II SA/Łd 579/05

Dnia 18 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.), Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 18 października 2005 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi M.K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawo- mocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz M. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Łd 579/05 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał M.K. rozbiórkę w całości wszystkich reklam firmy "Kantor wymiany walut", umieszczonych na elewacjach budynków znajdujących się na nieruchomości przy Al. A w Ł.. Wobec niewykonania obowiązku, organ I instancji wystawił w dniu 22 czerwca 2004 r. upomnienie, którym wezwał zobowiązaną do wykonania nałożonego obowiązku. Pomimo upomnienia A. K. nie dokonała rozbiórki reklam. Postanowieniem z dnia [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nałożył na M.K. grzywnę w wysokości 4 000 zł, w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w decyzji tego organu z dnia [...] oraz zobowiązał ją do uiszczenia opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł. Jednocześnie organ wezwał M.K. do wykonania obowiązku określonego w doręczonym wraz z postanowieniem tytule wykonawczym oraz wpłacenia powyższej grzywny i opłaty egzekucyjnej w zakreślonym terminie. W reakcji na powyższe postanowienie M.K. wniosła pismo nazwane "Zażalenie". W piśmie tym poinformowała, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. została wykonana w marcu 2004 r. W piśmie zawarty został też wniosek o umorzenie grzywny. Postanowieniem z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż w dniu 15 kwietnia 2005 r. organ odwoławczy przeprowadził oględziny nieruchomości zlokalizowanej w Ł. przy Al. A, w trakcie których stwierdzono, że M. K. zdemontowała tablice reklamowe na ścianie zachodniej prawej oficyny, na ścianie zachodniej lewej oficyny oraz pionowe tablice reklamowe obok prześwitu bramowego po lewej i prawej stronie, a także podświetlany kaseton reklamowy nad prześwitem bramowym o treści "KANTOR A". Pozostał nie zdemontowany kaseton reklamowy nad prześwitem bramowym.[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uznał, że M.K. nie wykonała w całości obowiązku nałożonego na nią decyzją organu I instancji z dnia [...], utrzymaną w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia [...]. Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, którego celem jest doprowadzenie do wykonania obowiązku pośrednio, poprzez dolegliwość nałożonej na zobowiązanego grzywny, która ma skłonić go do wykonania określonego obowiązku. W przedmiotowej sprawie obowiązek wynika z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]i jest wymagalny. Zasadne zatem było wszczęcie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. postępowania egzekucyjnego w celu przymuszenia do wykonania obowiązku i wydanie przez ten organ postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Obowiązek oznaczony w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), podlega egzekucji administracyjnej. Wysokość grzywny określa art. 121 § 2 ww. ustawy, zgodnie z którym nakładana na osoby fizyczne grzywna nie może przekraczać 5 000 zł. Na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. Złożyła M. K. Podniosła, iż kaseton reklamowy, który ma zostać przez nią zdemontowany, był już zdjęty podczas oględzin nieruchomości. Nie ma więc przedmiotu sporu. W odpowiedzi na skargę[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie może pozostać w obrocie prawnym. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowienie podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu orzekającego w składzie niniejszym, wady wymienione w punkcie c) powołanego wyżej przepisu wystąpiły w toku postępowania egzekucyjnego. Przedmiotem niniejszego postępowania i rozważań sądu jest legalność postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]. Wymienione wyżej postanowienia, wydane m.in. na podstawie art. 121 § 4 i 5 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), nakładały na M.K. grzywnę w wysokości 4000 zł, w celu przymuszenia dokonania rozbiórki w całości wszystkich reklam firmy "Kantor wymiany walut", umieszczonych na elewacjach budynków znajdujących się na nieruchomości przy Al. A w Ł. Wymieniony wyżej obowiązek nałożony został na M.K. decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wydał zaskarżone postanowienie po rozpatrzeniu "zażalenia" M. K. na postanowienie organu egzekucyjnego I instancji. W "zażaleniu" tym skarżąca informuje organ odwoławczy, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nakazująca rozbiórkę wszystkich reklam, wykonana już została w marcu 2004 r. Oznacza to, iż organ odwoławczy błędnie zakwalifikował pismo strony z dnia 27 stycznia 2005 r. jako zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. pominął zupełnie fakt, iż wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny organ egzekucyjny I instancji doręczył zobowiązanej tytuł wykonawczy, który zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawierał pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzut w postępowaniu egzekucyjnym stanowi swoisty środek zaskarżenia. Spełnia wprawdzie podobną rolę jak odwołanie (zażalenie) w postępowaniu orzekającym, wykazuje jednak pewne odrębności. Ten środek służy tylko zobowiązanemu. Odwołanie (zażalenie) w postępowaniu orzekającym można składać z każdego powodu (wystarczy, że strona jest niezadowolona z wydanego rozstrzygnięcia – art. 128 k.p.a.), zarzuty – tylko z przyczyn taksatywnie wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Składa się je tylko wówczas, gdy naruszono istotne zasady postępowania egzekucyjnego, lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Organ egzekucyjny nie rozpatruje sprawy od strony merytorycznej. Złożenie odwołania (zażalenia) w postępowaniu orzekającym w zasadzie wstrzymuje wykonanie decyzji (postanowienia), złożenie zarzutu nie wywiera tego skutku (por. R. Hauser, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2003, STR. 100). Podniesienie przez M.K. okoliczności, iż obowiązek nałożony ostateczną decyzją wykonany został jeszcze przed doręczeniem zobowiązanej tytułu wykonawczego stanowi w istocie zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Stosownie do art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą takiego zarzutu może być wykonanie lub umorzenie w całości lub w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, które wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla właściwego załatwienia sprawy. Jeśli organ egzekucyjny, do którego zgłoszony został wniosek w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych, miał wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek, obowiązkiem tego organu było podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2004 r., sygn. akt III SA 726/03, niepubl.). Organ egzekucyjny nie podjął żadnych działań, które umożliwiłyby jednoznaczne ustalenie treści żądania strony. Przyjęty tryb załatwienia sprawy nie był prawidłowy i wydane przez organ egzekucyjny II instancji postanowienie rozstrzygające o istocie sprawy nie może być uznane za zgodne z prawem. Nie jest bowiem załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Niezrozumiałe jest również dla Sądu orzekającego w składzie niniejszym stwierdzenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż kaseton reklamowy nad prześwitem bramowym przy posesji przy Al. A w Ł. pozostał niezdemontowany. Tymczasem z protokołu oględzin, które odbyły się na przedmiotowej nieruchomości w dniu 15 kwietnia 2005 r., wyraźnie wynika, iż ów właśnie kaseton został jednak usunięty. Świadczy o tym zapis: "w trakcie oględzin zdemontowano kaseton reklamowy, podświetlony, umieszczony nad prześwitem bramowym, o treści Kantor, A". Również w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzono, iż M.K. zdemontowała, oprócz innych jeszcze tablic reklamowych, także podświetlany kaseton reklamowy nad prześwitem bramowym o treści "Kantor, A". Wykonanie zaś w toku postępowania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją może stanowić, stosownie do postanowień art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawę umorzenia grzywny w celu przymuszenia. Sąd orzekający w sprawie niniejszej uznał więc, iż organ egzekucyjny II instancji naruszył w toku postępowania egzekucyjnego art. 33 i art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez ich niezastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując ponownie sprawę[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. winien zakwalifikować pismo M.K. z dnia 27 stycznia 2005 r. zatytułowane "zażalenie", jako zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty zaś mogą zostać rozpatrzone jedynie w sposób przewidziany w art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – pkt 3 wyroku.