II SA/Łd 571/14

Dnia 23 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. a.bł. M. S. zaskarżył do sądu administracyjnego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. W treści skargi skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego zarówno decyzja organu I jak i II instancji nie może być wykonana, gdyż dla istnienia zobowiązania do uiszczania opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej niezbędne jest istnienie umowy cywilnoprawnej, która nie została zawarta. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., nr 270 ze zm. w skrócie P.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie, o którym wyżej mowa sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 P.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. - wystąpienia niebezpieczeństwa nastąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd podejmuje decyzję o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na podstawie okoliczności wskazanych przez stronę skarżącą, ale także uwzględnia inne okoliczności, które mają znaczenie dla rozpoznania wniosku. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w powołanym przepisie i z taką sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ma charakter wyjątkowy, a jego warunkiem jest uprawdopodobnienie istnienia przesłanek wymienionych w cytowanym przepisie. Wynikająca z przywołanej normy prawnej instytucja ochrony tymczasowej nie dotyczy jednak wszystkich aktów, a jedynie takich, które mają przymiot wykonalności. Innymi słowy przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. Z. Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z dnia 23 stycznia 1997 roku, sygn. akt SA/Rz 1382/96, opubl. OSP 1998/3/54, t. 1). Wskazać zatem należy, że zaskarżona decyzja nie może być wstrzymana, bowiem skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji zwalniającą skarżącego z odpłatności za pobyt jego ojca w domu pomocy społecznej w części i jednocześnie odmawiającą całkowitego zwolnienia w tym przedmiocie. W tym miejscu należy wyjaśnić, iż rozstrzygnięcie w zakresie zwolnienia w części i odmowy zwolnienia w całości z ww. obowiązku nie nadaje się do wykonania, bowiem zaskarżona decyzja nie jest źródłem jakiegokolwiek obowiązku skarżącego. Co prawda zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013r., poz. 182 ze zm.) – powoływana także jako: "ustawa" – obowiązek ponoszenia odpłatności za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej wynika z mocy prawa, to jednak zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2 tej ustawy konkretyzacja tego obowiązku następuje w drodze umowy cywilnoprawnej, zawieranej w trybie art. 103 ust. 2 ustawy. Skoro zatem taka umowa nie została zawarta, to oznacza, że zaskarżona decyzja ta nie wywołuje żadnych skutków materialnych, a organy administracji publicznej nie mają możliwości użycia przymusu państwowego do doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią zaskarżonej decyzji. Innymi słowy decyzja taka nie może być egzekwowana w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne może natomiast być prowadzone na podstawie decyzji, o której mowa w art. 104 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, czyli wyłącznie w stosunku do wydatków poniesionych zastępczo przez gminę (art. 61 ust. 3 ustawy). Jednakże taka sytuacja nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie, bowiem decyzja ustalająca wysokość należności podlegających zwrotowi oraz termin ich zwrotu nie została wydana. Te wszystkie względy przemawiają za tym, że do zaskarżonej decyzji nie może mieć zastosowania instytucja wstrzymania wykonania aktu uregulowana w art. 61 § 3 P.p.s.a. Należy przy tym także podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi, a w szczególności nie zależy od dostrzeżenia przez sąd w decyzji wady w postaci naruszenia prawa. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania. W tej sytuacji Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. a.bł.