II SA/Łd 575/20

Dnia 16 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski, Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2021 roku sprawy ze skargi W. S. i Z. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu budowlanego - przyczepy kempingowej uchyla zaskarżoną decyzję. A. P. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) - dalej: k.p.a.; art. 48 ust. 1 i art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.)- dalej: p.b.; [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. Nr [...] nakazującą W.S. i Z. S. rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu budowlanego - przyczepy kempingowej ze związaną z nią funkcjonalnie wiatą konstrukcji drewnianej i nakazał w/w rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu budowlanego - przyczepy kempingowej o wymiarach 2,02m x 5,47m, posadowionej na betonowych bloczkach wraz ze związaną z nią funkcjonalnie wiatą konstrukcji drewnianej o wymiarach 6,17m x 2,57m na działce nr ewid. 311 położonej w miejscowości W., gm. S.. Z akt sprawy wynika, że w dniu 29 sierpnia 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. przeprowadził czynności kontrolne na działce skarżących stwierdzając, iż znajduje się na niej przyczepa kempingowa o wymiarach zewnętrznych ok. 2,02m x 5,47m, która posadowiona jest na bloczkach betonowych. Przyczepa wyposażona jest w wewnętrzną instalację wodną. Zgodnie z oświadczeniem W. i Z. S. przedmiotowa przyczepa kempingowa została posadowiona na nieruchomości w 2008r. Przyczepa nie posiada dowodu rejestracyjnego i służy do przechowywania artykułów żywnościowych. Ponadto stwierdzono, że przed przyczepą znajduje się wiata konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych ok. 6,17m x 2,57m, kryta płytą falistą typu ondulina z dachem jednospadowym. Zgodnie z oświadczeniem W. i Z. S. przedmiotowa wiata została wykonana w 2010r. Do protokołu skarżący złożyli oświadczenie, iż ustawienie przyczepy kempingowej było zgłoszone w urzędzie gminie S. początkowo ustnie, a później pisemnie. Na dowód powyższego przedstawili pismo z dnia 7 lutego 2005 r., z prezentatą Urzędu Miasta - Gminy S. zawierającego informację cyt.: "Informuję, że na działce nr 311 w W. ustawiono holenderską przyczepę kempingową w charakterze altany ogrodowej." W toku prowadzonego postępowania nie potwierdzono faktu dokonania zgłoszenia przedmiotowej przyczepy, z uwagi na brak stosownej dokumentacji w archiwach zarówno Urzędu Gminy w S., jaki Starostwa Powiatowego w Z.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia [...] r. nakazał skarżącym rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu budowlanego - przyczepy kempingowej wraz ze związaną z nią funkcjonalnie wiatą. Kwestionując zasadność powyższej decyzji skarżący wnieśli odwołanie, w którym podnosili, że Urząd Gminy przyjął zgłoszenie co do przyczepy i nie zgłaszał zastrzeżeń. Wiata stanowiła podporę pod pnącza i dopiero w okresie późniejszym została przykryta onduliną. Decyzją z [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i orzekł o nakazie rozbiórki spornego obiektu. Uzasadniając wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci protokołu oględzin jak i dokumentacja fotograficzna potwierdza, iż na działce skarżących usytuowana jest przyczepa kempingowa o wymiarach zewnętrznych ok. 2,02m x 5,47m oraz wiata konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych ok. 6,17m x 2,57m. Zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowalnego przez budynek należy rozumieć obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W niniejszej sprawie sporny obiekt nie jest trwale związany z gruntem, bowiem wiata nie posiada fundamentów a przyczepa ustawiona jest na felgach. W związku z tym sporny obiekt nie jest budynkiem w rozumieniu ustawy. Niewątpliwie nie jest on też obiektem małej architektury, a zatem jest budowlą kwalifikowaną jako obiekt budowlany (art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego). Jako budowla spełnia zaś definicję tymczasowego obiektu budowalnego. Jak stanowi art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, pod pojęciem tymczasowego obiektu budowlanego należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał, że ustawione na gruncie przyczepy kempingowe, nie spełniające swojej pierwotnej funkcji transportowo - komunikacyjnej, za obiekty budowlane. Przyczepa kempingowa jest wprawdzie pojazdem drogowym bez silnika, ciągniętym przez inny pojazd, z przeznaczeniem do mieszkania w czasie przemieszczania się pojazdem, jednakże umieszczenie jej na dłuższy czas na nieruchomości i wykorzystywanie jej do celów mieszkalno-rekreacyjnych, powoduje, że przyczepa nie jest połączona z przemieszczającym się pojazdem silnikowym, nie pełni już zatem funkcji pojazdu. Ponadto, o kwalifikacji przyczepy jako obiektu służącemu celom rekreacyjnym świadczy też fakt dobudowania do przyczepy wiaty, z której prowadzi bezpośrednie wejście do przyczepy Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy organ stwierdził, że skoro przyczepa nie pełni swojej pierwotnej funkcji transportowo-komunikacyjnej, lecz funkcję rekreacji indywidualnej, to zaistniała podstawa do stwierdzenia, iż stanowi ona - wraz ze związaną z nią funkcjonalnie wiatą - tymczasowy obiekt budowlany. Następnie organ podniósł, że dla realizacji takiego obiektu, ustawodawca wymaga pozwolenia na budowę, chyba że jest obiektem, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 ww. ustawy (tj. posadowionym w aktualnym stanie prawnym na czas określony nie dłuższy niż 180 dni, w stanie prawnym z daty budowy na okres 120 dni), dla którego legalności wystarczające jest dokonanie zgłoszenia. W omawianej sprawie przyczepa wraz z wiatą niewątpliwie istnieje na nieruchomości, w tym samym miejscu, dłużej niż wskazane wyżej okresy. Wobec powyższego organ uznał, że inwestor na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego winien uzyskać pozwolenie na budowę, a skoro wymaganego pozwolenia na budowę nie uzyskał, to oznacza, że przedmiotowy obiekt został wybudowany samowolnie. Skutki samowoli budowlanej określa przepis art. 48 Prawa budowlanego. Prowadząc postępowanie wyjaśniające organ I instancji ustalił, że z wypisu i wyrysu z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S., zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 28 lipca 2009r. (Dz. U. Woj. [...] Nr 264 z 2009r., poz. [...]) wynika, że działka nr 311 znajduje się w jednostce oznaczonej w planie symbolem 19.10ML, dla której jako podstawowe przeznaczenie terenu plan przewiduje zabudowę rekreacji indywidualnej. Ponadto dla tego terenu obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego w § 17 ust. 1 pkt 5 lit. J dla projektowanej zabudowy wprowadza zakaz lokalizacji obiektów tymczasowych, za wyjątkiem altan ogrodowych. Zdaniem organu przyczepa kempingowa wraz z posadowioną przed nią wiatą stanowiące funkcjonalnie jeden obiekt nie stanowią altany ogrodowej. Innymi słowy przedmiotowy obiekt budowlany pozostaje w sprzeczności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji brak było podstaw do wdrożenia procedury legalizacyjnej, umożliwiającej jego zalegalizowanie. Biorąc pod uwagę w/w ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ odwoławczy stwierdził, iż dokonana przez organ stopnia podstawowego ocena stanu faktycznego była właściwa, czego wynikiem była niewadliwa subsumpcja, a w konsekwencji prawidłowo organ stopnia powiatowego orzekł w oparciu o normę art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane o nakazie rozbiórki. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wyjaśnili, że przyczepa kempingowa została sprowadzona w grudniu 2004 r., a jej posadowienie zgłoszono ustnie w urzędzie. Pisemne zgłoszenie miało miejsce w 2005 r. podczas zmiany instalacji wodnej. Ze strony urzędu gminy nie było sprzeciwu. W 2010 r. przestawiono do przyczepy pergolę na pnącza, którą przykryto onduliną. Pełni ona nadal rolę pergoli i można ją zdemontować. Łączna powierzchni przyczepy i pergoli to 26,90 mkw. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej: p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit.a) , naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotową skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W niniejszej sprawie jak już wskazano W.S. i Z.S. przedmiotem skargi uczynili decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nakazującą skarżącym rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu budowlanego - przyczepy kempingowej ze związaną z nią funkcjonalnie wiatą konstrukcji drewnianej i nakazał w/w rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu budowlanego - przyczepy kempingowej o wymiarach 2,02m x 5,47m, posadowionej na betonowych bloczkach wraz ze związaną z nią funkcjonalnie wiatą konstrukcji drewnianej o wymiarach 6,17m x 2,57m na działce nr ewid. 311 położonej w miejscowości W., gm. S.. Zaskarżona decyzja wydana została w następstwie rozpatrzenia odwołania skarżących, które wpłynęło do organu I instancji w dniu 17 lutego 2020 r. Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. jeżeli podanie (w tym odwołanie) nie czyni zadość innym (niż wskazane w art. 64 § 1 k.p.a.) wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Odwołanie co do zasady jest niesformalizowanym środkiem prawnym, jednakże powinno spełniać wymogi pisma procesowego określone w art. 63 k.p.a. Odwołanie powinno zatem zawierać, co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Przepis art. 63 § 3 k.p.a. stanowi, że podanie (odwołanie) wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. Po wniesieniu odwołania organ odwoławczy winien w pierwszej kolejności poddać ten środek odwoławczy badaniu wstępnemu pod kątem spełniania wymogów formalnych tj.m.in. podpisania podania (odwołania). Podpis pozwala domniemywać, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnosząca podanie. Takie same zasady dotyczą podpisu pełnomocnika strony, jeśli został on ustanowiony w sprawie, czy też przedstawiciela ustawowego. Brak podpisu strony na podaniu powoduje uchybienie uniemożliwiające wywołanie skutku prawnego wniesionego podania czyli uznanie czynności strony. Tym samym odwołanie, które nie zostało podpisane, nie wywołuje żadnych skutków prawnych związanych z jego wniesieniem, przede wszystkim zaś nie daje możliwości jego merytorycznego rozpatrzenia. W aktach administracyjnych kontrolowanej sprawy znajduje się kserokopia odwołania skarżących od decyzji organu I instancji, które to odwołanie nie zostało podpisane w prawidłowy sposób. Wobec stwierdzonych braków formalnych odwołania, wezwaniem z dnia 24 marca 2020 r. skarżący wezwani zostali do ich uzupełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania. W odpowiedzi na wezwanie, w dniu 14 kwietnia 2020 r. skarżący przesłali do akt pismo zawierające ich własnoręczne podpisy z pełnym imieniem i nazwiskiem. Kserokopia tego pisma została przedłożona do akt niniejszej sprawy. Organ odwoławczy uznając pismo skarżących za uzupełnienie braków formalnych odwołania przystąpił do merytorycznego rozpatrzenia odwołania. W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową skargę w sprawie nie doszło do skutecznego uzupełnienia braku formalnego odwołania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęte zostało, iż uzupełnienie w trybie art. 64 § 2 k.p.a. braku formalnego pisma (w tym odwołania), polegającego na braku podpisu osoby wnoszącej następuję poprzez podpisanie złożonego do organu pisma, bądź też poprzez złożenie jego odpisu opatrzonego własnoręcznym podpisem ( por. wyrok NSA z 8 września 2020 r., II OSK 1199/20; wyrok WSA w Poznaniu z 4 czerwca 2020 r., II SA/Po 1133/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedłożone przez skarżących, w odpowiedzi na otrzymane wezwanie do uzupełnienia braku formalnego odwołania, pismo z dnia 14 października 2020 r. nie spełnia powyższych wymogów, gdyż nie stanowi odpisu wniesionego odwołania od decyzji z [...] r. Ponadto z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżący nie uzupełnili przedmiotowego braku formalnego poprzez złożenie swoich podpisów na odwołaniu będącym w posiadaniu organu odwoławczego. Złożone przez skarżących pismo można co najwyżej uznać za "kartę wzoru ich podpisów", jednakże taki dokument nie może zostać uznany za uzupełnienie braków formalnych odwołania. Podkreślić należy również, iż przedłożone do akt sprawy kserokopia odwołania oraz kserokopia pisma skarżących z 14 kwietnia 2020 r., w oparciu o które procedował organ odwoławczy nie zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem Wobec powyższego rozpatrzenie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołania skarżących, którego braki formalne nie zostały uzupełnione skutkuje uznaniem, iż działanie organu odwoławczego rażąco naruszyło obowiązujące prawo, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji. Podkreślenia również wymaga, iż wystosowane do skarżących w dniu 24 marca 2020 r. wezwanie do uzupełnienia braków formalnych odwołania, pomimo obszernej treści, nie było precyzyjne. Forma sporządzenia wezwania, przede wszystkim wytłuszczenie terminu na uzupełnienie braków formalnych odwołania oraz wytłuszczenie zwrotu "własnoręcznego imiennego podpisu osób składających" mogła wprowadzać skarżących w błąd, którzy stosując się do wezwania przesłali dokument zawierający ich własnoręczne podpisy z pełnym imieniem i nazwiskiem. Co więcej w treści wystosowanego do stron wezwania brak było wyraźnego, zrozumiałego wskazania, iż uzupełnienie braku formalnego odwołania może nastąpić poprzez podpisanie złożonego odwołania bądź też nadesłanie jego podpisanego odpisu. W ocenie Sądu w takiej sytuacji, po otrzymaniu pisma skarżących z dnia 14 kwietnia 2020 r., organ odwoławczy winien ponownie wezwać skarżących do uzupełnienia braku formalnego odwołania, a następnie po upływie zakreślonego terminu podjąć dalsze czynności procesowe w sprawie. Dodać także należy, że charakter stwierdzonych naruszeń prawa uniemożliwia odniesienie się do zarzutów skargi w ich warstwie merytorycznej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. dc