów obrębu [...], na podstawie protokołu ogłoszenia stanu władania od sierpnia 1967r. jako władający m.in. działką nr 254 wpisana była Parafia Rzymsko-Katolicka w M.. Dopiero postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł. w Ł. Wydział I Cywilny z dnia [...] sygn. akt [...] o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, strona skarżąca uzyskała tytuł własności do przedmiotowej nieruchomości z dniem 1 października 2005 r. Okoliczności te nie są sporne w przedmiotowej sprawie.
W tym miejscu przypomnieć należy, że dla istoty posiadania jako przesłanki zasiedzenia jest niezbędne by wykonywane władztwo odpowiadało treści prawa, które posiadacz nabędzie przez zasiedzenie. Konieczne jest przeto wykonywanie takich czynności faktycznych, które wskazują na samodzielny niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Kodeks cywilny używa zwrotu " kto nią faktycznie włada jak właściciel" (art. 336 in principio k.c.). W zwrocie tym mieści się istota władania, która dopiero z upływem czasu może przekształcić się w prawo własności. Jest to skrót myślowy, obejmujący tak wypadki, gdy posiadacz ma jakiś niedoskonały tytuł, jak też gdy żadnego tytułu nie ma, lecz rzeczą włada tak jak właściciel (...) . Konieczne jest, by posiadanie, które ma doprowadzić do zasiedzenia, było jawne. Władać bowiem jak właściciel można jedynie przez podejmowanie czynności widocznych dla otoczenia (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt III CSK 354/13. LEX nr 1640250).
Niemniej władanie nie jest równoznaczne z prawem własności, które Parafia uzyskała dopiero z dniem 1 października 2005 r.
Z tych względów za prawidłową uznać należy konkluzję organu zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o braku uprawnienia Parafii Rzymskokatolickiej pod wezwaniem A w Ł. do domagania się odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości przedmiotowej nieruchomości na skutek decyzji wydanej przed uzyskaniem tytułu własności przez tenże podmiot.
W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
a.tp.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło