II SA/Łd 570/03

Dnia 8 marca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie inwentaryzacji powykonawczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...]; 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz J. T. kwotę 300,00 (trzysta) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt II SA/Łd 570 / 03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją Nr [...] (znak: [...]) z dnia [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie przepisu art.51 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania J. T., od decyzji Nr [...] (znak: [...]) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nakazującej J. T. i J., i T. małżonkom P., współwłaścicielom jednorodzinnego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce przy ulicy A 20a w Ł., wykonanie i przedłożenie terminie do dnia 31 marca 2003 roku inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych i instalacyjnych w lokalach oraz w częściach wspólnych budynku, projektu zmian i przeróbek mających na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z przepisami, orzeczeń o prawidłowości wykonania instalacji i przyłączy wodno – kanalizacyjnych, elektrycznych i gazowych, protokołów szczelności instalacji gazowych, protokołów kominiarskich o drożności instalacji wentylacyjnych i spalinowych, na podstawie przepisu art. 138 par. 1 pky 2 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części odnoszącej się nałożonych obowiązków, oraz uchylił ją w zakresie wyznaczonego terminu wykonania obowiązków, wyznaczając jednocześnie nowy termin na dzień 30 czerwca 2003 roku. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w wyniku wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 23 października 2000 roku w budynku mieszkalnym przy ulicy A 20a w Ł. organ nadzoru budowlanego I instancji ustalił, iż "współwłaściciele obiektu wykonali roboty budowlane związane z wyodrębnieniem dwóch samodzielnych lokali mieszkalnych dla J. T. (lokal nr 1 ) i dla J., i T. małżonków P. (lokal nr 2). Mając na uwadze powyższe ustalenia organ wydał decyzji Nr [...] (znak: [...]) z dnia [...] nakazującą J. T. oraz J. i T. małżonkom P., współwłaścicielom jednorodzinnego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce przy ulicy A 20a w Ł., wykonanie i przedłożenie w terminie do dnia 31 marca 2003 roku inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych i instalacyjnych w lokalach oraz w częściach wspólnych budynku, projektu zmian i przeróbek mających na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z przepisami, orzeczeń o prawidłowości wykonania instalacji i przyłączy wodno – kanalizacyjnych, elektrycznych i gazowych, protokołów szczelności instalacji gazowych, protokołów kominiarskich o drożności ciągów wentylacyjnych i spalinowych. Od decyzji tej odwołanie złożyła J. T. zarzucając, iż zawarty w decyzji obowiązek przedłożenia projektu zmian i przeróbek jest bezzasadny przez to, iż niektóre wykonane roboty budowlane nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, a tym samym niesłusznie został nałożony na stronę określony w decyzji obowiązek. Odwołująca się przedłożyła orzeczenie techniczne, z którego wynika, iż wymiana okien oraz wykonanie ścianki z płyt gipsowych na strychu i przepierzenia w kuchni nie naruszają konstrukcji budynku i dlatego nie ma potrzeby wykonywania robót mających na celu dostosowanie wykonanych robót do zgodności z obowiązującymi przepisami. Do organu odwoławczego wpłynęło również orzeczenie techniczne złożone przez odwołująca się, dotyczące oceny schodów drewnianych prowadzących z parteru na I piętro, z którego wynika, iż schody te nie spełniają wymagań prawa budowlanego. Organ odwoławczy w wyniku rozpatrzenia sprawy uznał zasadność zaskarżonej decyzji organu I instancji. Wskazał, iż z ustaleń dokonanych podczas wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 23 października 2002 roku wynika, iż współwłaściciele obiektu wykonali roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. W części użytkowanej przez J. T. między innymi wydzielono ściankami działowymi łazienkę w pomieszczeniu kuchennym i zamontowano urządzenia sanitarne. Natomiast w części użytkowanej przez małżonków P. urządzono na strychu pomieszczenia mieszkalne. Postępowanie legalizacyjne w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane jest – w ocenie organu – w pełni zasadne i winno dotyczyć także prawidłowości wykonanych przeróbek instalacji. Mając na uwadze upływ czasu spowodowany tokiem postępowania organ odwoławczy wyznaczył nowy termin wykonania nałożonych obowiązków uchylając w tym zakresie zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do odwołania organ stwierdził, iż projekt zmian i przeróbek będzie wymagany tylko w tej sytuacji, gdy uprawniony autor orzeczenia technicznego stwierdzi konieczność wykonania niezbędnych robót budowlanych mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Na obecnym etapie postępowania konieczności takiej nie można wykluczyć, zaś przedłożone orzeczenie techniczne nie rozstrzyga problemu bowiem nie jest poparte niezbędną analizą statyczną wprowadzonych zmian i dlatego nie może być traktowane jako dowód w sprawie. W dniu 16 kwietnia 2003 roku na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wywiodła J. T., która zaskarżanej decyzji zarzuciła naruszenie jej praw. Skarżąca w uzasadnieniu, w jego części odnoszącej się do decyzji kwestionowanych w niniejszym postępowaniu wskazała, iż przedmiotowa nieruchomość położona w Ł. przy ulicy A 20a należy do trojga współwłaścicieli: J. T. w ½ części, J. P. w ¼ części oraz T. P. w ¼ części. W dniu 23 października 2002 roku na terenie posesji przeprowadzono wizję lokalną, na okoliczność wszystkich samowoli dokonanych w latach 1984 – 2000. Protokół z tej wizji został spisany w mieszkaniu należącym do skarżącej, przy udziale J. S. jako pełnomocnika skarżącej i T. P.. Skarżąca podniosła, iż inspektorzy organu nadzoru budowlanego nie obejrzeli pomieszczeń należących do J. i T. małżonków P., co w jej ocenie podważa rzetelność i wiarygodność sporządzonego protokołu. Skarżąca podniosła nadto, iż w decyzji organu I instancji brak jest stanowiska w przedmiocie zdemontowania przez T. P. prawej barierki drewnianej schodów prowadzących z parteru na I piętro. Taki stan zagraża życiu osób korzystających ze schodów. W ocenie skarżącej decyzja organu II instancji zawiera mylną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Zdaniem skarżącej bezzasadnie nałożony został na nią obowiązek przedłożenia projektu zmian przeróbek w sytuacji gdy wykonane roboty budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę. Wykonane prace przy użyciu płyt gipsowych na strychu i w kuchni nie naruszyły konstrukcji ścian nośnych, a więc nie jest konieczna analiza statyczna wprowadzonych zmian. W ocenie skarżącej całkowitą odpowiedzialność za "złe decyzje" ponosi organ nadzoru budowlanego I instancji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie wywodząc jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie w niniejszej sprawie, pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, nie zostało przez ten Sąd zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 roku, a zatem sprawa ta podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. (art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające cz ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)) Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)(w skrócie: u.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 par. 1 u.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu oraz przyczyny wzruszenia decyzji, a także nie będąc ograniczony zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 u.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa, rodzących konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżoną decyzją organy nadzoru budowlanego nałożyły na współwłaścicieli nieruchomości określone obowiązki na podstawie przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – prawo budowlane (Dz. U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 ze zm.), mające – jak się wydaje – doprowadzić samowolnie wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem. Powyższa decyzja opiewa na nałożenie wspólnych obowiązków na wszystkich współwłaścicieli pomimo tego, iż nie cała nieruchomość objęta postępowaniem organów nadzoru budowlanego stanowi rzecz wspólną. Jak bowiem wynika ze znajdującego się w aktach postępowania administracyjnego postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. wydanego w dniu 18 grudnia 1998 roku w sprawie sygn. akt IV Ns I 504/97, J. T., J. P. i T. P. w wyniku zniesienia współwłasności nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy A 20/20a otrzymali na współwłasność nieruchomość oznaczoną jako działka nr 601/1 o powierzchni 580 metrów kwadratowych oraz w budynku położonym na tej nieruchomości odrębną własność lokali mieszkalnych, z tym , że lokal nr 1 położony na parterze i piętrze oraz schowek i część strychu przypadła na własność J. T., zaś lokal nr 2 położony również na parterze i piętrze stał się własnością J. P. i T. P.. Powyższe ustalenie, które – jak się wydaje – nie było wzięte pod uwagę przez organy nadzoru budowlanego sprawia, iż wadliwie, z podmiotowego punktu widzenia, określone zostały obowiązki wykonania czynności mających na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Okoliczność, iż nie cała nieruchomość jest rzeczą wspólną sprawia, iż precyzyjne winny być ustalenia organów, która ze stron postępowania odpowiedzialna jest za konkretne samowolnie wykonane naniesienia budowlane i tym samym komu należy przypisać obowiązek doprowadzenia konkretnie wskazanych samowolnych robót do stanu zgodnego z prawem. Pominięcie w działaniach organów faktu częściowego zniesienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości stanowi naruszenie przepisów postępowania tyczących obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy (art. 7 k.p.a.). Powyższe uchybienie ustawowemu obowiązkowi jest istotne i miało wpływ na treść wydanej decyzji. Okolicznością, która również nie została przez organy nadzoru budowlanego w sposób precyzyjny wyjaśniona jest data wykonania poszczególnych samowolnych robót. Z protokołów wizji lokalnych przeprowadzonych w sprawie wynika, iż na terenie nieruchomości znajdują się różne obiekty budowlane samowolnie wykonane. Z protokołu wizji w dniu 16 maja 2002 roku wynika między innymi, iż takim obiektem jest szopa, która "istnieje od 25 lat". Dokonane przez organy nadzoru budowlanego ustalenia w tym zakresie są szczątkowe i nie dają odpowiedzi na pytanie kiedy poszczególne obiekty budowlane bądź prace zostały wykonane. Nie budzi natomiast wątpliwości, iż ustalenie powyższych okoliczności ma istotne znaczenie z punktu widzenia treści przepisu art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – prawo budowlane (Dz. U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Konkludując wskazać należy, iż skoro podniesione powyżej okoliczności, mające istotne znaczenie dla niniejszej sprawy, nie były przedmiotem wyjaśnień i analizy organów nadzoru budowlanego, to tym samym wskazać wypada, iż w toku postępowania administracyjnego organ dopuścił się naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.. Nie można bowiem powiedzieć, iż w toku postępowania administracyjnego organ stosując się do kodeksowej zasady prawdy obiektywnej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy. Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 i "c" u.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O zasądzeniu na rzecz strony skarżącej kwoty z tytułu wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 97 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w związku z art. 55 par. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) O zasądzeniu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 u.p.s.a.. Na koszty te składa się wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem. Wysokość tegoż wynagrodzenia ustalona została mając na względzie rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny nakład pracy adwokata (par. 2 pkt 2 w związku z par. 18 ust. 1 pkt 1 "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348). Wobec uchylenia zaskarżonej decyzji, należało stwierdzić, iż do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku decyzja te nie podlega wykonalności (art. 152 u.p.s.a.). Z tych wszystkich względów orzeczono jak powyżej.