II SA/Łd 582/03

WyrokWSA w Łodzi2004-12-21

Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Rosińska, NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest właściwy do rozstrzygania sporów dotyczących naruszenia granic nieruchomości w ramach postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do rozstrzygania sporów związanych z naruszeniem granic nieruchomości, a roszczenia z tym związane należy dochodzić na drodze cywilnoprawnej. Postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego ma na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, a nie rozstrzyganie sporów własnościowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. i M. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą A. S. wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku ślusarni do zgodności z prawem po samowolnej zmianie sposobu jego użytkowania. Skarżący podnosili zarzut braku dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz naruszenia własności gruntu. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie: NSA Anna Stępień, WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. O. i M. O. na decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych oddala skargę. [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [..] po rozpatrzeniu odwołania A. i M. O. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [..] w sprawie nakazania A. S. wykonania robót budowlanych koniecznych dla doprowadzenia do zgodności z prawem budynku ślusarni, zlokalizowanego na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [..], zgodnie z projektem budowlanym będącym załącznikiem do niniejszej decyzji. Z uzasadnienia decyzji wynika, że postanowieniem z dnia [..] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [..] wstrzymał użytkowanie budynku gospodarczego wykorzystywanego na działalność gospodarczą, a następnie decyzją z dnia [..] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 w nawiązaniu do art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jednolity - Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zmianami) nakazał A. S. złożenie szczegółowo wymienionych dokumentów celem doprowadzenia samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu do stanu zgodnego z prawem. Po przedłożeniu przez inwestora żądanych dokumentów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją nr [..] z dnia [..] na podstawie art. 51 ust. 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jednolity - Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zmianami) nakazał A. S. wykonanie robót określonych tą decyzją, a koniecznych dla doprowadzenia budynku ślusarni do stanu zgodnego z prawem. W ocenie organu II instancji działania organu nadzoru budowlanego stopnia podstawowego są prawidłowe i znajdują oparcie w powołanych przepisach ustawy Prawo budowlane. Istnieje bowiem możliwość zalegalizowania zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego na działalność gospodarczą, co wynika z przedłożonych przez inwestora dokumentów, w tym inwentaryzacji budowlanej budynku z orzeczeniem o stanie technicznym i możliwości dalszego użytkowania oraz projektu budowlanego zmian i przeróbek doprowadzających budynek do zgodności z obowiązującym prawem z uwzględnieniem szczegółowych ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odnośnie zaś zarzutu odwołujących się dotyczącego naruszenia własności gruntu stanowiącego ich własność [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do rozstrzygania sporów związanych z naruszeniem granic nieruchomości. Roszczeń tych należy dochodzić na drodze cywilnoprawnej przed sądem powszechnym. Na decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi wnieśli A. i M. O. domagając się jej uchylenia art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, gdyż inwestor nie przedstawił dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W odpowiedzi na skargę [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podnosząc, że inwestor wykonał wszystkie obowiązki nałożone przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej . Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej . Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji sąd zobligowany jest również uwzględnić stan prawny obowiązujący w dacie jej wydania. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Z ustaleń poczynionych w rozpoznawanej sprawie jednoznacznie wynika, że A. S. zmienił sposób użytkowania budynku gospodarczego bez pozwolenia, o którym stanowi art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jednolity - Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zmianami). W takim zaś przypadku organ nadzoru budowlanego zgodnie z art. 71 ust 3 powołanej ustawy winien zastosować procedurę przewidzianą przepisami art. 50 i 51, które mają odpowiednie zastosowanie w sytuacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wydał stosowne decyzje zgodnie ze wskazanymi powyżej przepisami prawa zobowiązując inwestora do przedłożenia koniecznych dokumentów wymienionych w decyzji Nr [..] z dnia [...], a po ich złożeniu nakazał wykonanie robót budowlanych koniecznych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem. Wbrew odmiennemu stanowisku skarżących inwestor złożył również dokumenty potwierdzające jego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym odpis aktu notarialnego z dnia 14 maja 1974 r., mocą którego rodzice A. S. nabyli własność nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A ( M. S. w ¾ częściach, a M. S. w ¼ części). W aktach sprawy znajduje się ponadto postanowienie Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [.] wydane w sprawie sygn. akt [..] stwierdzające, iż spadek po M. S., zmarłej dnia [..] w Ł. nabyli: jej mąż M. S. oraz jej synowie A. M. S. i G. W. S. po 1/3 części spadku każdy z nich. Inwestor w całości zatem wypełnił obowiązek nałożony decyzją z dnia [..], aczkolwiek złożenie takich dokumentów nie jest wymagane w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Oczywistym jest, że inwestor po wykonaniu koniecznych robót budowlanych winien w oparciu o art. 55 us. 1 pkt 3 powołanej powyżej ustawy uzyskać pozwolenie na jego użytkowanie, a rzeczą organu nadzoru budowlanego będzie ustalenie, czy roboty te wykonano prawidłowo i czy doprowadzono obiekt do stanu zgodnego z prawem. W przeciwnym bowiem przypadku organ nadzoru budowlanego stosownie do art. 71 ust. 3 ustawy może nakazać inwestorowi przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Nie jest natomiast możliwa – jak sugerowali skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji – jego rozbiórka. W całości należy również podzielić stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wszelkie spory pomiędzy skarżącymi a inwestorem wynikające z prawa własności sąsiadujących ze sobą nieruchomości i naruszenia granicy nieruchomości skarżących nie mogą być rozstrzygane przed organem nadzoru budowlanego, gdyż nie należą do jego właściwości. Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmianami ), skargę jako bezzasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło