II SA/Łd 576/07
WyrokWSA w Łodzi2007-09-05
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Czesława Nowak-Kolczyńska, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie pozostającej w związku małżeńskim, która samotnie wychowuje dziecko, przysługuje zaliczka alimentacyjna, mimo bezskuteczności egzekucji alimentów od drugiego rodzica?Ratio decidendi
Zaliczka alimentacyjna nie przysługuje osobie pozostającej w związku małżeńskim, nawet jeśli samotnie wychowuje dziecko i egzekucja alimentów od drugiego rodzica jest bezskuteczna. Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej oraz ustawa o świadczeniach rodzinnych precyzyjnie definiują pojęcie 'osoby samotnie wychowującej dziecko', wyłączając z tego kręgu osoby zamężne, chyba że spełniają szczególne przesłanki (np. małżonek w zakładzie karnym). Organy administracji są związane brzmieniem przepisów prawa i nie mogą przyznać świadczenia w drodze uznania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca B. K. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania zaliczki alimentacyjnej na rzecz jej córki D. D. Organ odwoławczy uznał, że skarżąca, będąc mężatką, nie spełnia kryterium osoby samotnie wychowującej dziecko, mimo bezskuteczności egzekucji alimentów od ojca córki. Skarżąca podniosła, że jej mąż nie ma stałego zatrudnienia, a sytuacja materialna rodziny jest trudna, co uzasadnia przyznanie świadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 września 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2007 roku sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie przepisu art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 2 pkt 5, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Burmistrza Z. z [...] nr [...] odmawiającą przyznania zaliczki alimentacyjnej na rzecz córki D. D.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zainteresowana, jako mężatka, nie spełnia ustawowych kryteriów do przyznania zaliczki alimentacyjnej, ponieważ nie jest osobą samotnie wychowującą córkę w rozumieniu art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 139, poz. 992 ze zm.).
Od decyzji tej B. K. wniosła odwołanie. W uzasadnieniu potwierdziła, że co prawda zawarła związek małżeński, ale osobą uprawnioną do świadczeń alimentacyjnych jest niepełnoletnia córka. Wyjaśniła, iż egzekucja świadczeń alimentacyjnych jest bezskuteczna, a wobec faktu, iż mąż nie ma stałego zatrudnienia jej sytuacja materialna jest trudna. Wnosząca odwołanie podniosła, iż niezrozumiałe jest dlaczego córka nie może otrzymać zaliczki alimentacyjnej, skoro egzekucja alimentów jest bezskuteczna.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w decyzji z dnia [...] podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji i uznało, że uprawniona do zaliczki alimentacyjnej D. D. nie jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca jest bowiem mężatką. Dlatego, pomimo, iż egzekucja świadczeń alimentacyjnych jest bezskuteczna, zaliczka alimentacyjna na rzecz córki D. nie przysługuje.
W dniu 5 marca 2007 r. B. K. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Ponownie oświadczyła w niej, że egzekucja świadczeń alimentacyjnych pozostaje bezskuteczna. Podniosła, iż faktycznie pozostaje w związku małżeńskim, ale nie ma to wpływu na sytuację materialną rodziny ponieważ mąż nie ma stałego zatrudnienia. Skarżąca uważa, iż nie sposób zgodzić się z rozstrzygnięciem zawartym w decyzjach organów administracji obu instancji ponieważ stroną poszkodowaną jest jej niepełnoletnia córka.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podkreślając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Ponownie podniesiono, iż skarżąca jako mężatka nie spełnia wymogów uprawniających do przyznania świadczeń alimentacyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych powyżej uchybień, a tym samym wobec nieuwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 p.p.s.a.).
Na wstępie wskazać wypada, iż organy administracji publicznej działające w niniejszej sprawie prawidłowo uznały w przepisach ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), podstawę prawną do wydania kwestionowanych decyzji. Przepis art. 1 pkt 2 tejże ustawy stanowi bowiem, iż ustawa ta określa między innymi zasady przyznawania zaliczek alimentacyjnych dla osób samotnie wychowujących dzieci, uprawnionych do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna.
Przedmiotowa ustawa precyzując natomiast pojęcie "osoby uprawnionej" wskazuje, iż jest to osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli:
a) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych,
b) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim z osobą, która przebywa w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy albo jest całkowicie ubezwłasnowolniona,
c) jest osobą uczącą się, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 7 pkt 1, 5 i 7 omawianej ustawy).
Natomiast osobą samotnie wychowującą dziecko, w świetle art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych jest panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem.
Pozostającym poza sporem jest fakt, iż skarżąca pozostaje w związku małżeńskim. Należy wskazać, iż powyższa okoliczność jest jedyną przyczyną odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze, iż organy administracji nie kwestionują spełnienia przez skarżącą pozostałych warunków przyznania zaliczki alimentacyjnej, to analizując działania tychże organów wypada się skoncentrować na powyższym zagadnieniu.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, iż skarżąca mieszka z dziećmi D. D. i M. D. oraz mężem M. K. nie będącym ojcem dzieci. Zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z 23 maja 2000 r. skarżąca została obciążona obowiązkiem utrzymania syna M. D. Natomiast na rzecz D. D. B. K. ma zasądzone alimenty w wysokości 350 zł od ojca dziecka M. Ś. Egzekucja powyższych alimentów, zgodnie z zaświadczeniem Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w B., jest bezskuteczna.
Mając na uwadze powyższe należy zważyć, iż organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie nie mogły podjąć innego rozstrzygnięcia. Ustawodawca definiując pojęcie "osoby samotnie wychowującej dziecko" ściśle sprecyzował krąg podmiotów mieszczących się w tym pojęciu. Organy administracji badając możliwość przyznania zaliczki alimentacyjnej nie oparły się na uznaniu administracyjnym lecz zastosowały się do brzmienia obowiązujących przepisów prawa nie dopuszczających do przyznawania omawianego świadczenia osobom nie spełniającym określonych kryteriów.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca, jako osoba zamężna, nie spełniła kryterium "osoby samotnie wychowującej dziecko" dlatego też zaliczka alimentacyjna nie mogła zostać jej przyznana.
Reasumując należy wskazać, rozumiejąc trudną sytuację rodziny skarżącej i częste odwoływanie się w trakcie niniejszego postępowania do pojęcia "sprawiedliwości społecznej", iż to nie wola organów administracji zadecydowała o nieprzyznaniu wnioskowanego świadczenia lecz wynikało to bezpośrednio z przepisów prawa, które organy w sposób prawidłowy zastosowały.
W tym stanie rzeczy uznając skargę za bezzasadną należał ją oddalić (art. 151 p.p.s.a.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło