II SA/Łd 574/05

Dnia 6 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę. - II SA/Łd 574/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jednolity tekst: Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nałożył na H. i J. C. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 maja 2005 r. sporządzonego przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia projektu budowlanego zamiennego zrealizowanej przy ul. A 15 w S. rozbudowy budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej, obejmującej wykonanie dwóch lukarn dachowych wraz ze zmianą pokrycia i ociepleniem dachu budynku mieszkalnego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Organ I instancji zaznaczył, że projekt architektonicznobudowlany należy poddać sprawdzeniu, o którym mowa w art. 20 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz zobowiązał do przedłożenia ocen technicznych sporządzonych przez rzeczoznawców budowlanych w danej specjalności, w zakresie wykonanych robót z uwzględnieniem prawidłowości ich wykonania. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu 20 stycznia 2005 r. przeprowadzono z udziałem właścicieli nieruchomości wizję lokalną na posesji przy ul. A 15, sporządzając dokumentację fotograficzną dachu po wykonanej zmianie pokrycia na ich budynku mieszkalnym oraz dwóch lukarn wykonanych w tym dachu. Ponieważ miejsce lokalizacji jednej z lukarn zostało zakwestionowane przez właścicieli sąsiedniej nieruchomości wykonano dodatkowo szczegółowe pomiary, które wykazały, że odległość od środka ściany wspólnej do ściany zewnętrznej z blachy, osłaniającej ocieplenie wykonanej lukarny wynosi 85 centymetrów. Szerokość całkowita wykonanej lukarny wynosi 165 centymetrów. Z poziomu terenu widoczna jest różnica wysokości pomiędzy obu dachami. Podczas oględzin stwierdzono, że roboty zostały zakończone, a ostatni wpis w dzienniku budowy został dokonany w dniu 12 listopada 2004 r. i dotyczy stwierdzenia o zakończeniu robót oraz że teren został uporządkowany, a obiekt nadaje się do użytkowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. podał, że inwestor realizując roboty budowlane dokonał przesunięcia osłaniającej ocieplenie ściany zewnętrznej lukarny, lokalizując ją na odległości 85 centymetrów od środka ściany wspólnej zamiast projektowanych 110 centymetrów (różnica wynosi 25 centymetrów). Zmieniono również szerokość kwestionowanej lukarny z projektowanych 160 na 165 centymetrów. W lukarnach zamontowano okna o innych wymiarach tj. zamiast projektowanych 120 x 100 cm jako jednolite bez podziału szyb, zamontowano o wymiarach 125 x 90 cm z podziałem. Widoczna z poziomu terenu różnica wysokości (ok. 5 cm) dachów została spowodowana wykonaniem na istniejącym odeskowaniu dodatkowego ołacenia, opisanego na projekcie przekroju a-a, a nie wymianą elementów konstrukcyjnych, jak twierdzi właścicielka sąsiedniej nieruchomości. Organ nadzoru budowlanego uznał, że w tym przypadku należy podjąć działania zmierzające do legalizacji zaistniałych odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę. Zgodnie z treścią przywołanego w podstawie prawnej decyzji art. 51 ustawy Prawo budowlane, określenie czynności, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, może być różne w zależności od konkretnej sytuacji. W tym przypadku jest to nakazanie sporządzenia i przedstawienia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Organ nałożył obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego z uwagi na to, że roboty budowlane były wykonywane w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego. Do projektu budowlanego zamiennego będą w szczególności miały odpowiednie zastosowanie przepisy art. 20 ust. 2 i 3, art. 33 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 4, ust. 2a, 3 i 5 oraz art. 34 ust. 2, 3, 3a i 3b ustawy Prawo budowlane. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. B. będąca właścicielką sąsiedniej nieruchomości. Wniosła o przywrócenie dachu J. i H. C. do stanu poprzedniego. Zaznaczyła, że dachy jej budynku i budynku inwestorów muszą być równe. Zarzuciła, że roboty zostały wykonane niezgodnie z projektem i objęły zmianę konstrukcji dachu. W ocenie odwołującej się organ I instancji powinien nakazać rozbiórkę dachu, a zrealizowanie przebudowy przez inwestorów spowodowało osłabienie konstrukcji ich dachu. Skarżąca zarzuciła organowi nadzoru budowlanego stronniczość i naruszanie praworządności. Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że roboty budowlane w budynku mieszkalnym w zabudowie szeregowej przy ul. A 15 w S. były objęte decyzją Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę w/w budynku, obejmującą wykonanie dwóch lukarn dachowych wraz ze zmianą pokrycia i ocieplenia dachu. W zatwierdzonym projekcie odległość ściany zewnętrznej lukarny od strony segmentu mieszkalnego przy ul. A 13 od środka ściany wspólnej wynosiła 1,10 m, całkowita szerokość lukarny 1,65 m, a wymiary okien bez podziału 120 x 100 cm. Inwestor w trakcie realizacji budowy dokonał odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, które wpłynęły na zmianę elewacji budynku oraz geometrię dachu. Zgodnie z art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane, za nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę można uznać między innymi takie odstąpienie, które nie dotyczy: charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości, liczby kondygnacji i elewacji (ust. 5 pkt 2) oraz geometrii dachu: kąta nachylenia, wysokości kalenicy i układu połaci dachowych (ust. 5 pkt 3). Dokonane odstępstwa należy zakwalifikować jako istotne w rozumieniu przytoczonego przepisu. W ocenie organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie bez wątpienia ma zastosowanie przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że w razie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, właściwy organ w drodze decyzji nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Zdaniem organu odwoławczego brak jest podstaw do żądania od inwestora, o co wnosi odwołująca się, zrównania połaci dachowych przedmiotowego budynku z budynkiem skarżących. Przede wszystkim, jeżeli stan taki ma miejsce, to nie stanowi on naruszenia przepisów budowlanych wymagającego interwencji organu nadzoru budowlanego, wykraczającej ponad nałożenie przedmiotowego obowiązku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. B. zarzuciła, że decyzje organów nadzoru budowlanego zostały wydane na podstawie fałszywych dowodów, a postępowanie prowadzone było stronniczo. Ponownie zażądała doprowadzenia dachu budynku inwestorów do stanu poprzedniego. J. B. podniosła szereg zarzutów dotyczących pracy [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie zaznaczając, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący wskazano okoliczności, które przyjęto za podstawę rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów skarżącej organ odwoławczy podał, że nie wnoszą one nic do sprawy, a zatem nie mogą wpłynąć na zmianę stanowiska organu. W uzupełnieniu skargi pełnomocnicy J. B. wnieśli o uchylenie decyzji zarówno I jak i II instancji wskazując, że zrealizowanie przebudowy wymaga zastosowania art. 48 ustawy Prawo budowlane i orzeczenia o nakazie rozbiórki. Zarzucili również naruszenie art.10 k.p.a. podnosząc, że nie brali czynnego udziału w przygotowaniu akt, nie byli w stanie się wypowiedzieć i ustosunkować, ponieważ nie otrzymali stosownego zawiadomienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b); albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd skargę tę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę, sąd nie stwierdził naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia kwestionowanego rozstrzygnięcia. Przy wydaniu decyzji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a kwestionowana decyzja znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa materialnego, obowiązujących w chwili jej wydania. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Ł. działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jednolity tekst: Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), nakładającą na H. i J. C. obowiązek przedłożenia sporządzonego przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia projektu budowlanego zamiennego zrealizowanej przy ul. A 15 w S. rozbudowy budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej, obejmującej wykonanie dwóch lukarn dachowych wraz ze zmianą pokrycia i ociepleniem dachu budynku mieszkalnego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Zgodnie z art. 51 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania kwestionowanej decyzji, właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. W myśl reguły zawartej w ust.5 tegoż artykułu, przepisy ust.1 – 4 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust.1. Nie budzi wątpliwości w przedmiotowej sprawie, ze inwestorzy wykonywali roboty budowlane w oparciu o decyzję Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę budynku, obejmującą wykonanie dwóch lukarn dachowych wraz ze zmianą pokrycia i ocieplenia dachu, choć z odstępstwami od tegoż pozwolenia. Tym samym wbrew zarzutom skarżących, nie może mieć w przedmiotowej sprawie zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, odnoszący się do obiektów budowlanych wybudowanych (lub będących w budowie) bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sposobem wykonywania robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49 b ust. 1 wymienionym przez wspomniany wyżej art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego jest wykonywanie ich: bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, albo na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub też w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. W przedmiotowej sprawie organ ustalił, że inwestorzy wykonali roboty budowlane z istotnymi odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę, opisanymi szczegółowo w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia. Tym samym więc podzielić należy stanowisko wyrażone przez organy nadzoru budowlanego, że w przedmiotowej sprawie winien mieć zastosowanie przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że w razie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, właściwy organ w drodze decyzji nakłada określając termin wykonania obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. I tak też obowiązek został nałożony na inwestorów decyzją z dnia 26 lutego 2005 r. Nr 11/2005. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę wyraża pogląd, podobnie jak uczynił to Naczelny Sąd Administracyjny w odniesieniu do art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, że ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 3 wskazanej ustawy polega na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2003r. sygn. akt IV SA 523/01, ONSA 2004/2/54). Jeżeli więc skarżący podnoszą, iż w wyniku prac wykonanych przez sąsiadów doznali szkód, lub też naruszono ich własność, winni kwestii tych dochodzić przed sadem powszechnym, a nie przed organem administracji. Odnosząc się do podniesionego przez pełnomocników skarżącej zarzutu naruszenia przez organy art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w przygotowaniu akt, przez co nie byli w stanie się wypowiedzieć i ustosunkować do zebranego materiału, ponieważ nie otrzymali stosownego zawiadomienia, stwierdzić należy, iż brak jest w aktach sprawy formalnego pisma informującego stronę o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, co bez wątpienia stanowi naruszenie przepisów postępowania. Jednakże akta sprawy jednoznacznie wskazują, że strona skarżąca, wbrew podniesionym zarzutom, czynnie uczestniczyła w postępowaniu, korzystała z przysługującego jej prawa wypowiadania się w jego toku i w sposób oczywisty nie można tym samym zarzucić, że strona nie mogła wypowiadać się co do zgromadzonych dowodów lub że uniemożliwiono jej czynny udział w postępowaniu. Tym samym, wbrew zarzutom pełnomocników skarżącej, sąd nie stwierdził w przedmiotowej sprawie takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należało, że kwestionowana decyzja nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Tym samym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.