II SA/Łd 582/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Protokolant Asystent sędziego Żywilla Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2007 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w sprawie [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. (zwany dalej PINB w P.), na podstawie art. 49b ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nakazał M.Z. rozbiórkę obiektu budowlanego gospodarczego o wymiarach 6,50m x 2,80m zlokalizowanego na działce nr 269/1 w miejscowości T. 3 gm. P. wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi. W uzasadnieniu PINB w P. wskazał, iż w dniu 26 września 2006 roku z urzędu zostało wszczęte postępowanie w sprawie legalności budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce w miejscowości T. 3 gm. P. stanowiącej własność M. Z.. W wyniku przeprowadzonych w dniu 4 października 2006 roku oględzin nieruchomości w T. 3 organ ustalił, iż na wskazanej wyżej nieruchomości znajduje się obiekt budowlany o wym. 6,50 x 2,90 m z pustaka żużlobetonowego pokryty dachem jednospadowym, który został wybudowany w 1999 roku bez wymaganych zezwoleń. Obecna przy czynnościach M.Z. oświadczyła, że budynek ten powstał na bazie fundamentów istniejącej uprzednio w tym miejscu obory, która została rozebrana. Na podstawie informacji zawartych w piśmie Burmistrza P. z dnia 17 października 2006 roku PINB w P. ustalił, że dla przedmiotowej nieruchomości brak jest aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie została wydana decyzja o ustaleniu warunków zabudowy. W ocenie organu przedmiotowy obiekt jako związany z produkcją rolną stanowi uzupełnienie zabudowy zagrodowej w ramach istniejącej działki siedliskowej. Wobec wybudowania obiektu bez wymaganego zgłoszenia oraz braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy nie ma możliwości legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej i tym samym należało nakazać rozbiórkę spornego budynku. Od powyższej decyzji M.Z. wniosła odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.. W odwołaniu strona zakwestionowała zaliczenie jej budynku do kategorii budynku gospodarczego związanego z produkcją rolną. Wskazała, iż obiekt ten powstał na fundamencie uprzednio istniejącej w tym miejscu obory i pełni funkcję komórki, w której przechowywane są różne narzędzia i sprzęty. Jednocześnie strona wskazała, iż jedynym jej niedopatrzeniem był brak zgłoszenia PINB w P. remontu ówczesnej obory. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. (dalej [...]WINB w Ł.), na podstawie art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż z przepisów prawa budowlanego wynika, iż wykonanie obiektu gospodarczego o wym. 2,80m x 6,50m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, niezależnie od tego czy obiekt ten stanowi uzupełnienie zabudowy siedliskowej i jest związany z produkcją rolną czy też jest zwykłym obiektem gospodarczym służącym do przechowywania narzędzi, urządzeń ogrodowych i opału na co wskazywała odwołująca się. Zdaniem [...]WINB w Ł. wykonane przez M.Z. prace budowlane nie były remontem uprzednio istniejącego budynku obory w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem organu odwoławczego strona nie dokonała wymaganego zgłoszenia, a w realiach niniejszej sprawy nie jest możliwe skuteczne przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego określonego w art. 49 b Prawa budowlanego z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. W dniu 11 maja 2007 roku M.Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję [...]WINB w Ł. z dnia [...]. Skarżąca podniosła, iż bez wymaganego zgłoszenia wykonała remont obory polegający na wzmocnieniu ścian, uzupełnieniu pustakiem betonowym i wymianie pokrycia dachowego. Wykonane prace miały na celu poprawę stanu technicznego obiektu. Obecnie obora służy skarżącej do przechowywania narzędzi i skarżąca nie posiada środków finansowych na jej ewentualną rozbiórkę. Brak zgłoszenia rozpoczęcia prac remontowych wynikał z nieznajomości przepisów prawa budowlanego. Ponadto M.Z. odwołała się do swojej trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia jej dokonanie rozbiórki. W dniu 2 lipca 2007 roku M.Z. złożyła do akt sprawy odpis aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] oraz wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań wskazanych świadków na okoliczność daty powstania stwierdzonej samowoli budowlanej. W dniu 16 października 2007 roku na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi skarżąca poparła wniesioną skargę oraz oświadczyła, iż przedmiotowy obiekt został wybudowany w 1999 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd administracyjny kontroluje legalność wydanych przez organy administracji publicznej decyzji, tj. ich zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa przez organ. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a) skarga podlega oddaleniu. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna naruszały przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2005r. Nr 163, poz. 1364 ze zm.). W myśl art. 28 ust. 1 tejże ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Stosownie zaś do art. 30 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1, tj. obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej w tym, m. in. parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji niewiększej niż 4,80 m. W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami (art. 30 ust. 2 zd. pierwsze i drugie). Wymóg wskazanego wyżej oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, to oświadczenie, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia (art. 30 ust. 5). W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż M.Z. na działce nr 269/1 w miejscowości T. 3 gm. P. wykonała roboty budowlane bez wymaganego przepisami prawa budowlanego zgłoszenia. W wyniku przeprowadzonych robót budowlanych na powyższej nieruchomości powstał budynek gospodarczy o wymiarach 6,50m x 2,80m. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, która konsekwentnie, w toku całego postępowania sądowoadministracyjnego twierdziła, iż wykonane przez nią roboty budowlane miały charakter remontu istniejącej uprzednio w tym miejscu obory. Organy administracji obu instancji zasadnie przyjęły, iż charakter dokonanych przez M. Z. robót budowlanych nie pozwalał zaliczyć ich do remontu, ponieważ w ich efekcie powstał faktycznie inny budynek gospodarczy, który wykorzystuje jedynie fundamenty istniejącego uprzednio w tym miejscu obiektu. Okoliczność ta ma pełne oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, z czego najpełniejszy obraz dają załączone do akt sprawy fotografie obecnie istniejącego budynku oraz znajdującej się wcześniej w tym samym miejscu obory. Nie jest możliwe przyjęcie, że roboty budowlane mają charakter remontu, jeśli przy ich prowadzeniu doszło do zmiany elementów konstrukcyjnych obiektu. W przypadku, gdy roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym, który uległ zniszczeniu, inwestor dokonuje nie remontu (art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego), lecz odbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2001r. sygn. akt SA/Bk 852/2000 ONSA 2002/2 oraz wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2002r. sygn. akt SA/Rz 1547/2000 LexPolonica nr 357166). M.Z. przed rozpoczęciem robót budowlanych w wyżej wymienionym zakresie, również w przypadku subiektywnego przeświadczenia, iż mają one charakter remontu, winna była dokonać ich zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno – budowlanemu. Niedopełnienie przez stronę obowiązku zgłoszenia spowodowało, iż powstały w wyniku przeprowadzonych robót budowlanych budynek gospodarczy nosi znamiona samowoli budowlanej. Procedura postępowania w przypadku samowoli budowlanej, polegającej na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia została określona w art. 49b Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ w drodze decyzji nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Stosownie zaś do treści art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni dokumentów i zaświadczeń wymienionych w podpunktach 1-3 tego przepisu, w tym - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ( art. 32 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego ). Zgodnie z treścią art. 49 b ust. 3 - w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1, a więc wydaje nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. Jak wynika z powyższego stwierdzenie przez organy istnienia samowoli budowlanej nie zawsze musi zmierzać do nakazania rozbiórki obiektu. Przy spełnieniu określonych warunków istnieje bowiem możliwość jej legalizacji. Doprowadzenie samowolnie wybudowanego budynku do stanu zgodnego z prawem jest możliwe, gdy budowa jest zgodna z : - przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, - ostateczną, w dniu wszczęcia postępowania, decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu – w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz - nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych. Przeprowadzone w toku postępowania administracyjnego ustalenia organów w sposób jednoznaczny potwierdziły brak przesłanek pozwalających na dokonanie legalizacji budynku gospodarczego M.Z.. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych pisma Burmistrza P. z dnia 17 października 2006 roku (k. nr 12 akt adm.) jasno wynika, iż dla terenu, na którym znajduje się nieruchomość skarżącej brak jest aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dla tejże nieruchomości nie została wydana decyzja o ustaleniu warunków zabudowy. Okoliczności te przesądzają, iż w obecnie istniejącym stanie prawnym nie ma możliwości zalegalizowania stwierdzonej samowoli budowlanej. Brak przesłanek pozwalających na doprowadzenie do stanu zgodności z prawem budynku gospodarczego skarżącej stanowił podstawę prawną do zastosowania przez organ, w myśl wskazanych wyżej przepisów, sankcji w postaci nakazu rozbiórki spornego budynku gospodarczego. Podkreślić także należy, iż obligatoryjny charakter art. 49 b ust 1 Prawa budowlanego pozbawia organ możliwości działania w ramach uznania administracyjnego, co sprawia, iż w razie braku przesłanek warunkujących legalizację obiektu, organ nadzoru budowlanego nie ma innej możliwości, aniżeli nakazanie rozbiórki stwierdzonej samowoli budowlanej. Na ocenę trafności rozstrzygnięcia organów administracji nie mają wpływu zarzuty skargi dotyczące trudnej sytuacji materialnej skarżącej oraz zgłaszane przez nią wątpliwości dotyczące daty wybudowania spornego obiektu. Tryb postępowania oraz podstawy materialnoprawne dotyczące samowoli budowlanych są bowiem identyczne dla samowoli budowlanych powstałych zarówno w 1998, jak również w 1999 roku. Jedyny wyjątek w tym zakresie, określony w art. 103 ust 2 Prawa budowlanego, odnosi się obiektów budowlanych wymagających pozwolenia na budowę wzniesionych przed 1 stycznia 1995 roku. A zatem zarzuty skarżącej nawet w przypadku ich uwzględnienia i tak nie miałyby wpływu na wynik postępowania. W tym stanie rzeczy, Sąd nie dopatrzył się ani w materiałach sprawy, ani we wskazanej wyżej argumentacji skarżącej podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako nieuzasadnioną. P.Pie