II SA/Łd 565/24

Dnia 6 listopada 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada 2024roku sprawy ze sprzeciwu J. B. od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 4 lipca 2024 roku nr 154/2024 w przedmiocie umorzenia w całości postępowania administracyjnego w sprawie prawidłowości robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – radcy prawnemu M. J. prowadzącej Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ulicy [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. ał Decyzją z 4 lipca 2024 r., nr 154/2024, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572) – w skrócie: "k.p.a." - po rozpatrzeniu odwołania Ł. J., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 22 kwietnia 2024 r., nr 275/2024, znak: PINB/7355/911-2023/R-1537-2024/P/EM, którą na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzono w całości postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości robót budowlanych polegających na zainstalowaniu kraty na balkonie lokalu mieszkalnego nr [...], usytuowanego na parterze budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w Ł. (dz. nr [...], obręb [...]), uchylił w całości ww. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ odwoławczy przedstawił stan, z którego wynikało, że 28 lutego 2023 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi wpłynęło pismo Ł. J. w sprawie interwencji dotyczącej zainstalowania kraty na balkonie budynku mieszkalnego usytuowanego w Ł. przy ulicy [...] lokal nr [...] na parterze. W odpowiedzi na ww. wystąpienie organ I instancji pismem z 13 marca 2023 r. poinformował Ł. J., że zgodnie z przepisami art. 29 ust. 3 pkt 3b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu krat w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30. W związku z powyższym w celu ustalenia, czy doszło do naruszenia przepisów Prawa budowlanego, niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i dopiero po jego zakończeniu tutejszy organ poinformuje wnoszącego podanie, czy doszło do naruszenia przepisów Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi przeprowadził 30 marca 2023 r. oględziny dotyczące okratowania balkonu wykonanego w lokalu mieszkalnym nr [...] (parter), usytuowanym w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na nieruchomości przy ul. [...] w Ł. Podczas, oględzin stwierdzono, że w budynku wielorodzinnym w poziomie parteru w lokalu nr [...] na balkonie usytuowanym od strony zachodniej zamontowano kratę stalową na stałe. Zamocowaną od góry w płycie balkonu pierwszego piętra, na dole do balustrady betonowej zakończonej profilem stalowym, krata z prętów Ø8 o wymiarach 142 cm x 282 cm. Krata została zamontowana w roku 1992. J. B. oświadczyła, iż do 30 kwietnia 2023 r. doprowadzi kratę do obowiązujących obecnie przepisów warunków technicznych. Do protokołu załączono dokumentację fotograficzną. Pismem z 30 kwietnia 2023r. J. B. poinformowała Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, iż zgodnie z zaleceniami organu I instancji zawartymi w protokole oględzin z 30 marca 2023 r. doprowadziła okratowanie balkonu do stanu zgodnego z prawem. Pełnomocnik Spółdzielni Mieszkaniowej K. w Ł. poinformowała 10 maja 2023 r. organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego, iż właścicielka lokalu nr [...] w bloku położonym przy ul. [...] w Ł. dostosowała kraty balkonu do obowiązujących przepisów, zgodnie z wytycznymi otrzymanymi od pracownika organu I instancji, podczas oględzin z 30 marca 2023 r. Organ I instancji 10 maja 2023 r. ponownie przeprowadził oględziny przedmiotowego obiektu budowlanego. Podczas, czynności kontrolnych stwierdzono, że na balkonie przynależnym do lokalu nr [...] w budynku wielorodzinnym zlokalizowanym przy ul. [...] w Ł. zdemontowano górny pas ozdobny kraty ochronnej, eliminując możliwość wspięcia się na kratę i wejścia na balkon pierwszego piętra. Pas dolny pozostał ze względu na usztywnienie prętów kraty. Wykonano dokumentację fotograficzną. Obecnie krata jest bezpieczna, nie stanowi zagrożenia. Na tym protokół zakończono. Do protokołu załączono dokumentację fotograficzną. Przy piśmie z 17 maja 2023 r. organ I instancji poinformował Ł. J. oraz Spółdzielnię Mieszkaniową K. w Ł., iż okratowanie przedmiotowego balkonu, lokalu mieszkalnego nr [...] zostało doprowadzone do stanu zgodnego z obowiązującymi warunkami technicznymi. W odpowiedzi na powyższe pismo organu I instancji Ł. J. w piśmie z 19 czerwca 2023 r. zwrócił się do organu I instancji z prośbą o przesłanie pełnej decyzji administracyjnej wykazującej zgodność zamontowanego okratowania z warunkami technicznymi i przepisami Prawa budowlanego. Ponadto, zwrócił uwagę, iż według jego oceny zamontowano kratę bez zgłoszenia do odpowiedniego urzędu oraz bez zgody zarządu nieruchomości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi poinformował 30 czerwca 2023 r. Ł. J., iż w wyniku podjętych czynności wyjaśniających przez organ I instancji przedmiotowe okratowanie balkonu zostało doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Organ wskazał również, iż zainteresowanie Ł. J. wynika z faktu zaistnienia zdarzenia tj. włamania do mieszkania, co nie stanowi interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w sprawie, może jedynie stanowić interes faktyczny, a więc nie daje podstaw do uznania wnoszącego podanie za stronę postępowania administracyjnego. Ponadto organ I instancji wskazał, że nie wszystkie czynności organu nadzoru budowlanego podejmowane w celu wstępnego zbadania stanu sprawy wszczynają postępowanie administracyjne. W odpowiedzi na powyższe pismo organu I instancji, pismem z 10 lipca 2023 r. Ł. J. zażądał od organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego uznania go za stronę w prowadzonym postępowaniu administracyjnym dotyczącym okratowania balkonu na parterze budynku położonego w Ł. przy ul. [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi zawiadomił 21 lipca 2023 r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie prawidłowości robót budowlanych polegających na zainstalowaniu kraty na balkonie lokalu mieszkalnego nr [...], usytuowanego na parterze budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul [...] w Ł. W ślad za pismem informującym o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie Ł. J. pismem z 31 lipca 2023 r. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, w którym zawarł następujące uwagi: wniósł o uwzględnienie go w trakcie oględzin przedmiotowej inwestycji i poinformowania o oględzinach z 7 dniowym wyprzedzeniem, powołując się na § 300 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych wskazał, iż okratowanie balkonu nie spełnia warunków technicznych. W zw. z powyższym wniósł o natychmiastowe usunięcie okratowania balkonu. W odpowiedzi na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 29 sierpnia 2023 r. dotyczące wskazania tytułu prawnego do lokalu nr [...] przy ul [...] w Ł., do organu I instancji wpłynęła 29 września 2023 r. umowa o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu dotyczące J. B. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi decyzją z 9 października 2023 r., nr 567/2023, znak: PINB/7355/911-2023/R-3770-2023/P/EM, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości robót budowlanych polegających na zainstalowaniu kraty na balkonie lokalu mieszkalnego nr [...], usytuowanego na parterze budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w Ł. (dz. nr [...], obręb [...]). Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję Nr 235/2023 z 23 listopada 2023r., znak: WOP.7721.263.2023.LZ, którą uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 9 października 2023 r., Nr 567/2023, znak: PINB/7355/911-2023/R-3770-2023/P/EM i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Prowadząc ponownie postępowanie administracyjne Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi 25 stycznia 2024r. przeprowadził oględziny okratowania przedmiotowego balkonu. Podczas oględzin stwierdzono "okratowanie balkonu o wymiarach 1,42 m x 2,82 m, od poziomu gruntu balkon 1,40 m, od poziomu terenu krata- dolny kątownik 2,17 m (pomiary na zdjęciu). Pręty pionowe z prętów Ø8 mm w rozstawie co 8,5 cm. Nie ma możliwości wejścia na I piętro po kracie. Pomiędzy prętami wzmocnienie-usztywniające, pręty pionowe (z prętów Ø8 mm) na wysokości 1,40 m od poziomu płyty balkonowej - poziomu parteru. Zlikwidowany górny pas usztywniający z prętów Ø8 mm. Właścicielka lokalu oświadczyła, iż po 15 marca pręty dolnego pasa usztywniającego zostaną "odspawane". Do protokołu załączono dokumentację fotograficzną. Podczas ponownych oględzin przedmiotowego balkonu w dniu 27.03.2024r. organ I instancji stwierdził, iż pręty dolnego pasa usztywniającego zostały odspawane. Do protokołu załączono dokumentację fotograficzną. W tak ustalonym stanie faktyczno-prawnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wydał decyzję nr 275/2024 z 22 kwietnia 2024 r., znak: PINB/7355/911-2023/R-1537-2024/P/EM, którą umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości robót budowlanych polegających na zainstalowaniu kraty na balkonie lokalu mieszkalnego nr [...], usytuowanego na parterze budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w Ł. (dz. nr [...], obręb [...]). W odwołaniu od ww. decyzji wniósł Ł. J. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.: naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez jej należytego wyjaśnienia, (niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego) i ustalenia stanu faktycznego, a w szczególności niewyjaśnienia w sposób niebudzący wątpliwości, czy zainstalowana krata na balkonie lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na parterze budynku mieszkalnego, wielorodzinnego przy ulicy [...] w Ł. jest wykonana w sposób zapobiegający możliwości wspinania się do niej do pomieszczeń położonych w wyższych kondygnacjach, a w szczególności czy potencjalny sprawca mógłby wspiąć się po kracie podtrzymując się podczas wspinania o elementy pionowe kraty. Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez nałożenie na J. B. nakazu rozbiórki kraty zamontowanej między balustradą a płytą stropową loggii lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na parterze budynku mieszkalnego, wielorodzinnego przy ul. [...] w Ł. lub ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Następnie organ II instancji w oparciu o treść art. 105 § 1 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. wyjaśnił przesłanki uznania postępowania za bezprzedmiotowe i stwierdził, że przedmiotowy balkon był już przedmiotem postępowania przed tutejszym organem wojewódzkim, gdzie decyzją nr 235/2023 z 23 listopada 2023r. uchylono decyzję organu I instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia tutejszy organ wskazał m.in., że czynności dowodowe podjęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi nie wykazały, że kraty zainstalowane na balkonie lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w Ł. odpowiadają warunkom technicznym o jakich mowa w § 300 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ odwoławczy przypomniał, że w analizowanej sprawie przedmiotem sporu jest zabudowa kratami balkonu typu loggia. Pojęcia balkonu czy logii nie zostały zdefiniowane w Prawie budowlanym. Zarówno ustawa jak i rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, czy też rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych nie zawierają definicji legalnej wskazanych powyżej elementów. Analizując orzeczenia sądów administracyjnych oraz korzystając z definicji zawartych w słowniku języka polskiego, należy uznać, iż loggia jest to wgłębiony balkon, wnęka balkonowa otwarta na zewnątrz budynku, zaś za balkon należy uznać płytę z balustradą umieszczoną na zewnątrz budynku, połączoną drzwiami z pomieszczeniami wewnętrznymi. Dalej organ II instancji przytoczył treść art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane i § 14a ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 74, poz. 836 z późn. zm.) - na podstawie delegacji z art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane - na budynku mieszkalnym wielorodzinnym mogą być instalowane urządzenia związane z użytkowaniem budynku lub mieszkania, jak: kraty, żaluzje, zabudowy balkonów i loggii. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo uznał, iż w świetle przepisów art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane i § 14a ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia zabudowa loggii poprzez zamontowanie kraty stalowej z prętów Ø8 o wymiarach 142 cm x 282 cm, stanowi montaż urządzenia budowlanego w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Przedmiotowa zabudowa loggii kratami stanowi zabudowę, o której mowa w § 14a ust. 2 ww. rozporządzenia. Montaż kraty posiada cechy urządzeń budowlanych, o jakich mowa w art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, gdyż jest zarówno fizycznie jak i funkcjonalnie związane z przedmiotowym budynkiem. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi prawidłowo również wywiódł, iż jeżeli przepis art. 103 ust. 2 Prawo budowlane będący przepisem intertemporalnym, odnosi się do stanów zastanych w dniu wejścia w życie ustawy, wypełniających hipotezę art. 48 w odniesieniu do obiektów budowlanych, nie zaś robót budowlanych, to nie można stosować wykładni rozszerzającej i obejmować treścią tego przepisu innych sytuacji nie wskazanych w przepisach prawa. Oznacza to w konsekwencji, że norma art. 103 ust. 2 Prawo budowlane nie znajdzie zastosowania do wykonanych robót budowlanych tj. montażu kraty loggii balkonu, a zastosowanie znajdą natomiast przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. W związku z powyższym, prawidłowo organ I instancji ustalił, że zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 3b Prawo budowlane nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na: instalowaniu krat na budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego. Następnie organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa krata została zainstalowana w okresie obowiązywania Prawa budowlanego z 1974 r., które zawierało wymóg uzyskania pozwolenia organu nadzoru budowlanego w formie decyzji administracyjnej. W decyzji takiej zostałaby określona konstrukcja kraty i sposób jej założenia, aby nie zagrażała bezpieczeństwu ludzi i mienia. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z robotami budowlanymi, które zostały wykonane bez uzyskania stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę (aktualnie zgłoszenia) i w sposób niezgodny z przepisami prawa, tak więc organ prawidłowo prowadzi postępowanie naprawcze w oparciu o art. 50 i nast. ustawy Prawo budowlane. Organ II instancji stwierdził dalej, że prowadząc ponownie postępowanie administracyjne organ I instancji przeprowadził kolejne oględziny podczas, których dokonał ponownie pomiarów i ustalił, że "okratowanie balkonu o wymiarach 1,42 m x 2,82 m, od poziomu gruntu balkon 1,40 m, od poziomu terenu krata- dolny kątownik 2,17 m (pomiary na zdjęciu). Pręty pionowe z prętów Ø8 mm w rozstawie co 8,5 cm. Nie ma możliwości wejścia na I piętro po kracie. Pomiędzy prętami wzmocnienie-usztywniające, pręty pionowe (z prętów Ø8 mm) na wysokości 1,40 m od poziomu płyty balkonowej - poziomu parteru. Zlikwidowany górny pas usztywniający z prętów Ø8 mm. Właścicielka lokalu oświadczyła, iż po 15 marca pręty dolnego pasa usztywniającego zostaną odspawane". Po dokonaniu ponownych oględzin 27 marca 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi stwierdził, iż pręty dolnego pasa usztywniającego zostały odspawane. Tym samym w ocenie organu I instancji przedmiotowe kraty na balkonie nie naruszają wymogów § 300 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie a "kraty z elementów pionowych w wystarczającym stopniu chronią interesy lokatorów wyższych kondygnacji, natomiast kwestia rozwiązań stricte technicznych, jakie powinna posiadać krata, wykracza poza ocenę prawną". W ocenie organu odwoławczego, pomimo demontażu dolnego pasa okratowania balkonu nadal istnieje możliwość wspinania się po pionowych prętach poprzez możliwość włożenia pomiędzy pręty tych krat nogi i chwycenia się za nie, co umożliwia wspinanie się. Z całą pewnością tego rodzaju inwestycja, chociaż stanowi dla inwestora ochronę przed włamaniem od zewnątrz do pokoju balkonowego, to z drugiej strony osłabia bezpieczeństwo innych mieszkańców bloku, zwłaszcza zajmujących mieszkanie na piętrze bezpośrednio nad mieszkaniem skarżącego. Dlatego też kraty powinny być tak zaprojektowane i wykonane, aby nie służyły złodziejom za drabinę do mieszkań na wyższych kondygnacjach. Gdy nie spełniają wymogów bezpieczeństwa, powinny zostać rozebrane albo wymienione na lepsze i nie stwarzające zagrożeń bezpieczeństwa sąsiadów mieszkających wyżej. Mając powyższe na uwadze w ocenie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego usunięcie dolnego pasa usztywniającego kraty balkonu nie powoduje, iż przedmiotowe kraty balkonu spełniając wymóg określony w § 300 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co tutejszy organ wykazał powyżej. Dlatego też, w aktualnym stanie faktycznym i prawnym nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. W ocenie organu II instancji zaskarżona decyzja o umorzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie została wydana co najmniej przedwcześnie. W trakcie postępowania, to na organie I instancji spoczywa obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe, a więc pominięcie, czy też zlekceważenie jakiegokolwiek dowodu, skutkuje wadliwością podjętego aktu administracyjnego. Organ odwoławczy stwierdził, że ponownie prowadząc postępowanie powiatowy organ nadzoru budowlanego powinien wyjaśnić wskazane wyżej nieprawidłowości i dokonać rozstrzygnięcia stosownie go uzasadniając. Odnosząc się do treści odwołania organ II instancji wyjaśnił, że podnoszone argumenty miały wpływ na podjęte rozstrzygnięcie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu niniejszej decyzji. Na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi J. B. złożyła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżąca podniosła, że zawarte w ww. decyzji stwierdzenia nie są zgodne z stanem faktycznym. Skarżąca zajmuje mieszkanie od maja 1993 r., a nie od 1992 r. Kraty zostały zainstalowane w październiku lub listopadzie 1994 r., a nie w 1992 r. Na tę czynność skarżąca otrzymała zgodę od Spółdzielni Mieszkaniowej O., gdyż wtedy to ona była zarządcą tego bloku, który w ramach reorganizacji przejęła obecna Spółdzielnia "K.". Skarżąca oświadczyła, że po 30 latach nie posiada dokumentów potwierdzających ten fakt, ale są one na pewno w dokumentach archiwalnych Spółdzielni "K." gdyż Spółdzielnia "O." przekazała cała dokumentację osiedla do nowego zarządcy, czyli Spółdzielni "K.". W ocenie skarżącej z dokumentacji fotograficznej jasno wynika, że na wyższa kondygnacje można bez problemu wejść po rynnie. Równie dobrze Ł. J. może wystąpić do producentów lin kotwiczek, haków i innych akcesoriów do wspinaczki bo przecież one ułatwiają wspinaczkę. Skarżąca dodała, że ma prawie 70 lat, mieszka sama, a jak widać na dokumentacji fotograficznej wzdłuż bloku jest murek na wysokości 95 cm. Wystarczy wejść na ten murek, zrobić krok i bez problemu wejść na jej balkon. Druga sprawa po meczach [...] pijani pseudokibice rzucają butelkami, koszami na śmieci itp. To wszystko lądowało na jej balkonie wielokrotnie wybijając szyby w drzwiach balkonowych. Skoro Ł. J. obawia się o swoje bezpieczeństwo, to może przecież zabezpieczyć swój balkon i nie narażać skarżącej bezpośrednio na zagrożenie. Zdaniem skarżącej decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego wydana została bez rzetelnego i bezstronnego zapoznania się z całością materiałów, dlatego wniosła o pozytywne rozpatrzenie jej skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na sprzeciw Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie sprzeciwu. Pismem z 21 października 2024 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej poparł wniesiony sprzeciw i uzupełniająco zarzucił: a) naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego bezzasadne zastosowanie, w sytuacji gdy decyzja organu I instancji umarzająca postępowanie w sprawie nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a nadto nie istnieje zagadnienie konieczne do wyjaśnienia mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy b) naruszenia art. 8 § 1 w zw. z art. 138 § 2 zd. 2 k.p.a. poprzez ponowne uchylenie decyzji organu I instancji i zawarcie w wytycznych zastrzeżeń sprzecznych z wytycznymi zawartymi w decyzji z 23 listopada 2023 r., w której Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi uchylił pierwotnie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 9 października 2023 r. wskazując, że wystarczającym zapobieżeniem wspięcia się po kracie będzie usunięcie dolnego poziomego pasa ozdobnego; c) naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że materiał dowodowy nie został przez PINB należycie zgromadzony i przez to niemożliwe było dokonanie oceny, ze postępowanie stało się bezprzedmiotowe, w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy został w całości ustalony, a zgromadzony materiał dowodowy pozwolił organowi I instancji na dokonanie należytej oceny dowodów i uznanie, że po usunięciu obu pasów poziomych przedmiotowa krata spełnia wymagania techniczne i może być dopuszczona do użytkowania. Natomiast ocena tego samego materiału dowodowego dokonana przez organ II instancji jest odmienna i sprzeczna z zasadami logiki i zasadą działania w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej. Mając powyższe na uwadze pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 4 lipca 2024 r. Ponadto pełnomocnik skarżącej wniósł o przyznanie radcy prawnemu M. J., prowadzącej Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ul. [...], kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej J. B. z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym powiększonych o należny podatek od towarów i usług. W uzasadnieniu pisma podniesiono, że w zaskarżonej decyzji ŁWINB uznał, że pomimo usunięcia dolnego pasa ozdobnego kraty nadal stwarzają zagrożenie, ponieważ, w ocenie organu II instancji, istnieje możliwość włożenia pomiędzy kraty nogi i chwycenia się za nie, co umożliwiłoby wspięcie się po nich. Taki wniosek jest nie tylko nielogiczny, bowiem obecnie krata nie zawiera żadnego poziomego podparcia dla nogi, które umożliwiłoby wspięcie się po niej, lecz także sprzeczny z zasadą działania organów w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej. Ocena materiału dowodowego dokonana przez ŁWINB jest nielogiczna w świetle doświadczenia życiowego. Włożenie bowiem nogi między kraty, po zlikwidowaniu poziomych elementów mocujących kraty, de facto zgodnie z zaleceniami organów nadzoru budowlanego obu instancji, może spowodować jedynie osunięcie się tej nogi na balustradę balkonu, nie zaś wspięcie się po kracie do pomieszczeń położonych na wyższych kondygnacjach w rozumieniu § 300 ust. 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Skoro odległość od balustrady balkonu mieszkania nr [...] przy ul. [...] do stropu mieszkania nr [...] przy ul. [...] w Ł. wynosi ok. 140-150 cm, to nawet przy wykorzystaniu elementów konstrukcyjnych budynku i wyjątkowej sprawności fizycznej nie można byłoby dostać się do mieszkania położonego na pierwszym piętrze bez wykorzystania krat. Nie można więc wspiąć się po tych kratach wbrew twierdzeniom ŁWINB. Ponadto ŁWINB nie wskazał jakie konkretnie przepisy postępowania zostały naruszone przez PINB i jaki zakres sprawy nie został należycie wyjaśniony, aby możliwe było zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że organ ten jedynie odmiennie ocenił materiał dowodowy w sprawie, a ocena ta me była obiektywna i sprzeczna z zasadami logiki z powodów wskazanych powyżej, nie zaś z braku należytego zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie. W związku z tym uznać należy, ze decyzja ŁWINB jest wadliwa i należy wyeliminować ją z obrotu prawnego. ŁWINB, dokonując prawidłowej oceny materiału dowodowego, powinien stwierdzić, że decyzja PINB jest zgodna z przepisami i na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Pełnomocnik skarżącej oświadczył nadto, że koszty zastępstwa procesowego udzielonego Skarżącej z urzędu nie zostały pokryte w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – zwanej dalej "p.p.s.a." – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W niniejszej sprawie sprzeciw został wniesiony na podstawie art. 64a p.p.s.a., zgodnie z którym od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1 p.p.s.a.). Jednak rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów (art. 138 § 2a k.p.a.). Ustawodawca wyodrębnił zatem dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej, a mianowicie: 1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów k.p.a. lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przepis art. 138 § 2 k.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia ww. przesłanek. Oznacza to, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie jest jeszcze wystarczające. Niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Zacytowane stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Regulacja art. 138 § 2 k.p.a. stanowi wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Powyższe rozumieć należy w ten sposób, że w sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytorycznym rozstrzygnięciem drugoinstancyjnym, niedopuszczalne – jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania – jest podejmowanie rozstrzygnięcia kasacyjnego, tj. decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Istotne jest również to, że decyzja kasacyjna może zapaść, jeżeli wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Niewątpliwie konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przeprowadzenia określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej. Podkreślić przy tym należy, że instytucja uchylenia sprawy do ponownego rozpatrzenia ma charakter wyjątkowy. Kolejne nowelizacje kodeksu postępowania administracyjnego i wprowadzenie instytucji sprzeciwu wskazują na to, że ustawodawca konsekwentnie dąży do przyspieszenia rozpatrywania spraw administracyjnych wzmacniając zakres i funkcję postępowania odwoławczego i nakładając nowe obowiązki na organy II instancji. Zmiana treści art. 136 k.p.a., dokonana tzw. nowelą kwietniową z 2017 r. (ustawa z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2017 r., poz. 935) istotnie wzmacnia i podkreśla merytoryczny charakter postępowania odwoławczego, który nawet przy istotności naruszeń przez organ I instancji reguł postępowania dowodowego nie powinien prowadzić do uchylenia decyzji i ponownego rozpatrywania sprawy. Jak wskazano to w uzasadnieniu projektu powołanej nowelizacji k.p.a. i co potwierdza aktualne orzecznictwo i doktryna, zmiana przesłanek wydania decyzji kasacyjnej miała na celu jeszcze dalej idące ograniczenie możliwości uchylania się organu odwoławczego od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy poprzez wydanie decyzji kasacyjnej. Dlatego wydanie decyzji kasacyjnej jest uzasadnione tylko w przypadkach wyjątkowych, to jest takich, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (por. np. wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., II OSK 1386/15 oraz wyroki WSA w Szczecinie z 7 grudnia 2017 r., II SA/Sz 1279/17 oraz WSA w Łodzi z 29 listopada 2017 r., II SA/Łd 654/17). Z powyższego wynika zatem, że współczesny kształt postępowania odwoławczego kładzie nacisk na reformatoryjny i merytoryczny charakter rozpatrywania sprawy, co sprzyja sprawności i szybkości postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały, że w świetle przepisów art. 3 pkt 9 i art. 29 ust. 3 pkt 3b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 poz. 725 ze zm.) zainstalowanie na balkonie skarżącej krat stanowiło montaż urządzenia budowlanego podlegający zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30. Prawidłowo również organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, z uwagi na brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających dokonanie zgłoszenia na wykonanie ww. robót budowlanych. Jednak zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie przypadek uzasadniający kasację decyzji organu I instancji nie wystąpił. W niniejszej sprawie, podstawą rozstrzygnięcia Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi o charakterze kasacyjnym było stwierdzenie, że zainstalowane na balkonie (lodży) skarżącej kraty nie spełniają wymogów technicznych wynikających z § 300 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem kraty zewnętrzne, zastosowane w otworach okiennych i balkonowych, powinny być wykonane w sposób zapobiegający możliwości wspinania się po nich do pomieszczeń położonych na wyższych kondygnacjach. Według Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi usunięcie kolejnego (dolnego) pasa usztywniającego sporny kraty balkonu nie stanowi wystarczającej ochrony przed możliwością wspinania po nich do mieszkania położonego na wyższej kondygnacji. Organ odwoławczy stwierdził, że istnieje możliwość wspięcia się po kratach poprzez możliwość włożenia pomiędzy pręty tych krat nogi i chwycenia się za nie, co umożliwia wspinanie się. Tym samym, w ocenie organu II instancji brak było podstaw do przyjęcia, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowej. Organ odwoławczy podkreślił, że w trakcie postępowania, to na organie I instancji spoczywa obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe, a więc pominięcie, czy też zlekceważenie jakiegokolwiek dowodu, skutkuje wadliwością podjętego aktu administracyjnego. Jednak, jak słusznie zauważył pełnomocnik skarżącej, organ II instancji nie wskazał, jakie konkretnie przepisy postępowania zostały naruszone przez organ I instancji i jaki zakres sprawy nie został należycie wyjaśniony, aby możliwe było zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy nie wskazał przy tym, jaki ewentualnie dowód został przez organ I instancji pominięty lub zlekceważony, co uniemożliwia rozpoznanie sprawy co do istoty. Wbrew art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy nie wskazał konkretnie jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, a których nie dało się ustalić w postępowaniu odwoławczym. Zgodzić zatem trzeba ze stanowiskiem pełnomocnika skarżącej, że z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że organ ten jedynie odmiennie ocenił materiał dowodowy w sprawie. Ocena prawidłowości decyzji wydanej przez organ I instancji sprowadziła się natomiast wyłącznie do stwierdzenia, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi nie uwzględnił możliwości wsunięcia stopy między sporne kraty, co umożliwiłoby wspięcie się po nich. Sąd w składzie orzekającym doszedł zatem do przekonania, że motywy zaskarżonej decyzji organu odwoławczego nie wskazują i nie uzasadniają okoliczności mieszczących się w katalogu przesłanek art. 138 § 2 k.p.a. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi nie wykazał bowiem w zaskarżonej decyzji, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach organu I instancji uniemożliwiał wydanie decyzji o charakterze merytorycznym. W tym miejscu należy podkreślić, że powołany wyżej przepis § 300 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie określa żadnych parametrów technicznych, jakie powinny spełniać kraty zewnętrzne na balkonach, a jedynie odwołuje się do pewnych wskazań o charakterze ocennym. Zatem to do organu nadzoru budowlanego należy wyrażenie opinii, czy w świetle zebranego materiału dowodowego zainstalowane kraty zapobiegają możliwości wspinania się po nich, czy też wymagane jest wykonanie określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Tym bardziej, że w poprzedniej swojej decyzji z 23 listopada 2023 r., nr 235/2023, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi stwierdził, że brak jest podstaw do powoływania biegłego celem oceny spełnienia przez sporne kraty wymogów technicznych wynikających z przepisów, zwłaszcza w zakresie zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa dla mieszkań położonych na wyższych kondygnacjach. W ocenie Sądu organ I instancji zastosował się do zaleceń i wskazań organu odwoławczego, co do okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy i po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi uznał, że po zlikwidowaniu przez skarżącą dolnego pasa usztywniającego, nie ma już możliwości wspięcia się po spornych kratach i w związku z tym umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie doprowadzenia krat do stanu zgodnego z prawem. Natomiast skoro organ II instancji uznał usunięcie dolnego pasa usztywniającego kraty za niewystarczające, to uchylając decyzję organu I instancji powinien wskazać konkretnie, jak czynności należy podjąć w celu usunięcia stanu niezgodnego prawem. Na przykład, jeżeli zdaniem organu odwoławczego przestrzeń między poszczególnymi prętami krat balkonowych (aktualnie 8,5 cm) umożliwia wsunięcie stopy, a następnie wspięcie się po kratach na wyższą kondygnację, to obowiązkiem organu odwoławczego było określenie, jaka powinna być odległość (prześwit) między tymi prętami, aby kraty spełniały wymogi bezpieczeństwa, o których mowa w § 300 ust. 1 ww. rozporządzenia. Jeszcze raz przypomnieć należy, ze rzeczą organu odwoławczego jest przede wszystkim ponowne rozpatrzenie sprawy administracyjnej i wydanie rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym (art. 138 § 1 k.p.a.), będącego realizacją zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Wydanie decyzji kasacyjnej jest zaś wyjątkiem od opisanej wyżej zasady. Dopiero w sytuacji wykazania, że w sprawie zachodzą okoliczności wskazane w art. 138 § 2 k.p.a., organ był upoważniony do wydania decyzji kasacyjnej. Sąd wskazuje przy tym, że będąc w niniejszej sprawie ograniczony przepisem art. 64e ustawy p.p.s.a., nie jest władny wyrażenia oceny, czy w sprawie zaistniały podstawy do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, czego oczekuje strona skarżąca. Reasumując w rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest wadliwa z powodu istotnego naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, stosownie do art. 151a § 1 p.p.s.a. orzekł w pkt 1 wyroku o uchyleniu decyzji kasatoryjnej. O kosztach pomocy prawnej, udzielonej skarżącemu z urzędu, orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2024, poz. 764). lp