II SA/Łd 573/14

Dnia 23 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant st. sekr. sąd. p.o. asystenta sędziego Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2014 roku sprawy ze skargi M.S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego oddala skargę. a.tp. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. umorzył w całości postępowanie w sprawie wybudowanego murku oporowego z cegły (przed tarasem budynku mieszkalnego i przy granicy z nieruchomością przy ul. A nr 8), z podwyższeniem w jego obrębie poziomu gruntu na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A nr 6. Decyzja, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, została doręczona M.S. w dniu 21 sierpnia 2012r. Od decyzji M.S. nie wniósł odwołania. Następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na skutek złożonej przez M. S. w dniu [...] skargi, w której wniósł on m.in. o "wznowienie postępowania w odniesieniu do wybudowanej kwatery", pismem z dnia 21 czerwca 2013r. zawiadomił stronę, na podstawie art. 66 § 1 k.p.a., o możliwości złożenia odrębnego podania do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. jako organu właściwego w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...]. Zawiadomienie zostało doręczone M.S. w dniu [...] W dniu 25 lipca 2013r. M.S. złożył w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Ł. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], jednocześnie wnosząc o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną umarzającą postępowanie administracyjne dotyczące murku oporowego zlokalizowanego w Ł. przy ul. A nr 6. Podniósł, że pismem z dnia 21 czerwca 2013r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. został zawiadomiony o możliwości złożenia do organu I instancji odrębnego podania o wznowienia postępowania w terminie czternastu dni, jednak w związku z uchybieniem terminu o dwa dni robocze z przyczyn niezależnych tj. zatrucia pokarmowego i brakiem możliwości wyręczenia się kimś innym wniósł o przywrócenie terminu. Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. odmówił "przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nr [...]z dnia [...]., umarzającej w całości postępowanie administracyjne w sprawie wybudowanego murku oporowego z cegły (przed tarasem budynku mieszkalnego i przy granicy z nieruchomością przy ul. A nr 8), z podwyższonym w jego obrębie poziomem gruntu — na terenie nieruchomości w Ł., przy ul. A nr 6". W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż warunkiem koniecznym uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest uchybienie terminu i uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy strony. W wyniku rozpatrzenia zażalenia na powyższe postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ wskazał, że organ nadzoru budowlanego szczebla podstawowego winien w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśnić czy faktycznie strona nie miała możliwości złożenia stosownego podania w terminie, w związku z czym winien wezwać ją do przedłożenia stosownych dokumentów uprawdopodabniających niemożność złożenia podania w terminie. Pismem z dnia 13 grudnia 2013r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wezwał M.S. do usunięcia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego poprzez przedłożenie stosownych dokumentów uprawdopodabniających niemożność złożenia podania o wznowienie postępowania w terminie. W dniu 31 grudnia 2013r. M.S. złożył w organie nadzoru budowlanego stopnia podstawowego m. in. kserokopie badań laboratoryjnych z dnia 15 lipca 2013r., oświadczenia M.C. i lekarza medycyny P. S. sporządzonego w Gdańsku w dniu [...] karty zdrowia z ZOZ Ł- B. Postanowieniem z dnia [...]. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 59 § 1 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego. Organ przyjął, że datą złożenia podania jest data wpływu pisma do organu administracji publicznej, a nie dzień wniesienia pierwszego podania. Organ wyjaśnił, że M.S. wskazał, iż nie mógł złożyć podania o wznowienie postępowania w terminie czternastu dni od daty zawiadomienia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., z uwagi na to, iż uległ zatruciu pokarmowemu i przez kilkanaście dni zmagał się z tą dolegliwością. Ponadto, wykonywał jednocześnie badania laboratoryjne. Z przedłożonych dokumentów wynika, iż M.S. w dniu 15 lipca 2013 r. został zawieziony przez M.C. do Przychodni Rejonowej w Ł. przy ul. B nr 16 i w tym dniu udał się na wizytę lekarską i wykonał badania laboratoryjne. W związku z powyższym, zdaniem organu, M.S. bez przeszkód mógł nadać na poczcie wniosek o przywrócenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Przywrócenie terminu nie jest zaś możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Oceniając brak winy M.S., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. przyjął obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Uznał, że M.S. skoro w czasie swojej choroby mógł wykonywać badania laboratoryjne, mógł również złożyć na poczcie podanie o wznowienie postępowania, a więc wobec uznania, iż ze swojej winy M.S. uchybił terminowi, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowił o odmowie przywrócenia terminu. W zażaleniu na powyższe postanowienie M.S. wskazał, że dopełnił wszystkich formalności zwianych z wnioskiem o przywrócenie terminu – wniósł o przywrócenie terminu, dokonał czynności, dla której określony był termin, podał, że uchybienie nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych, załączając stosowną dokumentację medyczną. Jego zdaniem kwestionowanie przez organ jego choroby uwłacza ludzkiej godności. Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia [...]. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ wyjaśnił, że analiza akt sprawy pozwala na stwierdzenie, iż zainteresowany nie wykazał braku winy w dochowaniu czternastodniowego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Zdaniem organu przedłożone dokumenty świadczą, że w okresie czternastodniowego terminu, o jakim mowa w art. 66 § 2 k.p.a. M.S. jakkolwiek był chory, to od dnia 15 lipca 2013r. mógł skutecznie złożyć wniosek o wznowienie postępowania, zwłaszcza, iż bieg tego terminu upływał z dniem 22 lipca 2013r. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu wpłynął do organu I instancji w dniu 25 lipca 2013r. Uznał zatem, że nie uprawdopodobnił on, iż uchybienie czternastodniowemu terminowi o 3 dni do złożenia podania nastąpiło bez jego winy. O ile zatem spełnił pierwszą przesłankę wskazaną w art. 58 § 1 pkt 1 k.p.a. i o ile uznać można, że wnioskodawca dochował siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ponieważ czternastodniowy termin upłynął w dniu 22 lipca 2013r., a wniosek o przywrócenie terminu został złożony w organie nadzoru budowlanego szczebla podstawowego w dniu 25 lipca 2013r., to nie uprawdopodobnił, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy. Uznał tym samym, że nie zostały spełnione kumulatywnie przesłanki wskazane w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. W skardze na powyższe postanowienie M.S. wniósł o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W treści skargi zakwestionował zobowiązanie go przez organ II instancji do złożenia odrębnego podania o wznowienie postępowania, podczas gdy w jego opinii "nowej sprawy nie było", a o wznowienie postępowania występował we wcześniejszych pismach. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego umorzenia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 17 sierpnia 2012 r. nr 611/2012. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych, jakie powstały w wyniku niedochowania terminu prawa procesowego. W myśl art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Stosownie zaś do art. 59 § 1 k.p.a. o przywróceniu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi, gdy zachowanie strony postępowania odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nawet lekkie niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie terminu. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. (vide wyroki WSA: w Rzeszowie z dnia 4 września 2013 r. o sygn. akt II SA/Rz 360/13, w Bydgoszczy z dnia 3 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I SA/Bd 106/13, w Poznaniu z dnia 17 października 2012 r. o sygn. akt II SA/Po 648/12, w Warszawie z dnia 17 lutego 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 1697/10, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu usprawiedliwia zaistnienie obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Wskazuje się, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (vide wyroki WSA: w Warszawie z dnia 21 marca 2013 r. o sygn. akt I SA/Wa 2210/13 i z dnia 11 czerwca 2014 r. o sygn. akt III SA/Wa 604/14, w Poznaniu z dnia 6 listopada 2013 r. o sygn. akt II SA/Po 685/12, we Wrocławiu z dnia 27 czerwca 2014 r. o sygn. akt I SA/Wr 2039/13, w Krakowie z dnia 6 marca 2014 r. o sygn. akt I SA/Kr 2193/13, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Co istotne, to na stronie, która uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, spoczywa obowiązek wykazania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Nie jest wymagane udowodnienie braku winy, wystarczające jest uprawdopodobnienie tej okoliczności. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy należy na początku wyjaśnić, że z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia podania skarżący wystąpił w dniu 25 lipca 2013 r. Jednocześnie w treści pisma wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]. nr [...]. Argumentacja skarżącego wskazuje, że przyczyną niezłożenia podania w terminie była jego choroba, na dowód czego przedstawił kserokopie: karty zdrowia, według której skarżący uległ zatruciu w dniu 7 lipca 2013 r.; oświadczenia lekarza medycyny (ojca skarżącego), że skarżący w okresie od 7 lipca 2013 r. do 24 lipca 2013r. był chory z powodu zatrucia pokarmowego; oświadczenia sąsiadki M.C., że w dniu 15 lipca 2013 r. podwoziła go do Przychodni Rejonowej w Ł. przy ul. B nr 16 do lekarza i na pobranie krwi w związku z zatruciem pokarmowym oraz sprawozdania z badań laboratoryjnych przeprowadzonych w dniu 15 lipca 2013 r. Zdaniem sądu argumentacja skarżącego, jak i przedstawione dokumenty nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do złożenia podania, lecz wskazują, że skarżący nie dochował należytej staranności w prowadzeniu swojej sprawy. Nawet jeśli uznać, że zatrucie, któremu uległ skarżący w dniu 7 lipca 2013 r. uniemożliwiało mu dokonanie czynności przed organem administracji, to w dniu 15 lipca 2013 r. skarżący udał się do lekarza na badania, korzystał z pomocy sąsiadki, która go podwoziła do przychodni. Nic nie stało zatem na przeszkodzie aby już w tym dniu złożył lub wysłał podanie albo też skorzystał w tym zakresie z pomocy sąsiadki. Czynności tej dokonał jednak dopiero 25 lipca 2013 r. Sąd zauważa także, że argumentacja skarżącego zawarta we wniosku o przywrócenie terminu i tak nie miała znaczenia dla sprawy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje bowiem, że skarżący nie zachował 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu od dnia ustania przyczyny jego uchybienia. Skarżący dowiedział się o decyzji nr [...] najpóźniej w dniu 14 listopada 2012 r. podczas jego wizyty w organie, co zresztą sam przyznaje w piśmie z dnia 16 listopada 2012 r. Skarżący przyznał nawet na rozprawie w dniu 23 października 2014 r., że z decyzją umarzającą postępowanie zapoznał się w październiku 2012 r. Od tego momentu rozpoczynał swój bieg termin do złożenia podania o wznowienie postępowania. W tym kontekście skarżący zwracając się o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania musiałby uprawdopodobnić, że od tej daty (14 listopada 2012 r.) aż do dnia 25 lipca 2013 r. nie miał możliwości złożenia podania o wznowienie postępowania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, czego nie uczynił. Powyższe ustalenie potwierdza dodatkowo, że wniosek skarżącego o wznowienie postępowania zawarty w piśmie z dnia 19 maja 2013 r. (wpływ do organu 22 maja 2013 r.) i skierowany do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., niezależnie od treści art. 66 § 2 k.p.a., również był spóźniony. Podsumowując, sąd uznał, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...]nastąpiło bez jej winy. Powołane przyczyny przekroczenia terminu nie miały charakteru nadzwyczajnego, a strona była w stanie złożyć podanie z zachowaniem ustawowego terminu osobiście lub przy pomocy innej osoby. Przekroczenie terminu nastąpiło z powodu niedołożenia należytej staranności w prowadzeniu sprawy, nadto sam wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony. Wspomniane okoliczności wykluczały możliwość uwzględnienia żądania przywrócenia terminu, a zatem zapadłe w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów administracyjnych uznać należy za prawidłowe, mimo częściowo błędnego uzasadnienia co do rozpoczęcia biegu terminu. Mając powyższe na uwadze sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. IB