II SA/Łd 566/15

Dnia 31 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania parteru budynku postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. LS G. W. w dniu 23 czerwca 2015r. (data nadania pocztą) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...], w sprawie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania parteru budynku. Powyższa decyzja została doręczona skarżącej w dniu 3 lutego 2015r. wraz z pouczeniem o sposobie i terminie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Jednocześnie skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wyjaśniła, że od 30 lat choruje na stwardnienie rozsiane z niedowładem prawostronnym. Skarżąca podniosła, że z uwagi na swoją chorobę i ograniczenia ruchowe większą część dnia spędza w domu. Od wiosny 2013r. codziennie, za wyjątkiem niedziel, za ścianą jej domu pracuje szwalnia. W ocenie skarżącej działalność ta prowadzona jest nielegalnie i doprowadziła do upadku jej zdrowia psychicznego. W związku z tym w dniu 14 lutego 2015r. skarżąca udała się do poradni psychiatrycznej, gdzie lekarz psychiatra rozpoznał u niej zaburzenia adaptacyjne i depresję oraz zlecił terapię farmakologiczną. Z uwagi na depresję i silne leki antydepresyjne skarżąca nie była w stanie normalnie funkcjonować. Jej stan zdrowia nie poprawiał się, a na dodatek nie miała oparcia w swojej rodzinie. Jej mąż pracuje i całe dnie nie ma go w domu, natomiast syn mieszka i pracuje w K. Podczas kolejnej wizyty lekarz zalecił dalszą terapię lekami psychotropowymi. Dopiero podczas wizyty w dniu 17 czerwca 2015r., pomimo zalecenia kontynuacji leczenia, lekarz stwierdził znaczną poprawę jej stanu psychicznego. Do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skarżąca załączyła dokumentację lekarską. Zarządzeniem sędziego z dnia 19 sierpnia 2015r. skarżąca została wezwana do nadesłania zaświadczeń lekarskich, wyjaśniających czy w okresie od dnia 3 lutego 2015r. (tj. od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji) do dnia 23 czerwca 2015r. (tj. do dnia wniesienia skargi do sądu) stan zdrowia umożliwiał skarżącej podejmowanie samodzielnych decyzji i działań polegających na sporządzeniu skargi do sądu i jej złożeniu lub nadaniu drogą pocztową, bądź ustanowieniu pełnomocnika profesjonalnego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca poinformowała, że w dniu 27 sierpnia 2015r. udała się do lekarza psychiatry w celu uzyskania żądanych przez sąd zaświadczeń. Jednakże lekarz prowadzący stwierdził, że nie leży to w jego kompetencjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - w skrócie: "P.p.s.a." - czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei art. 86 § 1 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi musi jednak spełniać warunki formalne określone w art. 87 § 1-4 P.p.s.a., a zatem po pierwsze pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Po drugie we wniosku tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Po trzecie równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Następnie należy wyjaśnić, iż przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej uzależnione jest od kryterium braku winy Strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2010r., sygn. akt II GZ 223/10 – dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Podkreślenia wymaga równie to, że każde przywrócenie terminu, zwłaszcza takiego, którego przekroczenie jest znaczne, godzi w stabilność systemu prawnego. Prowadzi bowiem do sytuacji, w której strona, pomimo upływu ustawowego terminu, odzyskuje możliwość zaskarżenia aktu administracyjnego. Dlatego przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy szczególne okoliczności sprawiają, że indywidualny interes jednej strony zasługuje na ochronę w pierwszej kolejności przed interesem społecznym oraz indywidualnym interesem pozostałych stron postępowania. Należy mieć bowiem na uwadze, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja administracyjna kształtuje sytuację prawną nie tylko skarżącej, ale także inwestora. Przechodząc zatem do rozpoznania wniosku wskazać najpierw należy, że nie ulega żadnej wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi do sądu. Zgodnie bowiem z art. 53 § 1 skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie. Zaskarżona decyzja została doręczona skarżącej w dniu 3 lutego 2015r., a więc ustawowy termin do wniesienia skargi do sądu upływał w dniu 5 marca 2015r. Tymczasem skarżąca wniosła skargę dopiero w dniu 23 czerwca 2015r., a więc prawie pięć miesięcy po terminie. Skarżąca uzasadniła uchybienie terminu złym stanem zdrowia, w szczególności depresją i zaburzeniami adaptacyjnymi. Niestety wskazane przez nią okoliczności uchybienia terminu nie uzasadniają jego przywrócenia. Przypomnieć jednak należy, iż przywrócenie terminu może nastąpić tylko z ważnych powodów, co do których zainteresowany uprawdopodobni, że wystąpiły bez jego winy. Te ważne powody wskazywać powinny na obiektywne, niezależne od strony przyczyny uchybienia terminu. Do takich powodów z pewnością można zaliczyć poważną chorobę, jednakże skarżąca winna powołać się na okoliczność, które uniemożliwiały jej, czy to udzielenie stosownego pełnomocnictwa adwokatowi albo radcy prawnemu do reprezentowania jej przed sądem administracyjnym, czy nawet posłużenie się inną osobą do złożenia skargi. Sąd nie ma podstaw do stwierdzenia, że choroba G. W. uniemożliwiła jej zwrócenie się o pomoc prawną do adwokata albo radcy prawnego. Istota profesjonalnego doradztwa prawnego sprowadza się właśnie do tego, że to pełnomocnik podejmuje najlepsze dla swego mocodawcy działania, w tym czuwa nad zachowaniem terminów do dokonania czynności procesowych. Korzystając z pomocy profesjonalnego pełnomocnika strona nie powinna martwić się o przebieg postępowania z jej udziałem, zwłaszcza wtedy, gdy ma poważne problemy ze zdrowiem. Skoro zatem choroba skarżącej uniemożliwiała jej samodzielne działanie, to w takiej sytuacji powinna się ona zdać na fachową pomoc adwokata albo radcę prawnego. Skarżąca nie uprawdopodobniła również, że nie mogła skorzystać z pomocy męża czy to w sporządzeniu skargi, czy jej wysłaniu. Małżonkowie wszak mieszkają razem. Z akt wynika, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Okoliczność, że mąż w związku z pracą przebywa poza domem nie ma wpływu na tę ocenę. Należy pamiętać, że termin do zaskarżenia decyzji administracyjnej jest stosunkowo długi, wystarczający do przemyślenia i argumentacji organu i sporządzenia skargi, zwłaszcza że nie jest to czynność sformalizowana, wymagająca od strony specjalistycznych wiadomości. Reasumując, skarżąca nie uprawdopodobniła, że bez jej zaniedbania doszło do tak znaczącego uchybienia terminowi do złożenia skargi, nie spełniła zatem przesłanek do uwzględnienia wniosku. W tym stanie rzeczy sąd odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi na podstawie art. 86 § 1 zdanie drugie P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. LS