II SA/Łd 578/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-06-14
Skład orzekający: Agnieszka Grosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która zaciągnęła kredyt hipoteczny i ponosi związane z nim miesięczne raty, może ubiegać się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, wykazując, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona pomimo zaciągnięcia kredytu hipotecznego i ponoszenia jego rat, uzyskuje dochody, które nie świadczą o trudnej sytuacji materialnej. Sąd ocenia, czy strona jest w stanie ponieść koszty postępowania przez ograniczenie wydatków niebędących koniecznymi dla utrzymania siebie i rodziny oraz poczynienie oszczędności.Stan faktyczny
Strona I.M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazującą wykonanie robót budowlanych. Skarżąca wraz z mężem uzyskują dochody w łącznej wysokości 3.662 zł, posiadają mieszkanie obciążone kredytem hipotecznym, a deklarowane wydatki obejmują koszty utrzymania mieszkania, spłatę kredytu, żywność, środki czystości oraz wydatki medyczne. Strona argumentowała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 czerwca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku I.M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I.M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych postanawia odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. AG
II SA/Łd 578/11
U z a s a d n i e n i e
I.M. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Małżonkowie uzyskują dochody w łącznej wysokości 3.662 złotych. Skarżąca posiada mieszkanie o powierzchni 37 m kw., obciążone kredytem hipotecznym. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że całość uzyskiwanych dochodów przeznacza na pokrywanie wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania (czynsz – 280 zł, gaz – 66 zł, energia elektryczna – 36 zł, TV i Internet – 70 zł), spłatą kredytu hipotecznego (704 zł), zakupem żywności (1200 zł) i środków czystości (200 zł), leczeniem (stomatolog – 120 zł, ortopeda – 94 zł, zabiegi rehabilitacyjne – 120 zł, lekarstwa – 30 – 125 zł, soczewki kontaktowe – 67 zł). Strona nie zadeklarowała posiadania żadnego innego wartościowego majątku, oszczędności ani papierów wartościowych
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Otóż przede wszystkim podkreślić należy, iż skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Oznacza to, iż strona zobowiązana była do wykazania, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawione przez stronę informacje nie dają jednak podstaw do twierdzenia, iż skarżącą zaliczyć można do kręgu osób, którym przypisać można jakikolwiek stopień ubóstwa, warunkujący przyznanie prawa pomocy.
Sąd miał na uwadze przede wszystkim fakt, iż skarżąca wraz z mężem uzyskują dochody w łącznej kwocie 3.662 złotych, zaś podstawowym argumentem przemawiającym za zasadnością złożonego wniosku jest zdaniem strony wysokość wydatków. Otóż należy stwierdzić, że wysokość deklarowanych dochodów, a także ponoszonych wydatków nie świadczy o trudnej sytuacji materialnej skarżącej. Przeciwnie, sytuacja skarżącej wydaje się być dobra i ustabilizowana, czego dowodem jest potwierdzona przez instytucje bankowe udzielające kredytów zdolność kredytowa (a więc i płatnicza). Biorąc pod uwagę obecne realia, tj. konieczność spełnienia wysokich kryteriów majątkowych przy obliczaniu zdolności kredytowej, uzyskanie i korzystanie z kredytów wskazuje na płynność finansową strony. Ponadto sama okoliczność spłacania przez skarżącą kredytu nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów postępowania. Nie zasługuje bowiem na akceptację pogląd, że zaciągnięcie kredytu hipotecznego przez stronę na okres kilku czy nawet kilkudziesięciu lat, skutkujące obowiązkiem uiszczania comiesięcznych rat, powoduje po stronie tej osoby powstanie prawa do odstąpienia od regulowania innych zobowiązań.
Odnosząc się zatem do wskazywanej przez stronę wysokości wydatków, które uniemożliwiają zdaniem skarżącej ponoszenie ciężaru udziału w postępowaniu sądowym, stwierdzić należy, iż dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy nie tyle jest istotna wysokość deklarowanych przez stronę wydatków, co kwota wydatków uznawanych za niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny i zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania. Tymczasem analiza struktury wydatków, jakie zostały wskazane przez skarżącą nie uzasadnia twierdzenia, iż były to wydatki, których ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. O ile bowiem nie ulega wątpliwości, iż za wydatki konieczne uznać należy koszty zakupu żywności, środków czystości czy zapewnienia opieki lekarskiej dla członków rodziny, to jednak posługiwanie się argumentem o przeznaczeniu znacznej kwoty na spłatę kredytów nie może zasługiwać na aprobatę.
Reasumując - strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym jest w stanie znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków niebędących koniecznymi dla utrzymania oraz poczynienie oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło